«Όταν ήμουν νήπιο, μιλούσα σαν νήπιο, σκεφτόμουν σαν νήπιο, συλλογιζόμουν σαν νήπιο. Όταν όμως έγινα άντρας, κατάργησα τα παιδικά.»
Α' Κορινθίους 13:11
Πότε θα μεγαλώσεις επιτέλους; Είναι το ερώτημα που, κάπου βαθιά, στριφογυρίζει στο μυαλό όλων γύρω σου: της γυναίκας σου που κουράστηκε να κουμαντάρει το σπίτι μόνη, του πατέρα σου που δεν το λέει πια, ακόμα και των παιδιών σου που μεγαλώνουν πιο γρήγορα από σένα. Όλοι το σκέφτονται. Όλοι εκτός από εσένα.
Κι όχι, αυτό το άρθρο δεν θα σου πει να γίνεις ένας βαρετός, σοβαροφανής τύπος που ξέχασε πώς να γελάει. Αντίθετα, θα σου πει κάτι πιο απελευθερωτικό: η ωριμότητα άντρα δεν είναι το τέλος της ζωής σου, είναι η αρχή της. Είναι η στιγμή που σταματάς να κρύβεσαι πίσω από το «έτσι είμαι εγώ» και αρχίζεις να γίνεσαι ο άντρας που οι δικοί σου περιμένουν χρόνια.
Παρακάτω, λοιπόν, θα ξεσκεπάσουμε το ψέμα κομμάτι κομμάτι. Συγκεκριμένα, θα δούμε πού ακριβώς σε παγιδεύει η αιώνια εφηβεία, πού πληγώνει αυτούς που αγαπάς, και τι λέει πραγματικά η Γραφή για το να μεγαλώσεις σαν άντρας. Ωστόσο δεν θα φας κήρυγμα. Αντίθετα, θα βρεις έναν δρόμο. Άλλωστε το ερώτημα «πότε θα μεγαλώσεις» δεν είναι κατηγορία· είναι πρόσκληση.
Το ψέμα πίσω από το «πότε θα μεγαλώσεις»: «έτσι είμαι εγώ»
Το ψέμα δεν σου παρουσιάζεται ποτέ σαν ανωριμότητα. Αντίθετα, ντύνεται σαν αυθεντικότητα. Δηλαδή σου ψιθυρίζει ότι το «έτσι είμαι εγώ» είναι γενναιότητα, ότι όποιος αλλάζει για χάρη της οικογένειάς του «τα μάζεψε», και ότι το να μένεις για πάντα το αμέριμνο παιδί είναι ο μόνος τρόπος να κρατήσεις την ψυχή σου ζωντανή. Πράγματι, ολόκληρη κουλτούρα χτίστηκε γύρω από αυτό: ο άντρας-αιώνιος έφηβος.
Έτσι μαθαίνεις να θεωρείς αρετή την άρνηση να μεγαλώσεις. Οι ευθύνες σου τρομάζουν, οπότε τις λες «αγγαρείες». Οι αποφάσεις σε πιέζουν, οπότε τις αναβάλλεις. Όμως κάπου εκεί σε ξεγέλασαν. Η Γραφή δεν ντρέπεται καθόλου για το πέρασμα από το παιδί στον άντρα· το θεωρεί φυσιολογικό, αναγκαίο, καλό: όταν ήμουν νήπιο, μιλούσα και σκεφτόμουν σαν νήπιο· όταν όμως έγινα άντρας, άφησα πίσω τα παιδικά. (Α' Κορινθίους 13:11)
Αντίθετα από αυτό που σου είπαν, ο άντρας που αρνείται να ωριμάσει δεν είναι ελεύθερος. Συνεπώς είναι ευάλωτος. Παρασύρεται από κάθε διάθεση, κάθε καινούρια ιδέα, κάθε πρόσκαιρη επιθυμία, σαν καράβι χωρίς τιμόνι. (Εφεσίους 4:14) Επομένως το «έτσι είμαι εγώ» δεν είναι δύναμη. Είναι δικαιολογία για να μη σηκώσεις το βάρος που σου αναλογεί.
Πού πληγώνει: η γυναίκα και τα παιδιά σου περιμένουν
Εδώ είναι που το ψέμα σταματάει να είναι αστείο. Πράγματι, δεν το πληρώνεις μόνο εσύ. Όσο εσύ μένεις το «αγόρι», κάποιος άλλος αναγκάζεται να γίνει ο ενήλικας του σπιτιού. Συνήθως η γυναίκα σου. Δηλαδή εκείνη κουμαντάρει τους λογαριασμούς, παίρνει τις δύσκολες αποφάσεις και κρατάει όρθια την οικογένεια, ενώ εσύ ασχολείσαι με τα δικά σου. Συνεπώς, σιγά σιγά παύει να σε βλέπει σαν σύντροφο και αρχίζει να σε νιώθει σαν ακόμα ένα παιδί που πρέπει να φροντίσει.
