«Του Κυρίου είναι η γη και ό,τι τη γεμίζει, ο κόσμος ολόκληρος κι όλοι όσοι κατοικούν σε αυτόν.»
Ψαλμοί 24:1
Λίγα πράγματα προκαλούν τόση ένταση κάτω από μια στέγη όσο το χρήμα. Πόσα μπαίνουν, πόσα φεύγουν, ποιος αποφασίζει. Δεν είναι τυχαίο που πολλοί καβγάδες στον γάμο ξεκινούν από έναν λογαριασμό. Ωστόσο, όταν μιλάμε για τα οικονομικά της οικογένειας με βιβλικό βλέμμα, η συζήτηση αλλάζει ρίζα. Δεν είναι πια ζήτημα ποσών, όμως, αλλά ζήτημα καρδιάς.
Στην καρδιά του θέματος υπάρχει μία ερώτηση που τα αλλάζει όλα: ποιος είναι πραγματικά ο ιδιοκτήτης; Αν τα χρήματα στο πορτοφόλι σου είναι μόνο δικά σου, τότε κάθε ευρώ που δίνεις πονάει. Κάθε έλλειψη, επομένως, σε τρομάζει. Αν όμως όλα ανήκουν στον Θεό κι εσύ είσαι ο διαχειριστής τους, τότε ανοίγει η παλάμη σου. Σταματάς, δηλαδή, να σφίγγεις.
Σε αυτό το άρθρο θα δούμε τρία πράγματα μαζί. Αρχικά, ποιος κρατάει στ' αλήθεια τον τίτλο ιδιοκτησίας. Έπειτα, τι σημαίνει πιστή διαχείριση μέσα στο σπίτι. Τέλος, πώς η ικανοποίηση και η γενναιοδωρία λυτρώνουν την οικογένεια από το άγχος. Ο στόχος δεν είναι ένα τέλειο μπάτζετ, όμως, αλλά μια καρδιά που εμπιστεύεται.
Τα οικονομικά της οικογένειας: ποιος είναι ο πραγματικός ιδιοκτήτης;
Πριν φτιάξουμε οποιονδήποτε προϋπολογισμό, χρειάζεται να ξεκαθαρίσουμε ένα θεμελιώδες ερώτημα. Η Γραφή απαντά χωρίς δισταγμό. Τίποτα από όσα κρατάμε δεν μας ανήκει στ' αλήθεια. (Ψαλμοί 24:1) Η γη, το σπίτι, η δουλειά, ακόμα και η ικανότητά μας να βγάζουμε χρήματα, όλα είναι του Κυρίου. Εμείς, δηλαδή, απλώς τα κρατάμε για λίγο.
Αυτή η αλήθεια δεν είναι θεωρητική. Αλλάζει αμέσως τον τρόπο που σκεφτόμαστε. Αν είμαι ιδιοκτήτης, νιώθω ότι έχω κάθε δικαίωμα να ξοδεύω όπως θέλω. Πανικοβάλλομαι, επομένως, μόλις τα ποσά μικραίνουν. Αν όμως είμαι διαχειριστής, η ερώτηση αλλάζει. Δεν ρωτάω «τι θέλω εγώ;» αλλά «τι θα ήθελε ο Κύριος;». Έτσι το χρήμα παύει να είναι αφεντικό και γίνεται εργαλείο.
Όταν λοιπόν μια οικογένεια συμφωνεί ότι ο Θεός είναι ο πραγματικός ιδιοκτήτης, αλλάζει το κλίμα. Ο σύζυγος ως στοργικός ηγέτης και η σύζυγος ως πιστή συνεργός κάθονται στο ίδιο τραπέζι με σεβασμό. Δεν μαλώνουν, ωστόσο, για το «δικό μου» και το «δικό σου». Αναρωτιούνται μαζί πώς θα φανούν αντάξιοι της εμπιστοσύνης. Έτσι θεμελιώνονται υγιή οικονομικά της οικογένειας: όχι στην ιδιοκτησία, αλλά στη διαχείριση.
Πιστή διαχείριση χρημάτων μέσα στο σπίτι
Αν ο Θεός είναι ο ιδιοκτήτης, τότε εμείς είμαστε οι οικονόμοι του. Ο Κύριος, ωστόσο, δεν ζητάει από τον οικονόμο να είναι έξυπνος ή τυχερός, αλλά πιστός. Εδώ ακριβώς κρίνονται τα οικονομικά της οικογένειας. Η πιστή διαχείριση χρημάτων αρχίζει με κάτι ταπεινό. Δηλαδή, να ξέρουμε τι έχουμε και πού πάει. Ένα απλό οικογενειακό μπάτζετ δεν είναι έλλειψη πίστης. Είναι, αντίθετα, πράξη υπευθυνότητας.
