«Του Κυρίου είναι η γη και όλα όσα τη γεμίζουν, η οικουμένη και όλοι όσοι κατοικούν σ' αυτήν.»
Ψαλμοί 24:1
Όχι, ο χρόνος μου δεν είναι ακριβώς δικός μου, και αυτή είναι η πιο απελευθερωτική αλήθεια που μπορεί να ακούσει ένας κουρασμένος άντρας. Κάπου στον δρόμο σου πούλησαν το αντίθετο. Δηλαδή σου είπαν πως οι ώρες σου είναι ιδιοκτησία σου, πως δουλεύεις σκληρά άρα δικαιούσαι να τις ξοδεύεις όπως θες, και πως ο τρόπος που περνάς το βράδυ σου δεν αφορά κανέναν άλλον.
Όμως ας το πούμε ευθέως από την αρχή. Ο τρόπος που διαχειρίζεσαι τον χρόνο σου δεν είναι ιδιωτική σου υπόθεση. Αντίθετα, κάθε ώρα που δίνεις στη δουλειά, στο κινητό, στην οθόνη ή στην οικογένειά σου γράφει μια ιστορία που τη ζουν και άλλοι μαζί σου. Επομένως η διαχείριση χρόνου άντρα δεν είναι θέμα παραγωγικότητας· είναι θέμα πιστότητας.
Σε αυτό το άρθρο, λοιπόν, θα ξεχωρίσουμε το ψέμα από την αλήθεια. Συγκεκριμένα, θα δούμε πού ακριβώς σε πληγώνει η ιδέα ότι ο χρόνος σου ανήκει αποκλειστικά σε σένα, τι λέει πράγματι η Γραφή για την πνευματική υπευθυνότητα, και πώς να βρεις ξανά χρόνο για την οικογένεια χωρίς ενοχές. Ωστόσο δεν θα σου ρίξω ηθικολογίες· θα σου δείξω έναν δρόμο.
Το ψέμα: «Οι ώρες μου ανήκουν αποκλειστικά σε μένα»
Το ψέμα δεν έρχεται ποτέ σαν ψέμα. Αντίθετα, έρχεται σαν δίκαιο αίτημα. Δηλαδή σου ψιθυρίζει ότι, αφού εσύ σηκώνεσαι κάθε πρωί και βγάζεις το ψωμί, οι ελεύθερες ώρες σου είναι αμοιβή που δικαιούσαι να ξοδέψεις χωρίς λογαριασμό σε κανέναν. Πράγματι, ακούγεται λογικό. Ο χρόνος μου, η ζωή μου, οι αποφάσεις μου.
Έτσι, σιγά σιγά, μαθαίνεις να βλέπεις τον χρόνο σαν προσωπική περιουσία. Όμως κάπου εκεί σε ξεγέλασαν. Η Γραφή ξεκινάει από μια εντελώς διαφορετική αφετηρία: όλη η γη και όλα όσα τη γεμίζουν ανήκουν στον Κύριο, μαζί με όλους όσοι ζουν πάνω της. (Ψαλμοί 24:1) Συνεπώς, αν εσύ ανήκεις σε Αυτόν, τότε και ο χρόνος σου ανήκει σε Αυτόν.
Αυτό δεν σε υποβαθμίζει· σε ανυψώνει. Δηλαδή ο χρόνος σου σταματάει να είναι ένα κενό που πρέπει να γεμίσεις και γίνεται κάτι πολύτιμο που σου εμπιστεύτηκαν. Γι' αυτό και η προσευχή του σοφού δεν είναι «δώσε μου περισσότερο χρόνο», αλλά «μάθε με να μετράω τις μέρες μου, για να αποκτήσω σοφή καρδιά». (Ψαλμοί 90:12) Πράγματι, ο άντρας που μετράει τις μέρες του ζει διαφορετικά από αυτόν που νομίζει ότι τις έχει άπειρες.
