Φόβος στην ανατροφή: το ψέμα που σε ξυπνά κάθε πρωί με ενοχές

I.Από πού έρχεται ο φόβος στην ανατροφή σήμερα

Ας ξεκινήσουμε ονομάζοντας το πρόβλημα, γιατί όταν το δεις καθαρά, χάνει τη μισή του δύναμη. Οι σύγχρονοι γονείς έχουν κάνει την ανατροφή πολύ πιο περίπλοκη απ' όσο είναι στην πραγματικότητα. Ζητάμε λεπτομερή προγράμματα, μεθόδους βήμα προς βήμα και οδηγίες για κάθε ηλικία, σαν να ανατινάζουμε ένα ναρκοπέδιο όπου ένα λάθος βήμα σημαίνει καταστροφή.

Και κάποιοι ειδικοί, δυστυχώς, ικανοποιούν αυτό το αίτημα με χαρά. Πράγματι, όσο περισσότερο σε πείθουν ότι κινδυνεύεις, τόσο πιο πολύ θα τρέχεις στο επόμενο σεμινάριο, θα αγοράζεις το επόμενο βιβλίο, θα κρέμεσαι από τα χείλη του επόμενου γκουρού. Έτσι αρχίζεις να βλέπεις την ανατροφή σαν ναρκοπέδιο και όχι σαν δώρο.

Ποιο είναι το αποτέλεσμα; Γίνεσαι ένας γονιός που φοβάται να σκεφτεί μόνος του. Δηλαδή αντιστέκεσαι ακόμη και στην κοινή λογική και στο γονικό σου ένστικτο, για να μην παρεκκλίνεις από το πρόγραμμα. Όμως αυτό δεν είναι υγιές, και σίγουρα δεν είναι αυτό που σχεδίασε ο Θεός για σένα. Επομένως, πριν προχωρήσουμε, αξίζει να ρωτήσεις: ποιος κερδίζει από τον φόβο σου;

II.Γιατί οι κοσμικές απαντήσεις τρέφουν τις ενοχές γονέων

Ίσως σκέφτεσαι: «Μα κάποιο σύστημα δεν χρειάζομαι;» Φυσικά, πρακτικές συμβουλές χρειάζονται όλοι. Ωστόσο το πρόβλημα δεν είναι οι συμβουλές, αλλά το θεμέλιο πάνω στο οποίο χτίζονται. Πράγματι, ο κόσμος σού λέει ότι το παιδί σου γεννιέται μια λευκή σελίδα, ένα αθώο πλάσμα, και ότι αν στραβώσει κάτι, εσύ φταις. Δηλαδή σου φορτώνει όλο το βάρος στους ώμους.

Αυτή η σκέψη ακούγεται ευγενική, αλλά στην πραγματικότητα είναι σκληρή. Συγκεκριμένα, μετατρέπει κάθε δυσκολία του παιδιού σε δικό σου ποινικό αδίκημα. Όταν θυμώνει, εσύ απέτυχες. Όταν λέει ψέματα, εσύ το δίδαξες. Έτσι οι ενοχές γονέων γίνονται μόνιμος τρόπος ζωής, και ο φόβος στην ανατροφή τρέφεται καθημερινά από μια ψεύτικη υπόσχεση: αν ήσουν τέλειος γονιός, το παιδί σου θα ήταν τέλειο.

Ωστόσο η εμπειρία τη διαψεύδει συνεχώς. Πράγματι, γνωρίζουμε στοργικούς γονείς με δύσκολα παιδιά και αδιάφορους γονείς με ευγενικά παιδιά. Γιατί; Επειδή το παιδί δεν είναι μηχάνημα που το προγραμματίζεις σωστά ή λάθος. Αντίθετα, έχει δική του καρδιά. Και εδώ ακριβώς ξεκινά η ελευθερία που προσφέρει η Αγία Γραφή.