Ο Κύριος Ιησούς συνέδεσε ξεκάθαρα τα μικρά χρήματα με τα μεγάλα πνευματικά πράγματα. (Λουκάς 16:11) Αν δεν εμπιστευόμαστε τον εαυτό μας με μερικά ευρώ, πώς θα μας εμπιστευτεί ο Θεός τον αιώνιο πλούτο; Το πορτοφόλι μας, επομένως, είναι ένα σχολείο πίστης. Εκεί φαίνεται καθαρά τι αγαπάμε πραγματικά.
Μέσα σε αυτή τη διαχείριση η Γραφή προειδοποιεί και για το χρέος. (Παροιμίες 22:7) Το δάνειο δεν είναι αμαρτία από μόνο του. Κάνει, ωστόσο, τον δανειζόμενο δούλο του δανειστή και δένει τα χέρια της οικογένειας για χρόνια. Έτσι, μια οικογένεια που θέλει να μένει ελεύθερη μαθαίνει να ζει με σύνεση. Αποταμιεύει υπομονετικά και αποφεύγει το χρέος που σκλαβώνει.
Πρακτικά, αυτό σημαίνει να καθίσουν οι σύζυγοι μαζί. Γράφουν τα έσοδα και τα έξοδα. Αποφασίζουν, επιπλέον, με αμοιβαία αγάπη τις προτεραιότητες. Δεν χρειάζεται, ωστόσο, να γίνουν λογιστές. Αρκεί να σταθούν μπροστά στον Θεό λέγοντας: «Κύριε, αυτά μας έδωσες, βοήθησέ μας να τα διαχειριστούμε.»
Ικανοποίηση: το αντίδοτο στην πλεονεξία
Ο μεγαλύτερος εχθρός στα οικονομικά της οικογένειας δεν είναι τα λίγα χρήματα, αλλά η αχόρταγη καρδιά. Όσο κι αν αυξάνονται τα έσοδα, η πλεονεξία πάντα θέλει κι άλλο. Γι' αυτό η Γραφή δεν μας λέει «βγάλτε περισσότερα». Λέει, αντίθετα, «μάθετε να ικανοποιείστε». (Α' Τιμόθεο 6:6) Η ευσέβεια μαζί με την αυτάρκεια είναι ο μεγαλύτερος πλούτος. Ήρθαμε, δηλαδή, γυμνοί στον κόσμο και γυμνοί θα φύγουμε.
Ο απόστολος Παύλος δεν μιλούσε θεωρητικά. (Φιλιππησίους 4:11) Είχε γνωρίσει και την αφθονία και τη στέρηση. Έμαθε, ωστόσο, το μυστικό να μένει ήρεμος μέσα από τη δύναμη του Χριστού. Αυτή η ικανοποίηση και γενναιοδωρία ξεκινούν, επομένως, από εδώ. Δηλαδή, από μια καρδιά που δεν εξαρτά τη χαρά της από το τραπεζικό υπόλοιπο.
Η Γραφή προχωρά ακόμα βαθύτερα. (Α' Τιμόθεο 6:10) Δεν είναι τα χρήματα η ρίζα του κακού, αλλά η αγάπη προς τα χρήματα. Η φιλαργυρία, δηλαδή, κάνει τους ανθρώπους να ξεστρατίζουν από την πίστη. Γεμίζει, επομένως, τη ζωή τους με πόνους. Πόσες οικογένειες έχασαν την ειρήνη τους κυνηγώντας ένα ακόμα απόκτημα.
Πρακτικά, η ικανοποίηση καλλιεργείται με συγκεκριμένες συνήθειες. Αρχικά, με ευχαριστία για όσα ήδη έχουμε. Έπειτα, με το να μην συγκρίνουμε το σπίτι μας με των γειτόνων. Μαθαίνουμε, επιπλέον, στα παιδιά ότι η αξία ενός ανθρώπου δεν μετριέται από το κινητό του. Όταν μια οικογένεια μάθει να λέει «μας φτάνει», έχει βρει έναν θησαυρό.
Γενναιόδωρη καρδιά: το χρήμα γίνεται ευλογία
Όταν πιστέψουμε ότι όλα ανήκουν στον Θεό και μάθουμε να ικανοποιούμαστε, συμβαίνει κάτι όμορφο. Η παλάμη ανοίγει προς τα έξω. Η γενναιοδωρία, δηλαδή, δεν είναι κάτι που κάνουμε όταν περισσέψουν χρήματα. Είναι, αντίθετα, στάση καρδιάς που αποφασίζουμε από πριν. (Β' Κορινθίους 9:7) Ο Θεός δεν θέλει δόσιμο από πίεση, όμως, αλλά μια χαρούμενη καρδιά.