Πού σε πληγώνει το ψέμα: ο χρόνος που νόμιζες άπειρο
Το ψέμα δεν σε ρίχνει με μια γροθιά. Αντίθετα, σε ροκανίζει αθόρυβα. Ξεκινάει με ένα «αύριο»: αύριο θα είμαι πιο παρών, αύριο θα παίξω με το παιδί, αύριο θα μιλήσω στη γυναίκα μου, αύριο θα ξεκουραστώ. Όμως η Γραφή σου θυμίζει κάτι που κάθε άντρας ξέρει αλλά αποφεύγει να σκεφτεί: δεν ξέρεις καν τι θα φέρει το αύριο, γιατί η ζωή σου είναι ατμός που φαίνεται για λίγο και μετά χάνεται. (Ιακώβου 4:14)
Εδώ πονάει το ψέμα. Νομίζεις ότι ο χρόνος είναι άπειρος, οπότε τον σπαταλάς στις λάθος μάχες. Δηλαδή δίνεις τις καλύτερες ώρες σου σε μια οθόνη, σε ατελείωτο σκρολάρισμα ή σε δουλειά που ποτέ δεν τελειώνει, και αφήνεις στους δικούς σου μόνο τα ψίχουλα της κούρασής σου. Έπειτα παραξενεύεσαι γιατί νιώθεις άδειος.
Ας είμαστε ειλικρινείς για το πιο επώδυνο σημείο. Η Γραφή λέει ξεκάθαρα ότι όποιος δεν φροντίζει τους δικούς του, και μάλιστα αυτούς του σπιτιού του, έχει αρνηθεί την πίστη και είναι χειρότερος από έναν άπιστο. (Α' Τιμόθεο 5:8) Πρόσεξε: εδώ δεν μιλάει μόνο για χρήματα. Ο χρόνος σου είναι μέρος αυτής της φροντίδας. Συνεπώς η πνευματική υπευθυνότητα ξεκινάει από το πώς μοιράζεις τις ώρες σου στους ανθρώπους που σου εμπιστεύτηκε ο Θεός.
Η αλήθεια: δεν είσαι ιδιοκτήτης του χρόνου, είσαι οικονόμος
Εδώ ανατρέπεται όλο το ψέμα. Δεν είσαι ιδιοκτήτης του χρόνου σου· είσαι οικονόμος του. Η διαφορά είναι τεράστια. Ο ιδιοκτήτης κάνει ό,τι θέλει και δεν δίνει λογαριασμό. Αντίθετα, ο οικονόμος διαχειρίζεται κάτι που ανήκει σε άλλον, και ξέρει ότι κάποια μέρα θα ρωτηθεί πώς το διαχειρίστηκε. Πράγματι, η Γραφή το θέτει απλά: αυτό που ζητείται από έναν οικονόμο είναι να βρεθεί πιστός. (Α' Κορινθίους 4:2)
Καταλαβαίνεις τι αλλάζει αυτό; Η ερώτηση σταματάει να είναι «πώς θα γεμίσω τον χρόνο μου;» και γίνεται «σε ποιον τον δίνω και γιατί;». Δηλαδή ο χρόνος σου δεν είναι πια απλώς δικός σου να τον σκορπίσεις, αλλά ένα τάλαντο που σου ανατέθηκε για να αποδώσει καρπό. Επομένως κάθε ώρα είναι μια ευκαιρία πιστότητας, όχι ένα κενό προς θανάτωση.
Γι' αυτό η Γραφή σε καλεί να προσφέρεις τον εαυτό σου ολόκληρο, σαν ζωντανή θυσία αφιερωμένη στον Θεό, και να πει ότι αυτή είναι η λογική σου λατρεία. (Ρωμαίους 12:1) Πρόσεξε τη λέξη «ζωντανή». Δεν σου ζητάει να πας στον ναό μία ώρα την εβδομάδα· σου ζητάει να Του δώσεις ολόκληρο το εικοσιτετράωρό σου. Ωστόσο αυτό δεν είναι βάρος. Αντίθετα, είναι η μόνη ζωή που έχει πραγματικό νόημα.
Χρόνος για την οικογένεια: η σειρά που τα αλλάζει όλα
Ίσως ρωτάς, πρακτικά τώρα, πώς βρίσκω χρόνο για την οικογένεια όταν η δουλειά τα τρώει όλα; Η απάντηση δεν είναι να δουλεύεις λιγότερο, αλλά να βάλεις τα πράγματα στη σωστή σειρά. Πράγματι, ο Ιησούς υποσχέθηκε ότι, αν ζητάς πρώτα τη βασιλεία του Θεού και τη δικαιοσύνη Του, όλα τα υπόλοιπα θα σου δοθούν επιπλέον. (Ματθαίος 6:33)
Πρόσεξε τη λέξη «πρώτα». Δεν σου λέει να εγκαταλείψεις τη δουλειά σου ούτε να αμελήσεις τις υποχρεώσεις σου. Αντίθετα, σου λέει να μην τις βάλεις στον θρόνο. Δηλαδή, όταν ο Θεός και οι άνθρωποί Του μπαίνουν πρώτοι, ξαφνικά βρίσκεις χρόνο για πράγματα που νόμιζες ότι δεν χωρούσαν. Επομένως το πρόβλημα συνήθως δεν είναι η ποσότητα του χρόνου, αλλά η σειρά των προτεραιοτήτων.
