«Και μη μεθάτε με κρασί, μέσα στο οποίο υπάρχει ασωτία, αλλά να γεμίζετε με το Πνεύμα,»
Εφεσίους 5:18
Είναι βράδυ, είσαι κουρασμένος, και για τρίτη φορά ζητάς το ίδιο πράγμα. Τότε κάτι σπάει μέσα σου: η φωνή ανεβαίνει, λες λόγια που μετανιώνεις, και λίγο αργότερα κοιτάς το παιδί σου να κοιμάται και νιώθεις ντροπή. Αν αυτό σου είναι οικείο, δεν είσαι μόνος. Η αυτοκυριαρχία γονιού είναι ίσως η δυσκολότερη μάχη μέσα στο σπίτι, κι όμως είναι ακριβώς εκεί που ο Θεός θέλει να σε συναντήσει.
Ο κόσμος σου προσφέρει τεχνικές: μέτρα ως το δέκα, πάρε βαθιές ανάσες, βγες από το δωμάτιο. Καλές συμβουλές, ωστόσο αγγίζουν μόνο την επιφάνεια. Το πρόβλημα δεν είναι ότι δεν ξέρεις να μετράς ως το δέκα. Το πρόβλημα είναι τι ξεχειλίζει από μέσα σου όταν πιέζεσαι.
Ωστόσο η Αγία Γραφή προσφέρει κάτι βαθύτερο. Δεν σου δίνει απλώς ένα κόλπο, αλλά μια καινούρια πηγή ελέγχου. Συνεπώς σε αυτό το άρθρο θα δούμε τι σημαίνει πραγματικά να είσαι γεμάτος Πνεύμα, γιατί αυτό είναι το μυστικό της εγκράτειας στο σπίτι, και πώς η αυτοκυριαρχία του γονιού αλλάζει στην πράξη τον τρόπο που μιλάς στους δικούς σου.
Γιατί χάνεις τον έλεγχο: το πρόβλημα δεν είναι τα παιδιά
Όταν ξεσπάς, η εύκολη εξήγηση είναι ότι φταίει η συμπεριφορά του παιδιού. Αν ήταν πιο υπάκουα, αν δεν τσακώνονταν, αν άκουγαν με την πρώτη, δεν θα έφτανες ως εκεί. Όμως αυτή η σκέψη σε κρατά αιχμάλωτο, γιατί σε κάνει να περιμένεις να αλλάξουν εκείνα για να ηρεμήσεις εσύ.
Ωστόσο η αλήθεια είναι πιο ταπεινωτική και πιο απελευθερωτική μαζί. Τα παιδιά δεν δημιουργούν τον θυμό σου, απλώς τον αποκαλύπτουν. Δηλαδή η πίεση δεν βάζει μέσα σου κάτι που δεν υπήρχε, αντίθετα στραγγίζει προς τα έξω αυτό που ήδη κρυβόταν εκεί. Γι' αυτό δύο γονείς αντιδρούν τόσο διαφορετικά στην ίδια ζημιά.
Επομένως η πραγματική ερώτηση δεν είναι «πώς θα ελέγξω τα παιδιά μου;» αλλά «τι ελέγχει εμένα;». Πραγματικά, όποιος είναι γεμάτος κάτι, ελέγχεται από αυτό. Δηλαδή ο μεθυσμένος ελέγχεται από το κρασί, και οι πράξεις και τα λόγια του πηγάζουν από αυτό που τον έχει κυριεύσει.
Εδώ ο απόστολος Παύλος βάζει την έκπληξη. Αντιπαραθέτει τη μέθη όχι με τη νηφαλιότητα, αλλά με κάτι άλλο που μας γεμίζει και μας κυβερνά. (Εφεσίους 5:18)
Πλήρωμα του Πνεύματος: η πηγή της αυτοκυριαρχίας του γονιού
Πολλοί φαντάζονται ότι το να είσαι γεμάτος Πνεύμα σημαίνει μια έντονη, θορυβώδης, ανεξέλεγκτη εμπειρία. Όμως η εικόνα που δίνει ο Παύλος είναι ακριβώς η αντίθετη. Όπως ο μεθυσμένος δεν χάνει απλώς τον έλεγχο αλλά περνά κάτω από τον έλεγχο του κρασιού, έτσι ο γεμάτος Πνεύμα περνά κάτω από τον έλεγχο του Αγίου Πνεύματος.
