Ένας Θεός που υπέφερε: γιατί ο σταυρός ανατρέπει ό,τι νόμιζες για τον πόνο σου

I.Το ψέμα: ένας Θεός που ποτέ δεν υπέφερε ακούγεται ελκυστικός

Αρχικά, από τους πρώτους αιώνες της Εκκλησίας ορισμένοι δίδασκαν πως ο Θεός είναι «απαθής»: ότι κανένα γήινο γεγονός δεν αγγίζει τα σπλάχνα του. Δηλαδή δεν τον φαντάζονταν αδιάφορο, αλλά απρόσβλητο - σαν να στέκει πάνω από τον πόνο μας και να μας χαρίζει χάρη χωρίς ποτέ να συμμετέχει στη θλίψη μας.

Με μια πρώτη ματιά, η ιδέα γοητεύει. Δηλαδή φαίνεται να προστατεύει την τελειότητα του Θεού· ένας Θεός που τρέμει από συγκίνηση μοιάζει αδύναμος, θύμα των συναισθημάτων του. Πράγματι, θα ήταν εξευτελιστικό να τον φανταστούμε σαν έναν απογοητευμένο εραστή που δεν ελέγχει τις διαθέσεις του.

Ωστόσο, εδώ κρύβεται μια παγίδα. Άλλο είναι ένας Θεός που πέφτει θύμα των συναισθημάτων του, κι άλλο ένας Θεός που επιλέγει ελεύθερα να πονέσει από αγάπη. Συνεπώς, απορρίπτοντας το πρώτο, κινδυνεύουμε να πετάξουμε και το δεύτερο - και τότε μένει ένας Θεός παγωμένος, που δεν αγγίζεται από το «Θεέ μου, Θεέ μου, γιατί με εγκατέλειψες» του ίδιου του Υιού του.

II.Ο Θεός που πήρε τη θέση μας: η αντικαταστατική θυσία

Η αλήθεια ξεκινά πολύ πριν τον Γολγοθά. Πράγματι, η ιδέα της αντικατάστασης είναι αρχαία όσο και ο κήπος της Εδέμ, όταν ο Θεός θυσίασε ζώα για να ντύσει τη γύμνια του Αδάμ και της Εύας. Έκτοτε ένα αρνί πέθαινε «αντί» κάποιου: το πασχαλινό αρνί έπεφτε στη θέση του πρωτότοκου κάθε σπιτιού.

Ωστόσο εκείνα τα ζώα ήταν μόνο σύμβολα· δεν μπορούσαν να σηκώσουν την ενοχή. Όταν ο Θεός κοίταξε το σύμπαν, δεν βρήκε καμία θυσία αρκετά πολύτιμη για να λυτρώσει τον άνθρωπο. Επομένως έκανε το αδιανόητο: ο ίδιος προμήθευσε τον Αντικαταστάτη. Δηλαδή ο προφήτης Ησαΐας το είδε αιώνες πριν, σαν να καθόταν κάτω από τον σταυρό. (Ησαΐας 53:5)

Πρόσεξε τι λέει: η ποινή έπεσε πάνω σε Εκείνον για τη δική μας ειρήνη. Δηλαδή ο Θεός έγινε ταυτόχρονα Κριτής μας και Αντικαταστάτης μας· καταδίκασε την αμαρτία και πλήρωσε ο ίδιος το τίμημα. (Ησαΐας 53:6) Αυτή είναι η καρδιά της αντικαταστατικής θυσίας: όχι ένας θυμωμένος Θεός που τιμωρεί έναν τρίτο, αλλά ένας Θεός που σηκώνει ο ίδιος το βάρος που εμείς οφείλαμε.