Η σοφία της Γραφής είναι εκπληκτικά πρακτική σε αυτό. Λέει: πρώτα τακτοποίησε τη δουλειά σου έξω, ετοίμασε καλά το χωράφι σου, και μετά χτίσε το σπίτι σου. (Παροιμίες 24:27) Δηλαδή υπάρχει σειρά και ρυθμός στη ζωή ενός σοφού άντρα. Δεν χτίζεις στον αέρα ούτε ζεις στο χάος· βάζεις θεμέλια, δουλεύεις με σχέδιο, και αφήνεις χώρο για το σπίτι σου. Έτσι η εργασία υπηρετεί την οικογένεια, αντί να την καταβροχθίζει.
Ο δρόμος της ελευθερίας: πώς εξαγοράζεις τις ώρες σου
Λοιπόν, πώς ζεις στην πράξη αυτή την αλήθεια; Η Γραφή δίνει μια εικόνα από έμπορο: να εξαγοράζεις τον χρόνο σαν πολύτιμο εμπόρευμα, προσέχοντας πώς περπατάς, όχι σαν ασόφος αλλά σαν σοφός, επειδή οι μέρες είναι πονηρές. (Εφεσίους 5:15) Δηλαδή ο χρόνος δεν σου χαρίζεται έτοιμος· τον κερδίζεις πίσω από όσα τον κλέβουν.
Ξεκίνα με τρία απλά βήματα. Πρώτον, κάνε έναν ειλικρινή απολογισμό μιας εβδομάδας: πού πάνε πραγματικά οι ώρες σου; Δεύτερον, δώσε στους δικούς σου μια ώρα ποιότητας που δεν διαπραγματεύεσαι, χωρίς κινητό, χωρίς οθόνη, μόνο εσύ και αυτοί. Τρίτον, βάλε στην εβδομάδα σου σταθερό χρόνο για τον Θεό, γιατί χωρίς αυτόν όλα τα υπόλοιπα ξεχαρβαλώνονται.
Δεν χρειάζεται να τα κάνεις μόνος σου. Πράγματι, οι περισσότεροι άντρες αλλάζουν όταν στέκονται δίπλα σε άλλους άντρες που παλεύουν τον ίδιο αγώνα. Αν θες να μάθεις να ζεις τον χρόνο σου με σκοπό, μια κοινότητα όπως το Ελληνικό Βιβλικό Σχολείο Λόγος σε βοηθάει να μπεις στον Λόγο και να σταθείς ανάμεσα σε ανθρώπους που τρέχουν τον ίδιο δρόμο. Και θυμήσου πού οδηγεί όλο αυτό: σε εκείνη τη φωνή που θα πει «εύγε, δούλε καλέ και πιστέ· στα λίγα στάθηκες πιστός, σε πολλά θα σε βάλω». (Ματθαίος 25:21) Δεν τρέχεις για να κερδίσεις την αγάπη του Θεού· τρέχεις επειδή την έχεις ήδη.
Βασικά σημεία
- 01Ο χρόνος σου δεν είναι ιδιοκτησία αλλά παρακαταθήκη: όλα ανήκουν στον Κύριο, άρα και οι ώρες σου είναι κάτι που σου εμπιστεύτηκε, όχι κάτι που σου ανήκει χωρίς λογαριασμό.
- 02Το ψέμα «ο χρόνος μου είναι δικός μου» σε πληγώνει εκεί που πονάει πιο πολύ: σπαταλάς τις καλύτερες ώρες σου σε οθόνες και ατελείωτη δουλειά, και αφήνεις στους δικούς σου μόνο τα ψίχουλα.
- 03Δεν είσαι ιδιοκτήτης αλλά οικονόμος του χρόνου· το ζητούμενο δεν είναι πόσο χρόνο έχεις, αλλά αν βρεθείς πιστός σ' αυτόν που σου ανατέθηκε.
- 04Ο χρόνος για την οικογένεια δεν βρίσκεται με λιγότερη δουλειά αλλά με σωστή σειρά προτεραιοτήτων: ζήτα πρώτα τη βασιλεία του Θεού και εξαγόρασε τον χρόνο σαν πολύτιμο εμπόρευμα.