Η Γραφή μιλάει εδώ με μια σκληρότητα που πρέπει να ακούσεις: όποιος δεν φροντίζει τους δικούς του, και μάλιστα αυτούς του σπιτιού του, έχει αρνηθεί την πίστη και είναι χειρότερος από έναν άπιστο. (Α' Τιμόθεο 5:8) Η ευθύνη στην οικογένεια δεν είναι προαιρετικό έξτρα για τον πιστό άντρα. Είναι το ίδιο το μέτρο της πίστης του.
Και τα παιδιά σου; Σε διαβάζουν καλύτερα απ' όσο νομίζεις. Δεν σε κρίνουν από τις μεγάλες στιγμές, αλλά από τις μικρές, τις καθημερινές: αν κρατάς τον λόγο σου, αν είσαι εκεί, αν μπορούν να βασιστούν πάνω σου. Όποιος είναι πιστός στα ελάχιστα είναι πιστός και στα πολλά· κι όποιος είναι άδικος στα ελάχιστα είναι άδικος και στα πολλά. (Λουκάς 16:10) Επομένως κάθε φορά που λες «μετά» στους δικούς σου, δεν χάνεις απλώς μια στιγμή. Χτίζεις τον πατέρα που θα θυμούνται.
Η αλήθεια: ωριμότητα δεν σημαίνει να γίνεις βαρετός
Ώρα να ανατρέψουμε το ψέμα ολόκληρο. Σου πούλησαν ότι το να μεγαλώσεις σημαίνει να σβήσεις, να γίνεις ένας γκρίζος, κουρασμένος τύπος χωρίς όνειρα. Ωστόσο η αλήθεια είναι ακριβώς αντίθετη. Η Γραφή δεν καλεί τον άντρα να γίνει άχρωμος· τον καλεί να γίνει γενναίος: αγρυπνείτε, σταθείτε στην πίστη, φερθείτε σαν άντρες, δυναμωθείτε. (Α' Κορινθίους 16:13) Αυτό δεν είναι περιγραφή ενός βαρετού. Είναι περιγραφή ενός πολεμιστή.
Ωριμότητα, λοιπόν, δεν σημαίνει να χάσεις το πάθος σου. Σημαίνει να το βάλεις σε σωστή κατεύθυνση. Δηλαδή το ίδιο πείσμα που σε κρατούσε στο δικό σου, τώρα το βάζεις στο να υπηρετήσεις. Με ταπεινοφροσύνη θεωρώντας τους άλλους ανώτερους από τον εαυτό σου, χωρίς εγωισμό και κενοδοξία. (Φιλιππησίους 2:3) Παράδοξα, αυτή η μετατόπιση δεν σε μικραίνει. Σε μεγαλώνει.
Υπάρχει όμως κι ένα τελευταίο κομμάτι. Η ωριμότητα δεν είναι το να ξέρεις το σωστό· είναι το να το κάνεις. Γίνετε εκτελεστές του λόγου και όχι μόνο ακροατές, εξαπατώντας τον εαυτό σας. (Ιακώβου 1:22) Επομένως ο ώριμος άντρας δεν είναι αυτός που λέει τα πιο σοφά πράγματα στην παρέα. Είναι αυτός που, όταν γυρίσει σπίτι, τα ζει.
Ο ώριμος σύζυγος και πατέρας που περιμένει η οικογένειά σου
Ας γίνουμε συγκεκριμένοι. Πώς μοιάζει ένας ώριμος σύζυγος και πατέρας στην πράξη; Δεν μοιάζει με δικτάτορα που χτυπάει το χέρι στο τραπέζι. Το μέτρο που δίνει η Γραφή στον άντρα είναι συγκλονιστικά υψηλό και ζεστό μαζί: άντρες, αγαπάτε τις γυναίκες σας, όπως ο Χριστός αγάπησε την εκκλησία και παρέδωσε τον εαυτό του για χάρη της. (Εφεσίους 5:25) Δηλαδή ωριμότητα στον γάμο σημαίνει να θυσιάζεσαι, όχι να εξυπηρετείσαι.