Φαντάσου μια μάνα που πετιέται πάνω από το παιδί της για να δεχτεί εκείνη το χτύπημα του αυτοκινήτου. Πεθαίνει στη θέση του, και το παιδί ζει. Κατά τον ίδιο τρόπο, αλλά για έναν πολύ φρικτότερο κίνδυνο, ο Θεός στάθηκε μπροστά μας για να δεχτεί το πλήγμα. Όπως το θέτει ένα σπουδαίο κείμενο για τη βιβλική σωτηριολογία, η ουσία της λύτρωσης είναι ότι ο Θεός γίνεται ο αντικαταστάτης του ανθρώπου.

III.Ο Θεός που υποτάχθηκε εκούσια: το πάθος του Χριστού στον σταυρό

Εδώ πρέπει να προσέξουμε, γιατί εύκολα γλιστράμε σε ένα λάθος. Δηλαδή πολλοί φαντάζονται έναν στοργικό Ιησού που έπεισε έναν διστακτικό Θεό να κάνει κάτι για εμάς. Αντίθετα, σ' αυτή την εικόνα ο Πατέρας μοιάζει σκληρός και ο Υιός τρυφερός - σαν να ήταν αντίπαλοι.

Όμως μια τέτοια ερμηνεία χτυπάει κατάμουτρα την αγάπη του Θεού. Το έργο της λύτρωσης ξεκίνησε από τον ίδιο τον Πατέρα, επειδή μας αγάπησε. (Ιωάννης 3:16) Ο Πατέρας και ο Υιός πήραν μαζί την πρωτοβουλία· δεν μπορούμε να τους βάλουμε τον έναν εναντίον του άλλου. Συνεπώς, το πάθος του Χριστού στον σταυρό δεν ήταν ένας εκβιασμός, αλλά μια κοινή απόφαση αγάπης.

Ο Ησαΐας παρουσιάζει τον Ιησού όχι σαν αδύναμο θύμα, αλλά σαν Εκείνον που υποτάχθηκε θεληματικά. (Ησαΐας 53:7) Θα μπορούσε να καλέσει λεγεώνες αγγέλων· αντ' αυτού έμεινε σιωπηλός σαν αρνί. Δηλαδή ο σταυρός δεν ήταν ήττα που του επιβλήθηκε, αλλά προσφορά που ο ίδιος εκούσια έδωσε.

Γι' αυτό, όταν ο Παύλος γράφει ότι «ο Θεός ήταν εν Χριστώ συμφιλιώνοντας τον κόσμο με τον εαυτό του», δεν εννοεί έναν Θεό-υπηρέτη. (Β' Κορινθίους 5:19) Εννοεί έναν Θεό που, με απόλυτη ελευθερία, χαμήλωσε ο ίδιος μπροστά στην ανάγκη μας. Πράγματι, η αγάπη που υποτάσσεται εκούσια είναι η ισχυρότερη μορφή αγάπης.

IV.Πάνω στον σταυρό: ένας Θεός που υπέφερε στ' αλήθεια

Φτάνουμε τώρα στο γεγονός που σπάει τα όρια του νου μας. Όλοι συμφωνούν πως ο Ιησούς υπέφερε ως άνθρωπος. Η αγωνία στη Γεθσημανή, οι κραυγές του, το ξεψύχισμά του μαρτυρούν έναν πραγματικό, βαθύ πόνο. (Ματθαίος 27:46) Το ερώτημα όμως είναι: υπέφερε μόνο ως άνθρωπος, ή και ως Θεός;

Η Γραφή μάς οδηγεί θαρρετά στην απάντηση. Πράγματι, ο αναμάρτητος Υιός σήκωσε στο ίδιο του το σώμα τις αμαρτίες μας πάνω στο ξύλο. (Α' Πέτρου 2:24) Εξάλλου είναι αδιανόητο η κραυγή «Θεέ μου, Θεέ μου, γιατί με εγκατέλειψες» να άφησε τον Πατέρα τόσο ψυχρό ώστε να μην πονέσει. Οι γονείς το ξέρουν: αν σταυρωνόταν το παιδί τους, δεν θα ήταν το παιδί ο μόνος που υποφέρει.