III.Η αλήθεια της Γραφής: το παιδί δεν είναι λευκή σελίδα

Εδώ η Αγία Γραφή λέει κάτι που στην αρχή ξαφνιάζει, αλλά τελικά ξεκουράζει βαθιά. Το παιδί σου δεν γεννιέται ουδέτερο ούτε αθώο. Έρχεται στον κόσμο με μια καρδιά που έλκεται προς το λάθος. Η Γραφή το λέει καθαρά: η ανοησία είναι δεμένη μέσα στην καρδιά του παιδιού (Παροιμίες 22:15). Με άλλα λόγια, η αμαρτωλή τάση δεν την έβαλες εσύ· ήταν ήδη εκεί.

Καταλαβαίνεις τι σημαίνει αυτό για τον φόβο σου; Σημαίνει ότι δεν έχεις τη δύναμη να καταστρέψεις μια τέλεια αρχή, γιατί τέτοια αρχή δεν υπήρξε ποτέ. Επομένως το βάρος που κουβαλάς, το «εγώ θα τον στραβώσω», στηρίζεται σε ψέμα. Δηλαδή το παιδί δεν είναι αλάνθαστο αγγείο που εσύ ραγίζεις· αντίθετα, είναι ένας μικρός άνθρωπος με δική του πεσμένη φύση, που χρειάζεται καθοδήγηση.

Και αυτή ακριβώς είναι η δουλειά σου: όχι να εφεύρεις την τελειότητα, αλλά να καθοδηγήσεις με υπομονή. Η ίδια Γραφή που λέει για την ανοησία στην καρδιά, σου δίνει και την κατεύθυνση. Δίδαξε το παιδί στην αρχή του δρόμου του, και δεν θα απομακρυνθεί απ' αυτόν ούτε όταν γεράσει (Παροιμίες 22:6). Συνεπώς ο ρόλος σου δεν είναι να αποφύγεις κάθε λάθος, αλλά να δείξεις σταθερά τον δρόμο.

IV.Ο φόβος στην ανατροφή δεν έρχεται από τον Θεό

Αν η προηγούμενη αλήθεια σε ελευθερώνει από τις ψεύτικες ενοχές, η επόμενη σε ελευθερώνει από τον ίδιο τον τρόμο. Ο φόβος που σε παραλύει δεν έρχεται από τον Θεό. Η Γραφή το λέει ξεκάθαρα: ο Θεός δεν μας έδωσε πνεύμα δειλίας, αλλά πνεύμα δύναμης, αγάπης και σωφροσύνης (Β' Τιμόθεο 1:7). Δηλαδή ο διαρκής φόβος στην ανατροφή δεν είναι σημάδι ευσυνείδητου γονιού· είναι βάρος που δεν σου ανήκει.

Σκέψου το πρακτικά. Πράγματι, ο τρομαγμένος γονιός παίρνει χειρότερες αποφάσεις, όχι καλύτερες. Δηλαδή αντιδρά με πανικό αντί με σοφία, αλλάζει μέθοδο κάθε εβδομάδα, μεταδίδει το άγχος του στο παιδί. Αντίθετα, ο Θεός σου υπόσχεται την παρουσία του ακριβώς εκεί που φοβάσαι: μη φοβάσαι, γιατί εγώ είμαι μαζί σου (Ησαΐας 41:10). Επομένως η ηρεμία δεν είναι πολυτέλεια· είναι το έδαφος πάνω στο οποίο μεγαλώνεις ένα παιδί με σταθερότητα.

Και υπάρχει πρακτικός δρόμος για να βγεις από το άγχος. Η Γραφή δεν σου λέει απλώς «μην ανησυχείς»· σου δείχνει πού να πας μ' αυτή την ανησυχία. Για τίποτα να μην αγωνιάς, αλλά για το καθετί να φανερώνεις τα αιτήματά σου στον Θεό με προσευχή και ευχαριστία (Φιλιππησίους 4:6). Με άλλα λόγια, κάθε φορά που σε πιάνει ο φόβος για το παιδί σου, αυτός ο φόβος γίνεται πρόσκληση για προσευχή, όχι για πανικό.

