«Όποιος αγαπάει το χρήμα δεν χορταίνει ποτέ χρήμα, κι όποιος αγαπάει τα πλούτη δεν χορταίνει ποτέ το κέρδος. Ματαιότητα κι αυτό.»
Εκκλησιαστής 5:10
Όχι, τα περισσότερα χρήματα δεν φέρνουν στ' αλήθεια την ευτυχία που σου υποσχέθηκαν, και βαθιά μέσα σου το ξέρεις ήδη. Το ένιωσες εκείνη τη στιγμή που ήρθε επιτέλους η αύξηση, που πλήρωσες το αμάξι, που είδες τον λογαριασμό να ανεβαίνει. Για μερικές μέρες ένιωσες κάτι. Έπειτα, σιωπηλά, η γραμμή του «αρκετά» μετακινήθηκε λίγο πιο μπροστά. Και ξανάρχισες το κυνήγι.
Ας μιλήσουμε λοιπόν ευθέως, από άντρα σε άντρα. Κουβαλάς το βάρος του κουβαλητή, μετράς την αξία σου σε νούμερα, και κάπου μέσα σου πιστεύεις ότι όταν φτάσεις σε εκείνο το ποσό, θα νιώσεις επιτέλους ολοκληρωμένος. Ωστόσο το ποσό αυτό δεν υπάρχει. Δεν υπάρχει γιατί η τρύπα που προσπαθείς να γεμίσεις δεν έχει σχήμα χρήματος.
Σε αυτό το άρθρο, λοιπόν, θα ξεχωρίσουμε το ψέμα από την αλήθεια. Συγκεκριμένα, θα δούμε γιατί η αγάπη του χρήματος σε αφήνει πάντα διψασμένο, πού ακριβώς σε πληγώνει αυτό το ψέμα, τι λέει πραγματικά η Γραφή για την ικανοποίηση του άντρα, και πώς βρίσκεις επιτέλους νόημα στη δουλειά χωρίς να την κάνεις θεό σου. Δεν θα σου ρίξω ηθικολογίες· θα σου δείξω έναν δρόμο.
Το ψέμα: «Λίγα περισσότερα χρήματα και θα νιώσω επιτέλους ευτυχία»
Το ψέμα δεν σου το λέει ποτέ κανείς ευθέως. Αντίθετα, το αναπνέεις από παντού. Δηλαδή το ακούς στις διαφημίσεις, στις παρέες, στις συγκρίσεις με τον γείτονα, στη σιωπηλή φωνή που λέει «όταν βγάλω τόσα, τότε θα ηρεμήσω». Έτσι, σιγά σιγά, μαθαίνεις να συνδέεις την ευτυχία με ένα νούμερο. Ωστόσο το νούμερο αυτό μένει πάντα λίγο πιο πέρα από εκεί που είσαι.
Πράγματι, το πρόβλημα δεν είναι ότι το νούμερο είναι μικρό. Το πρόβλημα είναι ότι κανένα νούμερο δεν φτάνει. Η Γραφή το είπε χιλιάδες χρόνια πριν, με μια ειλικρίνεια που πονάει: όποιος αγαπάει το χρήμα δεν χορταίνει ποτέ χρήμα, κι όποιος αγαπάει τα πλούτη δεν χορταίνει ποτέ το κέρδος. (Εκκλησιαστής 5:10) Δηλαδή η δίψα δεν σβήνει με κι άλλο αλμυρό νερό.
Επομένως κάθε φορά που σκέφτεσαι «λίγα ακόμα και τελειώνω», στήνεις μόνος σου την επόμενη απογοήτευση. Δεν είσαι χαζός που το πιστεύεις· είναι το πιο φυσικό πράγμα στον κόσμο. Ωστόσο το ότι είναι φυσικό δεν το κάνει αληθινό. Τα περισσότερα χρήματα φέρνουν περισσότερες ανέσεις, σπάνια όμως περισσότερη ευτυχία. Η γραμμή του «αρκετά» δεν θα σταματήσει μόνη της να μετακινείται· κάποιος πρέπει συνειδητά να της πει «στοπ».
Πού σε πληγώνει η αγάπη του χρήματος: η ρίζα που δεν τη βλέπεις
Ας είμαστε ξεκάθαροι, γιατί εδώ πολλοί παρεξηγούν. Η Γραφή δεν λέει ότι το χρήμα είναι κακό. Αντίθετα, λέει κάτι πιο λεπτό και πιο επικίνδυνο: ότι η αγάπη του χρήματος είναι ρίζα κάθε κακού, και ότι κάποιοι, τρέχοντας πίσω της, ξεστράτισαν από την πίστη και τρύπησαν τον εαυτό τους με πολλές οδύνες. (Α' Τιμόθεο 6:10) Δηλαδή το πρόβλημα δεν είναι το πορτοφόλι· είναι η καρδιά που το λατρεύει.