Συνεπώς αυτό αλλάζει τα πάντα. Δεν χάνεις τις ικανότητές σου, δεν γίνεσαι ξέφρενος. Αντίθετα, η σκέψη σου, οι πράξεις σου και ο τρόπος που φέρεσαι στους άλλους αρχίζουν να κυβερνώνται από Εκείνον. Πραγματικά, η Γραφή ποτέ δεν περιγράφει το γεμάτο Πνεύμα φέρσιμο ως θορυβώδες ή ανεξέλεγκτο, αλλά ως αυτοκυριαρχία του γονιού που εμπιστεύεται τον Θεό.
Πρόσεξε επίσης τι ξεχειλίζει από έναν τέτοιο γονιό. Δεν είναι παράπονα και απειλές, αλλά τραγούδι μέσα στην καρδιά (Εφεσίους 5:19) και ευχαριστία για όλα. (Εφεσίους 5:20) Δηλαδή το πλήρωμα του Πνεύματος δεν φαίνεται πρώτα στην εκκλησία την Κυριακή, αλλά στην κουζίνα ένα κουρασμένο βράδυ της Τρίτης.
Με άλλα λόγια, η αυτοκυριαρχία γονιού δεν είναι κάτι που στύβεις από τον εαυτό σου με τη θέλησή σου. Είναι καρπός μιας καρδιάς που έχει παραδοθεί στον έλεγχο του Πνεύματος.
Η εγκράτεια στο σπίτι είναι καρπός, όχι σφίξιμο δοντιών
Όταν προσπαθείς να κρατηθείς μόνο με τη θέλησή σου, μοιάζει σαν να κρατάς ένα ελατήριο. Λειτουργεί για λίγο, μέχρι την επόμενη φορά που θα πιεστείς λίγο παραπάνω. Γι' αυτό τόσοι γονείς ζουν σε έναν φαύλο κύκλο: αποφασίζουν να μη φωνάξουν ξανά, αντέχουν μερικές μέρες, και μετά ξεσπούν χειρότερα.
Η Γραφή δείχνει έναν άλλο δρόμο. Η εγκράτεια, η ικανότητα να συγκρατείς τον εαυτό σου, δεν είναι κατόρθωμα της θέλησής σου αλλά καρπός που παράγει το Πνεύμα μέσα σου. (Γαλάτες 5:22) Δεν τη φτιάχνεις, την καλλιεργείς καθώς μένεις κοντά στον Θεό.
Πρόσεξε ότι η εγκράτεια έρχεται στο τέλος μιας ολόκληρης αλυσίδας: αγάπη, χαρά, ειρήνη, υπομονή. (Γαλάτες 5:23) Δεν μπορείς να έχεις αυτοκυριαρχία απομονωμένη από τα υπόλοιπα. Καθώς ο Θεός σε γεμίζει με την αγάπη και την ειρήνη Του, η εγκράτεια στο σπίτι γίνεται φυσικό αποτέλεσμα, όχι αγωνιώδης προσπάθεια.
Επιπλέον, η σοφία της Παλαιάς Διαθήκης τιμά αυτόν που κυριαρχεί στον εαυτό του πάνω από τον στρατιωτικό ήρωα. (Παροιμίες 16:32) Δηλαδή η μεγαλύτερη νίκη ενός αρχηγού της οικογένειας δεν είναι να επιβληθεί στο παιδί του, αλλά να κυβερνήσει το ίδιο του το πνεύμα. Συνεπώς η αυτοκυριαρχία του γονιού είναι η αληθινή δύναμη μέσα στο σπίτι.
Διαχείριση θυμού: γρήγορος στο να ακούς, αργός στην οργή
Ας γίνουμε πρακτικοί. Η διαχείριση θυμού στο σπίτι δεν αρχίζει τη στιγμή που εκρήγνυσαι, αλλά πολύ νωρίτερα, στο πώς ακούς. Ο Ιάκωβος δίνει τρεις απλές οδηγίες με σειρά που μετράει: πρώτα ακούς, μετά μιλάς, και μόνο πολύ αργά αφήνεις την οργή να μπει στη μέση. (Ιακώβου 1:19)
Σκέψου πόσες εκρήξεις θα αποφεύγονταν αν απλώς σταματούσες να ακούσεις πραγματικά πριν αντιδράσεις. Συχνά οργιζόμαστε επειδή βγάλαμε συμπέρασμα πριν καταλάβουμε τι έγινε. Επομένως το πρώτο βήμα δεν είναι να ελέγξεις τη φωνή σου, αλλά να ανοίξεις τα αυτιά σου.