V.Εμπιστεύσου ξανά το γονικό σου ένστικτο

Τώρα που ο φόβος έχασε τη δύναμή του, ας μιλήσουμε για κάτι που σου είχαν κλέψει: το γονικό σου ένστικτο. Ο Θεός δεν σε άφησε αδιάφορο μπροστά στο παιδί σου. Σου έδωσε αγάπη, κοινή λογική και τη φυσική γνώση του παιδιού σου που κανένας ειδικός δεν έχει. Πράγματι, εσύ ξέρεις πότε πεινάει, πότε ψεύδεται, πότε χρειάζεται αγκαλιά. Αυτό το ένστικτο δεν είναι εχθρός της πίστης· είναι δώρο του Θεού.

Δες πώς το βλέπει ο Θεός. Πράγματι, δεν περιγράφει ποτέ τα παιδιά σαν κίνδυνο ή σαν βάρος, αλλά σαν κληρονομιά και ανταμοιβή (Ψαλμοί 127:3). Δηλαδή ο ίδιος ο Δημιουργός βλέπει το παιδί σου ως ευλογία, όχι ως πρόβλημα προς διαχείριση. Συνεπώς, αν εκείνος το εμπιστεύεται σ' εσένα, τότε σου δίνει και τα εφόδια να ανταποκριθείς, ακόμη κι αν δεν έχεις τέλειες απαντήσεις.

Πρακτικά, λοιπόν, τι σημαίνει να εμπιστεύεσαι ξανά αυτό το ένστικτο; Σημαίνει να σταματήσεις να αγνοείς αυτό που νιώθεις σωστό για χάρη κάποιου προγράμματος. Σημαίνει να ρωτάς πρώτα τι λέει η Γραφή και έπειτα τι λέει η αγαπώσα καρδιά σου, και να αφήνεις τις δεκάδες αντικρουόμενες φωνές των ειδικών στην άκρη. Όταν η Γραφή και το ένστικτό σου συμφωνούν, έχεις πιο στέρεο έδαφος απ' οποιοδήποτε σεμινάριο.

Αν θες να μάθεις να μελετάς ο ίδιος τη Γραφή, ώστε να ξεχωρίζεις την αλήθεια του Θεού από τις μόδες των ειδικών, το Ελληνικό Βιβλικό Σχολείο Λόγος προσφέρει δωρεάν μαθήματα που σε στηρίζουν ακριβώς σε αυτό.

VI.Πρακτικά βήματα ενάντια στον φόβο στην ανατροφή

Ας γίνουμε συγκεκριμένοι, γιατί η αλήθεια χωρίς βήματα μένει στα λόγια. Πρώτον, κάνε ένα ξεκαθάρισμα στις φωνές που ακούς. Δεν χρειάζεται να παρακολουθείς δέκα διαφορετικούς ειδικούς που λένε αντίθετα πράγματα. Διάλεξε τη Γραφή ως πυξίδα σου και λίγες αξιόπιστες πηγές, και άφησε τον υπόλοιπο θόρυβο να σβήσει.

Δεύτερον, μετάτρεψε κάθε φόβο σε προσευχή. Την επόμενη φορά που θα σε πιάσει η σκέψη «θα τον στραβώσω», σταμάτα και πες την στον Θεό με τα ίδια σου τα λόγια. Έτσι ο φόβος στην ανατροφή παύει να σε κυβερνά και γίνεται αφορμή να ακουμπήσεις στον μόνο τέλειο Πατέρα.

Τρίτον, απελευθερώσου από τον μύθο του τέλειου γονιού. Θα κάνεις λάθη· όλοι κάνουν. Όμως ο Θεός δεν χτίζει το μέλλον του παιδιού σου πάνω στην τελειότητά σου, αλλά πάνω στη χάρη του. Επομένως, όταν αστοχήσεις, ζήτα συγγνώμη, διόρθωσε και προχώρα, χωρίς να βυθίζεσαι στις ενοχές γονέων.

Τέλος, εμπιστέψου τη μακρά πορεία. Η ανατροφή είναι μαραθώνιος, όχι σπριντ. Δίδαξε σταθερά, αγάπησε άφοβα, προσευχήσου επίμονα, και άσε τα αποτελέσματα στον Θεό. Συνεπώς, αντί να ξυπνάς με τον φόβο για σύντροφο, μπορείς να ξυπνάς με την ελευθερία ενός γονιού που ξέρει ότι δεν είναι μόνος σε αυτό.