Σκέψου πόσο πιο στενή είναι η σχέση μέσα στην Τριάδα. Αν λοιπόν ο Ιησούς υπέφερε ως άνθρωπος, τότε οφείλουμε με τόλμη να πούμε πως υπέφερε και ο ίδιος ο Θεός. Δεν χωρίζεται η καρδιά του Πατέρα από την καρδιά του Υιού. Μάλιστα, η Γραφή φτάνει να μιλήσει για «το αίμα του ίδιου του Θεού». (Πράξεις 20:28)

Ο Ιησούς το είπε ξεκάθαρα: «Όποιος είδε εμένα, είδε τον Πατέρα.» (Ιωάννης 14:9) Επομένως, όταν κοιτάς τον Χριστό πάνω στον σταυρό, δεν βλέπεις έναν αναίσθητο Θεό από μακριά· βλέπεις την ίδια την καρδιά του Θεού να ματώνει για σένα. Εδώ ακριβώς το χριστιανικό Ευαγγέλιο διαφέρει από κάθε άλλη θρησκεία: ο Θεός παραδόθηκε εκούσια στην κακομεταχείριση των πλασμάτων του.

V.Ο πόνος του Θεού σήμερα: γιατί αυτή η αλήθεια αλλάζει τη ζωή σου

Ο πόνος του Θεού δεν σταμάτησε στον σταυρό. Εκείνος εξακολουθεί να συμπάσχει με την πεσμένη μας κατάσταση. Δεν είμαστε μόνοι: ο Θεός υπόσχεται να είναι μαζί μας ακόμα κι όταν περνάμε μέσα από νερά και φωτιά. (Ησαΐας 43:2) Δηλαδή δεν παρακολουθεί τον πόνο μας από μακριά· κατεβαίνει μέσα του.

Επιπλέον, η Γραφή τον περιγράφει με βαθιά συναισθήματα. Η αγάπη του είναι πιο σταθερή κι από εκείνη μιας μάνας για το βρέφος της. (Ησαΐας 49:15) Δηλαδή, σαν πατέρας που σπλαχνίζεται τα παιδιά του, έτσι σπλαχνίζεται κι Εκείνος όσους τον σέβονται. (Ψαλμοί 103:13) Γι' αυτό, όταν ο Σαύλος καταδίωκε τους χριστιανούς, ο Ιησούς δεν ρώτησε «γιατί τους διώκεις;» αλλά «γιατί εμένα διώκεις;». Πράγματι, το χτύπημα στο σώμα του πέφτει στην καρδιά του.

Σκέψου τι σημαίνει αυτό όταν βρίσκεσαι στο σκοτάδι. Όταν μια μάνα ρώτησε οργισμένη τον ποιμένα της «πού ήταν ο Θεός όταν πέθανε ο γιος μου;», εκείνος απάντησε: «Εκεί ακριβώς που ήταν κι όταν πέθανε ο δικός του Υιός.» Ο Θεός μας δεν είναι αναίσθητος· έχει αρχιερέα που μπορεί να συμπάσχει με τις αδυναμίες μας. (Εβραίους 4:15)

Να, λοιπόν, γιατί αυτή η αλήθεια αλλάζει τα πάντα. Δεν λύνει κάθε ερώτημα του πόνου, αλλά μας δίνει την καλύτερη απόδειξη ότι ο Θεός νοιάζεται: τον σταυρό. Μπορούμε να σηκώσουμε τη δική μας θλίψη όταν ξέρουμε πως ο Πατέρας και ο Υιός είναι με το μέρος μας και γνωρίζουν προσωπικά τον πόνο. Πράγματι, μόνο ένας Θεός που υπέφερε μπορεί να μας βοηθήσει - και μόνο ένας Θεός που πόνεσε μπορεί να μας σώσει.