Πράγματι, πρόσεξε πού σε χτυπάει αυτή η ρίζα. Σε χτυπάει στον χρόνο που δεν δίνεις στα παιδιά σου επειδή «δουλεύεις γι' αυτά». Σε χτυπάει στο άγχος που σε κρατάει ξύπνιο, στη ζήλια για όσους έχουν παραπάνω, στη μικρή ανεντιμότητα που δικαιολογείς. Επιπλέον σε χτυπάει εκεί που δεν το περιμένεις: στη χαρά που δεν νιώθεις πια για όσα ήδη έχεις.
Γι' αυτό και ο Ιησούς προειδοποίησε ωμά: προσέχετε και φυλαχτείτε από κάθε πλεονεξία, γιατί η ζωή του ανθρώπου δεν εξαρτάται από το πόσα έχει. (Λουκάς 12:15) Συνεπώς το ψέμα δεν σε καταστρέφει με μία γροθιά. Σε ροκανίζει σιγά σιγά, μετατρέποντας έναν άντρα φτιαγμένο για σχέση και νόημα σε μια μηχανή που μόνο παράγει και ποτέ δεν ζει.
Η παγίδα: γιατί τα περισσότερα χρήματα δεν αγοράζουν ευτυχία
Υπάρχει ένας λόγος που το κυνήγι δεν σταματάει ποτέ, κι ο λόγος αυτός είναι πνευματικός, όχι οικονομικός. Πράγματι, η Γραφή λέει ότι όσοι θέλουν με κάθε τρόπο να πλουτίσουν πέφτουν σε πειρασμό και παγίδα και σε πολλές ανόητες και βλαβερές επιθυμίες, που βυθίζουν τους ανθρώπους στην καταστροφή. (Α' Τιμόθεο 6:9) Δηλαδή δεν είναι ότι τα χρήματα σε προδίδουν· είναι ότι σε πιάνουν σε μια παγίδα που μοιάζει με ελευθερία.
Σκέψου το πρακτικά. Όσο μεγαλώνει ο μισθός, τόσο μεγαλώνουν τα έξοδα. Όσο ανεβαίνεις, τόσο ανεβαίνει και ο πήχης του «κανονικού». Έτσι, παρότι βγάζεις τριπλάσια από όσα έβγαζες στα είκοσι, νιώθεις εξίσου σφιγμένος. Επιπλέον περιμένεις ότι τα περισσότερα χρήματα θα φέρουν επιτέλους ευτυχία, και μένεις ξανά με άδεια χέρια. Πράγματι, αυτό δεν είναι αποτυχία δική σου· είναι ακριβώς ο τρόπος που δουλεύει η παγίδα.
Ο ψαλμωδός το συνόψισε με μια εικόνα που κάθε άντρας καταλαβαίνει: ακόμα κι αν τα πλούτη πληθαίνουν, μην κολλάς πάνω τους την καρδιά σου. (Ψαλμοί 62:10) Ωστόσο εδώ είναι το κλειδί. Το θέμα δεν είναι να μην έχεις· είναι να μην ανήκεις. Επομένως το ερώτημα δεν είναι «πόσα έχω», αλλά «ποιος με κατέχει».
Η αλήθεια: η ικανοποίηση του άντρα δεν αγοράζεται, μαθαίνεται
Εδώ ανατρέπεται όλο το ψέμα. Ο κόσμος σου λέει ότι η ευτυχία και η ικανοποίηση έρχονται όταν αποκτήσεις. Η Γραφή λέει το ακριβώς αντίθετο: ότι η ευσέβεια μαζί με την αυτάρκεια είναι μεγάλος πλούτος. (Α' Τιμόθεο 6:6) Δηλαδή ο πραγματικά πλούσιος άντρας δεν είναι αυτός που έχει τα περισσότερα, αλλά αυτός που χρειάζεται τα λιγότερα για να είναι ήρεμος.