Η Γραφή συνδέει μάλιστα τη γενναιοδωρία με την εμπιστοσύνη στον Θεό. (Παροιμίες 3:9) Μας καλεί να τιμούμε τον Κύριο με τις απαρχές, με το πρώτο και καλύτερο κομμάτι όσων μας δίνει. Δεν πρόκειται, ωστόσο, για μια συναλλαγή «δίνω για να πάρω». Είναι, αντίθετα, μια σχέση εμπιστοσύνης. Βάζω τον Θεό πρώτο στα χρήματά μου, κι εκείνος αναλαμβάνει τη φροντίδα.
Εδώ φτάνουν στην ωρίμανσή τους τα οικονομικά της οικογένειας. Αυτή η εμπιστοσύνη στον Θεό μάς ελευθερώνει από το άγχος του αύριο. (Εβραίους 13:5) Η υπόσχεσή του είναι ξεκάθαρη. Ζήστε χωρίς φιλαργυρία, αρκεστείτε σε όσα έχετε. Ο ίδιος, επομένως, υποσχέθηκε ότι δεν θα μας εγκαταλείψει. Μια οικογένεια που στηρίζεται σε αυτή την υπόσχεση μπορεί να δίνει γενναιόδωρα. Ξέρει, δηλαδή, ότι ο ουράνιος Πατέρας δεν θα την ξεχάσει.
Πρακτικά, μια γενναιόδωρη οικογένεια αποφασίζει μαζί ένα ποσό για τον Θεό και τους ανθρώπους που έχουν ανάγκη. Το δίνει, μάλιστα, με χαρά πριν ξοδέψει τα υπόλοιπα. Φιλοξενεί στο τραπέζι της και βοηθάει διακριτικά. Μαθαίνει, επιπλέον, στα παιδιά να μοιράζονται. Έτσι το χρήμα, που τόσο εύκολα γίνεται πηγή άγχους, μεταμορφώνεται σε εργαλείο αγάπης.
Πρώτα η βασιλεία του Θεού: η ψυχή στα οικονομικά της οικογένειας
Όλα όσα είπαμε συναντιούνται σε μία κεντρική αρχή που μας έδωσε ο Κύριος Ιησούς. (Ματθαίος 6:33) Πρώτα η βασιλεία του Θεού και η δικαιοσύνη του. Όλα τα υπόλοιπα, επομένως, η τροφή, τα ρούχα, οι ανάγκες της οικογένειας, θα μας προστεθούν. Αυτή είναι η ραχοκοκαλιά υγιών οικονομικών της οικογένειας. Δηλαδή, να βάλουμε τον Θεό πρώτο σε όλα.
Όταν ο Θεός είναι πρώτος, η σειρά αλλάζει. Δεν ρωτάμε «πόσα θα κρατήσω για μένα;». Ρωτάμε, αντίθετα, «πώς θα τιμήσω τον Κύριο;». Δεν αφήνουμε, επομένως, το άγχος να γίνεται το αφεντικό του σπιτιού. Ξέρουμε, δηλαδή, ποιος κάθεται πραγματικά στον θρόνο.
Ας μην ξεχνάμε, ωστόσο, ότι αυτά μαθαίνονται καλύτερα μέσα σε κοινότητα. Σκάβουμε, δηλαδή, μαζί τον Λόγο. Αν θέλεις να εμβαθύνεις στη βιβλική διαχείριση, μπορείς να βρεις πλούσιο υλικό στα μαθήματα του Ελληνικού Βιβλικού Σχολείου Λόγος. Εκεί η Γραφή μελετάται με σοβαρότητα και ζεστασιά.
Στο τέλος, τα χρήματα είναι ένας από τους πιο ειλικρινείς καθρέφτες της καρδιάς μας. Δείχνουν, δηλαδή, τι εμπιστευόμαστε και ποιον προσκυνάμε. Όταν μια οικογένεια ανοίξει την παλάμη της και πει «Κύριε, δικά σου είναι όλα», ανακαλύπτει κάτι μεγάλο. Δεν βρίσκει, επομένως, μόνο οικονομική σιγουριά, αλλά ειρήνη.
Βασικά σημεία
- 01Ο Θεός είναι ο πραγματικός ιδιοκτήτης όλων. Εμείς είμαστε διαχειριστές, και αυτό αλλάζει το χρήμα από αφεντικό σε εργαλείο.
- 02Η πιστή διαχείριση χρημάτων ξεκινά με ένα απλό μπάτζετ, σύνεση και αποφυγή του χρέους που σκλαβώνει την οικογένεια.
- 03Η ικανοποίηση είναι το αντίδοτο στην πλεονεξία. Όταν μαθαίνουμε να λέμε μας φτάνει, γλιτώνουμε από το άγχος και τη φιλαργυρία.
- 04Η γενναιοδωρία είναι στάση καρδιάς που αποφασίζουμε από πριν. Ο Θεός αγαπά εκείνον που δίνει με χαρά.
- 05Όταν βάζουμε πρώτη τη βασιλεία του Θεού, εμπιστευόμαστε ότι ο Πατέρας θα φροντίσει για τις ανάγκες της οικογένειας.