Τιμή στους γονείς ενήλικα: γιατί δεν λήγει ποτέ στα δεκαοκτώ

I.Η τιμή στους γονείς ενήλικα ξεκινά από μια υπόσχεση

Ας ξεκινήσουμε από το θεμέλιο. Καταρχήν, μέσα στις Δέκα Εντολές, η εντολή να τιμάς τον πατέρα και τη μητέρα σου κατέχει μια ξεχωριστή θέση. Πράγματι, είναι η πρώτη εντολή που μιλά για τη σχέση μας με τους άλλους ανθρώπους, και πάνω σ' αυτήν στηρίζεται κάθε άλλη συμπεριφορά σεβασμού που θα μάθει ποτέ το παιδί σου (Έξοδος 20:12).

Ωστόσο η εντολή αυτή έχει κάτι μοναδικό. Επιπλέον, είναι η μόνη μέσα στις Δέκα Εντολές που συνοδεύεται από υπόσχεση. Ο απόστολος Παύλος το τονίζει ξεκάθαρα όταν γράφει ότι το να τιμάς τους γονείς σου είναι η πρώτη εντολή με υπόσχεση (Εφεσίους 6:2). Δηλαδή ο Θεός δεν την έβαλε στην άκρη ως ένα μικρό κανόνα. Αντίθετα, της έδωσε βαρύτητα και ευλογία.

Πρόσεξε επίσης ότι η υπόσχεση δεν έχει ηλικία λήξης. Ο Θεός υπόσχεται να πάει καλά το παιδί και να ζήσει πολλά χρόνια (Εφεσίους 6:3). Συνεπώς, αν η ευλογία κρατά για όλη τη ζωή, τότε και η ίδια η εντολή δεν μπορεί να σταματά στα δεκαοκτώ. Η τιμή είναι θεμέλιο, και ένα θεμέλιο δεν το χτίζεις για μερικά χρόνια. Το χτίζεις για να βαστάξει ολόκληρο το σπίτι μιας ζωής.

II.Το τέχνασμα του Κορβάν: πώς ο Χριστός κατέρριψε τη δικαιολογία

Τώρα ερχόμαστε στην καρδιά του θέματος. Πράγματι, στην εποχή του Ιησού κάποιοι ενήλικοι είχαν βρει έναν θρησκευτικό τρόπο να ξεφεύγουν από την υποχρέωσή τους προς τους γέρους γονείς τους. Ονόμαζαν «Κορβάν», δηλαδή αφιερωμένο στον Θεό, ό,τι θα μπορούσαν να δώσουν στους γονείς, και έτσι ένιωθαν ελεύθεροι να μην τους βοηθήσουν σε τίποτα (Μάρκος 7:11).

Ο Χριστός δεν το άφησε να περάσει. Αντίθετα, τους κατηγόρησε ευθέως ότι ακυρώνουν την εντολή του Θεού για να κρατήσουν τη δική τους παράδοση, και τους θύμισε ότι ο Μωυσής είχε πει να τιμάς τον πατέρα και τη μητέρα σου (Μάρκος 7:10). Με άλλα λόγια, έδειξε ότι η τιμή στους γονείς ενήλικα δεν είναι προαιρετική ευγένεια. Δηλαδή είναι εντολή Θεού που κανένα τέχνασμα δεν μπορεί να καταργήσει.

Δες πόσο σκληρά μίλησε. Είπε ότι με την παράδοσή τους είχαν ακυρώσει τον λόγο του Θεού (Μάρκος 7:9). Επομένως το μάθημα είναι ξεκάθαρο για κάθε γονιό σήμερα. Όταν διδάσκεις στο παιδί σου ότι ο σεβασμός σταματά μόλις βγάλει χρήματα ή φύγει από το σπίτι, του διδάσκεις ακριβώς τη δικαιολογία που ο Χριστός κατέρριψε. Η εντολή δεν έχει σημείο εξόδου.