Πρόσεξε όμως κάτι κρίσιμο. Ο απόστολος Παύλος, που το έγραψε αυτό, δεν γεννήθηκε ικανοποιημένος. Το ομολογεί ο ίδιος: έμαθε να αρκείται σε όσα έχει. (Φιλιππησίους 4:11) Επομένως η ικανοποίηση του άντρα δεν είναι χαρακτηριστικό που σου το έδωσαν ή δεν σου το έδωσαν· είναι δεξιότητα που χτίζεται, σαν μυς, με εξάσκηση και με χρόνο.
Και η εξάσκηση αυτή στηρίζεται σε μια υπόσχεση, όχι σε μια ευχή. Ο Θεός λέει: δεν θα σε αφήσω ποτέ ούτε θα σε εγκαταλείψω. (Εβραίους 13:5) Συνεπώς ο λόγος που μπορείς να σταματήσεις το κυνήγι δεν είναι ότι έπεισες τον εαυτό σου να θέλει λιγότερα. Είναι ότι έχεις Κάποιον που σου εγγυάται ότι δεν θα σου λείψει το ουσιαστικό. Αυτή η σιγουριά κάνει τον άντρα ελεύθερο.
Νόημα στη δουλειά: πρακτικά βήματα για να βάλεις τα χρήματα στη θέση τους
Λοιπόν, πώς ζεις στην πράξη αυτή την αλήθεια χωρίς να παρατήσεις τη δουλειά σου και να φύγεις σε ένα μοναστήρι; Πρώτον, άλλαξε αφεντικό μέσα στο κεφάλι σου. Ο Ιησούς το είπε ξεκάθαρα: κανείς δεν μπορεί να υπηρετεί δύο κυρίους· δεν μπορείς να δουλεύεις και τον Θεό και το χρήμα. (Ματθαίος 6:24) Δηλαδή κάποιος θα κάθεται στον θρόνο. Διάλεξε συνειδητά ποιος.
Δεύτερον, ξαναβρές το νόημα στη δουλειά αλλάζοντας για ποιον δουλεύεις. Η Γραφή λέει: ό,τι κι αν κάνετε, να το κάνετε από καρδιάς, σαν να εργάζεστε για τον Κύριο κι όχι για ανθρώπους. (Κολοσσαείς 3:23) Επομένως η ίδια δουλειά, το ίδιο γραφείο, το ίδιο συνεργείο, αλλάζει ολόκληρο νόημα όταν παύει να είναι μόνο για τον μισθό και γίνεται προσφορά. Δεν χρειάζεται να αλλάξεις επάγγελμα· χρειάζεται να αλλάξεις κατεύθυνση.
Τρίτον, βάλε πρώτο αυτό που πρέπει να είναι πρώτο. Ο Ιησούς υποσχέθηκε: ζητάτε πρώτα τη βασιλεία του Θεού και τη δικαιοσύνη του, και όλα τα υπόλοιπα θα σας δοθούν. (Ματθαίος 6:33) Ωστόσο κανένας άντρας δεν αλλάζει νοοτροπία μόνος μέσα στο κεφάλι του· χρειάζεσαι ανθρώπους που τρέχουν τον ίδιο αγώνα. Μια κοινότητα όπως το Ελληνικό Βιβλικό Σχολείο Λόγος σε βοηθάει να ξαναβρείς τι σημαίνει αρκετά και να μην παλεύεις μόνος. Τέλος, ξεκίνα να δίνεις· τίποτα δεν σπάει πιο γρήγορα τη δύναμη του χρήματος πάνω σου από το να το αποχωρίζεσαι ελεύθερα.
Βασικά σημεία
- 01Τα περισσότερα χρήματα δεν φέρνουν περισσότερη ευτυχία, γιατί η τρύπα που προσπαθείς να γεμίσεις δεν έχει σχήμα χρήματος· όποιος αγαπάει το χρήμα δεν χορταίνει ποτέ.
- 02Το πρόβλημα δεν είναι το πορτοφόλι αλλά η καρδιά: η αγάπη του χρήματος είναι ρίζα κάθε κακού και σε χτυπάει στον χρόνο, στις σχέσεις και στη χαρά σου.
- 03Η ικανοποίηση και η ευτυχία του άντρα δεν αγοράζονται, μαθαίνονται· είναι δεξιότητα που χτίζεται σαν μυς και στηρίζεται στην υπόσχεση ότι ο Θεός δεν θα σε εγκαταλείψει.
- 04Βρίσκεις νόημα στη δουλειά όχι αλλάζοντας επάγγελμα αλλά αλλάζοντας αφεντικό και κατεύθυνση: δούλεψε για τον Κύριο, βάλε πρώτη τη βασιλεία του και ξεκίνα να δίνεις.