Σκέψου το για λίγο. Δηλαδή η γυναίκα σου δεν περιμένει έναν τέλειο άντρα. Αντίθετα, περιμένει έναν άντρα που μπαίνει μπροστά, που αναλαμβάνει, που την αγαπά με πράξεις και όχι μόνο με λόγια. Ωστόσο, όταν εσύ ωριμάζεις, εκείνη ξεκουράζεται. Επομένως, όταν εσύ σηκώνεις το βάρος που σου αναλογεί, το σπίτι ολόκληρο αναπνέει διαφορετικά.
Και για τα παιδιά σου, η ωριμότητά σου είναι το πιο σημαντικό μάθημα που θα τους δώσεις ποτέ. Δίδαξε το παιδί από την αρχή τον δρόμο που πρέπει να βαδίσει, και δεν θα τον εγκαταλείψει ούτε όταν γεράσει. (Παροιμίες 22:6) Δεν τα διδάσκεις όμως με κηρύγματα. Τα διδάσκεις γινόμενος ο άντρας που θέλεις να γίνουν. Συνεπώς ο μεγαλύτερος φόβος σου δεν πρέπει να είναι μην τα στερήσεις από κάτι, αλλά μην τους μάθεις, με το παράδειγμά σου, να μένουν για πάντα παιδιά.
Πότε θα μεγαλώσεις στ' αλήθεια; Ο δρόμος της ελευθερίας
Λοιπόν, η ερώτηση «πότε θα μεγαλώσεις» έχει και πρακτική απάντηση. Πρώτον, πάρε μια ξεκάθαρη απόφαση. Η ωριμότητα δεν έρχεται από μόνη της με τα χρόνια· αντίθετα, επιλέγεται. Όπως ο Ιησούς του Ναυή στάθηκε μπροστά σε ολόκληρο τον λαό και δήλωσε: εγώ και το σπίτι μου θα λατρεύουμε τον Κύριο. (Ιησούς του Ναυή 24:15) Δηλαδή σήκωσε εσύ, σήμερα, την ηγεσία της δικής σου οικογένειας, αντί να περιμένεις να σ' το ζητήσουν.
Δεύτερον, μην το παλεύεις μόνος. Κανένας άντρας δεν ωριμάζει στην απομόνωση. Χρειάζεσαι άλλους άντρες δίπλα σου που τραβούν τον ίδιο δρόμο, που σε σπρώχνουν να γίνεις καλύτερος. Όπως ο σίδηρος ακονίζει τον σίδηρο, έτσι ο ένας άνθρωπος ακονίζει τον άλλον. (Παροιμίες 27:17) Αν δεν ξέρεις από πού να αρχίσεις, μια κοινότητα όπως το Ελληνικό Βιβλικό Σχολείο Λόγος σε φέρνει δίπλα σε ανθρώπους που σε βοηθούν να σταθείς όρθιος.
Τρίτον, σταμάτα να περιμένεις την τέλεια στιγμή. Δεν υπάρχει. Η αλλαγή ξεκινάει με μία μικρή, συγκεκριμένη πράξη ευθύνης σήμερα: μία κουβέντα που απέφευγες, ένας λογαριασμός που αγνοούσες, ένα βράδυ που το αφιερώνεις στα παιδιά σου αντί στην οθόνη. Πράγματι, έτσι μεγαλώνει ένας άντρας. Όχι με μία επανάσταση, αλλά με μικρές, σταθερές, αληθινές επιλογές. Η ερώτηση «πότε θα μεγαλώσεις» έχει τελικά μία απάντηση: τώρα, με το επόμενο βήμα σου.
Βασικά σημεία
- 01Το ερώτημα «πότε θα μεγαλώσεις» δεν είναι προσβολή αλλά πρόσκληση· το «έτσι είμαι εγώ» δεν είναι αυθεντικότητα αλλά δικαιολογία, και η ωριμότητα άντρα δεν σε κάνει βαρετό, αλλά σε ελευθερώνει από το να μένεις αιώνιο παιδί.
- 02Όσο εσύ αρνείσαι να μεγαλώσεις, η γυναίκα και τα παιδιά σου πληρώνουν τον λογαριασμό· η ευθύνη στην οικογένεια είναι το ίδιο το μέτρο της πίστης σου, όχι ένα προαιρετικό έξτρα.
- 03Ο ώριμος σύζυγος και πατέρας δεν είναι ο δικτάτορας ούτε ο τέλειος, αλλά αυτός που αγαπά θυσιαστικά, μπαίνει μπροστά και διδάσκει με το παράδειγμά του.
- 04Η ωριμότητα επιλέγεται, δεν έρχεται μόνη της· ξεκινάει σήμερα, με μία μικρή πράξη ευθύνης και με άλλους άντρες δίπλα σου που σε ακονίζουν.