III.Σεβασμός σε ενήλικα παιδιά: η εντολή δεν λήγει στα δεκαοκτώ

Ίσως αναρωτιέσαι: μα δεν αλλάζει κάτι όταν το παιδί μεγαλώσει; Πράγματι αλλάζει, και είναι καλό να το ξεκαθαρίσουμε. Όταν το παιδί φεύγει από το σπίτι και κάνει δική του οικογένεια, οι γονείς παύουν να είναι οι υπεύθυνοι κηδεμόνες του. Επιπλέον, η Γραφή λέει ότι ο άνθρωπος αφήνει τον πατέρα και τη μητέρα του και προσκολλάται στη γυναίκα του. Δηλαδή η καθημερινή υπακοή στους κανόνες του σπιτιού όντως αλλάζει.

Όμως, και εδώ είναι το κρίσιμο σημείο, η τιμή δεν αλλάζει. Αντίθετα, άλλο πράγμα η υπακοή του μικρού παιδιού που ζει υπό τη φροντίδα σου, και άλλο ο σεβασμός σε ενήλικα παιδιά που έχουν φτιάξει τη δική τους ζωή. Το πρώτο τελειώνει, ωστόσο το δεύτερο μένει για πάντα. Ο ίδιος ο Χριστός θύμισε στους Φαρισαίους την εντολή της τιμής μιλώντας ξεκάθαρα για ενηλίκους που παραμελούσαν τους γονείς τους (Ματθαίος 15:4).

Η Παλαιά Διαθήκη το είχε ήδη πει με τρυφερότητα. Άκουσε τον πατέρα σου που σε γέννησε, λέει, και μην καταφρονείς τη μητέρα σου όταν γεράσει (Παροιμίες 23:22). Πρόσεξε τη λέξη «όταν γεράσει». Η εντολή κοιτάζει μπροστά, ακριβώς στη στιγμή που οι γονείς αδυνατίζουν και το παιδί έχει πια γίνει ο δυνατός. Τότε ακριβώς ο σεβασμός δοκιμάζεται και τότε ακριβώς ζητείται.

IV.Τιμή στους γονείς ενήλικα: φροντίδα που γίνεται πράξη

Ας γίνουμε πιο συγκεκριμένοι. Πώς μοιάζει αυτή η δια βίου τιμή στην πράξη, όταν το παιδί έχει γίνει σαράντα χρονών και οι γονείς ογδόντα; Η απάντηση της Γραφής δεν είναι αόριστα συναισθήματα. Αντίθετα, είναι πρακτική φροντίδα ηλικιωμένων γονέων. Πράγματι, ο Παύλος γράφει ξεκάθαρα ότι τα παιδιά και τα εγγόνια οφείλουν πρώτα να φροντίζουν τους δικούς τους και να ανταποδίδουν στους γονείς τους, γιατί αυτό είναι ευάρεστο στον Θεό (Α' Τιμόθεο 5:4).

Με άλλα λόγια, η τιμή στους γονείς ενήλικα δεν είναι μια κάρτα στα γενέθλια. Είναι το τηλεφώνημα που κάνεις, η βοήθεια στα έξοδα, το να μη μένει μόνος ο γέρος πατέρας, το να μην ξεχνιέται η μητέρα στο γηροκομείο. Είναι ακριβώς το αντίθετο από το τέχνασμα του Κορβάν. Εκεί ο άνθρωπος έβρισκε δικαιολογία να μη βοηθήσει, ενώ εδώ ο χριστιανός βρίσκει χαρά να φροντίσει.

Ο φόβος, με την έννοια του βαθιού σεβασμού, είναι μάλιστα εντολή. Συνεπώς ο Θεός λέει ότι ο καθένας οφείλει να σέβεται τη μητέρα και τον πατέρα του (Λευιτικό 19:3). Αυτός ο σεβασμός δεν είναι τρόμος, αλλά τιμή που δεν επιτρέπει στο παιδί να φερθεί ποτέ υποτιμητικά στους γονείς, ούτε όταν εκείνοι γεράσουν, ούτε όταν γίνουν δύσκολοι, ούτε όταν δεν μπορούν πια να ανταποδώσουν τίποτα.

V.Πώς φυτεύεις σήμερα έναν δια βίου σεβασμό

Όλα αυτά οδηγούν στο πρακτικό ερώτημα κάθε κουρασμένου γονιού. Αν η τιμή πρέπει να κρατήσει μια ολόκληρη ζωή, πώς τη φυτεύω τώρα που το παιδί είναι ακόμη μικρό; Η αλήθεια είναι ότι ο δια βίου σεβασμός δεν εμφανίζεται ξαφνικά στα δεκαοκτώ. Αντίθετα, χτίζεται σιγά σιγά, στις καθημερινές μικρές στιγμές των πρώτων χρόνων.