Υπάρχει και ένας σοβαρός λόγος για τη συγκράτηση. Η οργή μας, όση δικαιολογία κι αν νιώθουμε ότι έχουμε, δεν παράγει τη δικαιοσύνη που θέλει ο Θεός για το παιδί μας. (Ιακώβου 1:20) Δηλαδή ο θυμός μπορεί να φέρει υποταγή από φόβο, ποτέ όμως καρδιά που αλλάζει.
Πάνω απ' όλα, ο Παύλος προειδοποιεί τους πατέρες ξεχωριστά: μην εξοργίζετε τα παιδιά σας. (Εφεσίους 6:4) Ένας πατέρας που ξεσπά συνεχώς δεν διαπαιδαγωγεί, αλλά αποθαρρύνει. Συνεπώς η αυτοκυριαρχία του γονιού δεν είναι πολυτέλεια αλλά προστασία για την ίδια την ψυχή του παιδιού σου. Αυτή είναι μια αλήθεια που λυτρώνει τον γονιό από το βάρος του τέλειου ελέγχου.
Πρακτικά βήματα: η αυτοκυριαρχία του γονιού στην καθημερινότητα
Αφού η αυτοκυριαρχία είναι καρπός του Πνεύματος, τα βήματα δεν είναι κόλπα αυτοελέγχου αλλά τρόποι να μένεις κοντά στην πηγή. Πρώτον, ξεκίνα τη μέρα σου ζητώντας από τον Θεό να σε γεμίσει, πριν καν συναντήσεις την πρώτη ένταση. Δεν πολεμάς την έκρηξη τη στιγμή που γίνεται, την προλαμβάνεις από το πρωί.
Δεύτερον, εξάσκησε τη σιωπή της μιας ανάσας. Όταν νιώσεις την πίεση να ανεβαίνει, πες μέσα σου μια σύντομη προσευχή πριν πεις οτιδήποτε στο παιδί. Δηλαδή αυτή η μικρή παύση δίνει χώρο στο Πνεύμα και κόβει την αυτόματη αντίδραση.
Τρίτον, μάθε να ζητάς συγγνώμη. Όταν ξεσπάσεις, και θα συμβεί, μην το κρύψεις πίσω από το κύρος σου. Ένας πατέρας που λέει «έκανα λάθος, συγχώρεσέ με» διδάσκει στο παιδί του την ταπείνωση καλύτερα από χίλια κηρύγματα. Αν θέλεις βαθύτερη μελέτη πάνω στον ρόλο και την καρδιά του πατέρα, μπορείς να δεις τα μαθήματα του Ελληνικού Βιβλικού Σχολείου Λόγος.
Τέλος, μην παλεύεις μόνος. Ζήτα από τη σύζυγό σου ή έναν αδελφό να σε ρωτά τακτικά πώς πας, αφού όλοι μας υποτασσόμαστε ο ένας στον άλλον με φόβο Θεού. (Εφεσίους 5:21) Άλλωστε ο σοφός συγκρατεί τον θυμό του, ενώ ο άφρονας τον ξεστομίζει ολόκληρο. (Παροιμίες 29:11) Η εγκράτεια στο σπίτι αντέχει πολύ καλύτερα όταν δεν είσαι ο μόνος που τη βλέπει.
Βασικά σημεία
- 01Όταν χάνεις τον έλεγχο, τα παιδιά δεν δημιουργούν τον θυμό σου, απλώς τον αποκαλύπτουν. Η αληθινή ερώτηση είναι τι ελέγχει την καρδιά σου.
- 02Το πλήρωμα του Πνεύματος δεν είναι θόρυβος και ξεσπάσματα, αλλά αυτοκυριαρχία: όπως ο μεθυσμένος ελέγχεται από το κρασί, ο γεμάτος Πνεύμα ελέγχεται από τον Θεό.
- 03Η εγκράτεια στο σπίτι είναι καρπός του Πνεύματος, όχι σφίξιμο δοντιών. Καλλιεργείται καθώς μένεις κοντά στον Θεό, δεν στύβεται από τη θέλησή σου.
- 04Η διαχείριση θυμού αρχίζει νωρίς: γρήγορος στο να ακούς, αργός στην οργή. Ο θυμός σου δεν παράγει τη δικαιοσύνη που ο Θεός θέλει για το παιδί σου.
- 05Πρακτικά: ζήτα κάθε πρωί να σε γεμίσει το Πνεύμα, κάνε μια παύση προσευχής πριν αντιδράσεις, ζήτα συγγνώμη όταν ξεσπάς, και μην παλεύεις μόνος.