Ο Θεός έδωσε τη συνταγή στους γονείς της Παλαιάς Διαθήκης. Συγκεκριμένα είπε: δίδαξε το παιδί στην αρχή του δρόμου του, και δεν θα ξεστρατίσει ούτε όταν γεράσει (Παροιμίες 22:6). Πρόσεξε πάλι το «όταν γεράσει». Αυτό που σπέρνεις στα τέσσερα, θερίζεις στα σαράντα. Επομένως ο σεβασμός που θα δείχνει το παιδί στους ηλικιωμένους γονείς του αύριο, χτίζεται από το πώς το διδάσκεις να σου μιλά σήμερα.

Και ο τρόπος δεν είναι τα κηρύγματα, αλλά η καθημερινότητα. Ωστόσο πρόσεξε τι ζήτησε ο Θεός: να μιλούν οι γονείς για τις αλήθειές του καθισμένοι στο σπίτι και περπατώντας στον δρόμο, το πρωί και το βράδυ (Δευτερονόμιο 6:7). Δηλαδή ο σεβασμός μεταδίδεται μέσα στη ζωή, όχι σε ειδικές ώρες. Επομένως, όταν το παιδί σε ακούει να μιλάς με τιμή για τους δικούς σου γέρους γονείς, μαθαίνει τι θα κάνει αύριο για σένα.

VI.Πρακτικά βήματα για να κρατήσει ο σεβασμός μια ζωή

Ας κατέβουμε στη γη με συγκεκριμένα βήματα. Πρώτον, σταμάτα να βλέπεις την ανατροφή ως αγώνα δρόμου μέχρι τα δεκαοκτώ. Μίλα στο παιδί σου για τη ζωή, όχι μόνο για την παιδική ηλικία. Πες του ότι θα είναι παιδί σου και στα πενήντα του, και ότι η σχέση σας δεν έχει ημερομηνία λήξης. Αυτή η εικόνα του μέλλοντος αλλάζει πώς σου φέρεται σήμερα.

Δεύτερον, γίνε εσύ το παράδειγμα της τιμής που θέλεις να δεις. Αν οι δικοί σου γονείς ζουν ακόμη, άσε το παιδί να σε δει να τους τηλεφωνείς, να τους φροντίζεις, να τους μιλάς με σεβασμό. Τα παιδιά δεν μαθαίνουν τη φροντίδα ηλικιωμένων γονέων από διαλέξεις. Τη μαθαίνουν βλέποντάς σε να τη ζεις μπροστά τους, μέρα με τη μέρα.

Τρίτον, διόρθωσε τον τρόπο που σου μιλά τώρα, με χάρη αλλά σταθερά. Ο ασεβής τόνος στα έξι γίνεται περιφρόνηση στα δεκάξι και απομάκρυνση στα είκοσι έξι. Μην το αφήνεις να περνά ως «πείσμα της ηλικίας». Δίδαξε το παιδί να μιλά με τιμή, γιατί έτσι του χαρίζεις μια συνήθεια καρδιάς που θα το συνοδεύει για πάντα. Αν θες βοήθεια να μελετήσεις αυτές τις αλήθειες πιο βαθιά, το Ελληνικό Βιβλικό Σχολείο Λόγος προσφέρει δωρεάν μαθήματα μελέτης της Βίβλου για γονείς.

Τέλος, εμπιστεύσου τον Θεό για το αποτέλεσμα. Εσύ σπέρνεις τον σεβασμό με συνέπεια και αγάπη, αλλά η καρδιά του παιδιού είναι στο χέρι του Θεού. Δίδαξε σταθερά, ζήσε τίμια απέναντι στους δικούς σου γονείς, και άσε τον Κύριο να φέρει τον καρπό. Δεν χτίζεις μια υπακοή για λίγα χρόνια. Φυτεύεις μια τιμή που, με τη χάρη του Θεού, θα κρατήσει μια ολόκληρη ζωή.