«Το ποτήρι της ευλογίας, που το ευλογούμε, δεν είναι κοινωνία με το αίμα του Χριστού; Το ψωμί που κόβουμε, δεν είναι κοινωνία με το σώμα του Χριστού;»
Α' Κορινθίους 10:16
Υπάρχουν στιγμές στη λατρεία που μοιάζουν απλές, σχεδόν καθημερινές, και όμως κρύβουν έναν ολόκληρο ουρανό μέσα τους. Το ψωμί και το ποτήρι είναι ακριβώς μια τέτοια στιγμή. Δύο ταπεινά πράγματα από το τραπέζι μας, ένα κομμάτι άρτου κι ένα ποτήρι, στέκονται μπροστά μας και, αντί να μιλούν για πείνα ή δίψα, αρχίζουν να μας ψιθυρίζουν για Κάποιον. Μας μιλούν για τον Χριστό, για το σώμα Του που δόθηκε και για το αίμα Του που χύθηκε για χάρη μας.
Όταν ο Κύριος Ιησούς, την τελευταία νύχτα πριν από τον σταυρό, πήρε στα χέρια Του τον άρτο και το ποτήρι, δεν μας άφησε μια θεωρία. Πράγματι, μας άφησε μια ανάμνηση που αγγίζει την καρδιά. Δεν είπε «σκεφτείτε με αφηρημένα», αλλά «τούτο κάμνετε εις την ανάμνησίν μου». Επομένως, κάθε φορά που η εκκλησία πλησιάζει στο Δείπνο του Κυρίου, δεν τελεί ένα μαγικό μυστήριο. Αντίθετα, ανταποκρίνεται σε μια ζωντανή πρόσκληση να θυμηθεί, να ευχαριστήσει και να έρθει σε αληθινή κοινωνία με τον αναστημένο Σωτήρα της.
Σε αυτό το άρθρο θα σταθούμε με σεβασμό και δέος μπροστά σε αυτά τα δύο σύμβολα. Θα δούμε τι μας λένε για το σώμα και το αίμα του Χριστού, πώς εγκαινιάζουν τη νέα διαθήκη, γιατί κάθε Δείπνο είναι μια αναγγελία του θανάτου Του μέχρι να έλθει, και τέλος πώς όλα αυτά μας οδηγούν σε λατρεία γεμάτη ευγνωμοσύνη.
Το ψωμί και το ποτήρι: δύο σύμβολα γεμάτα νόημα
Ας ξεκινήσουμε από το προφανές που, ωστόσο, εύκολα το προσπερνάμε. Στο τραπέζι του Κυρίου δεν βλέπουμε αγάλματα, χρυσά σκεύη ή περίτεχνα σύμβολα. Βλέπουμε ψωμί και κρασί, δηλαδή τη βασικότερη τροφή και το συνηθισμένο ποτό ενός ανθρώπου της εποχής. Ο Χριστός, με άπειρη σοφία, διάλεξε τα πιο ταπεινά πράγματα για να μας μιλήσει για το πιο υψηλό γεγονός της ιστορίας.
Το ψωμί κόβεται. Δηλαδή, δεν μένει ολόκληρο πάνω στο τραπέζι, αλλά σπάει για να μοιραστεί. Με τον ίδιο τρόπο, το σώμα του Κυρίου δόθηκε, παραδόθηκε, για χάρη μας. Το ποτήρι, πάλι, γεμίζει με το κρασί που θυμίζει αίμα. Έτσι μας οδηγεί στη σκέψη του αίματος που χύθηκε στον Γολγοθά. Επιπλέον, και τα δύο είναι πράγματα που τα παίρνουμε μέσα μας. Δεν τα θαυμάζουμε απλώς από μακριά, αλλά γινόμαστε μέτοχοι όσων σημαίνουν.
Ο απόστολος Παύλος μάς δείχνει ότι αυτά τα στοιχεία δεν είναι άδεια. Πράγματι, το ποτήρι και ο άρτος είναι, με πνευματικό τρόπο, κοινωνία με τον Χριστό (Α' Κορινθίους 10:16). Δεν λέει πως μεταβάλλονται στην ουσία τους, αλλά πως μέσα από αυτά γινόμαστε μέτοχοι του σώματος και του αίματος που θυσιάστηκαν για μας. Δηλαδή, το ψωμί και το ποτήρι είναι σύμβολα, όμως όχι κενά σύμβολα. Αντίθετα, είναι σημεία που η πίστη τα γεμίζει με τον ίδιο τον Κύριο.
Το σώμα και το αίμα του Χριστού στο ψωμί και το ποτήρι
Όταν ο Κύριος έδωσε τον άρτο στους μαθητές, είπε λόγια που τους συγκλόνισαν. Τους κάλεσε να λάβουν και να φάνε, και πρόσθεσε ότι αυτό είναι το σώμα Του (Ματθαίος 26:26). Δεν εννοούσε, βέβαια, ότι ο άρτος έπαψε να είναι άρτος· στεκόταν ζωντανός μπροστά τους, με το σώμα Του ακέραιο. Μιλούσε με τη γλώσσα του συμβόλου, όπως όταν είπε «εγώ είμαι η θύρα» ή «εγώ είμαι η άμπελος». Ο άρτος παριστάνει, δείχνει, αναπαριστά το σώμα που σε λίγες ώρες θα καρφωνόταν στον σταυρό.
Στη συνέχεια πήρε το ποτήρι και μίλησε για το αίμα Του, το αίμα της νέας διαθήκης που χυνόταν για πολλούς, ώστε να συγχωρεθούν οι αμαρτίες (Ματθαίος 26:28). Εδώ, πράγματι, αγγίζουμε την καρδιά του ευαγγελίου. Το ψωμί μάς θυμίζει τη ζωή που δόθηκε· το ποτήρι μάς θυμίζει το αίμα που χύθηκε. Συνεπώς, τα δύο μαζί μάς δείχνουν έναν ολόκληρο Σωτήρα που παρέδωσε τον εαυτό Του στη θέση μας.
Γιατί όμως χρειαζόταν αίμα; Η Γραφή απαντά καθαρά. Πράγματι, σύμφωνα με τον νόμο, σχεδόν τα πάντα καθαρίζονται με αίμα, και χωρίς χύσιμο αίματος δεν υπάρχει συγχώρηση (Εβραίους 9:22). Η δικαιοσύνη του Θεού δεν μπορούσε να αγνοήσει την αμαρτία. Αντίθετα, έπρεπε κάποιος αθώος να πληρώσει το τίμημα. Επομένως, κάθε φορά που κρατάμε το ψωμί και το ποτήρι, ομολογούμε με δέος ότι το σώμα και το αίμα του Χριστού ήταν η μοναδική τιμή που εξαγόρασε την ελευθερία μας.
Η νέα διαθήκη που σφραγίζει το ποτήρι
Το ποτήρι δεν μιλάει μόνο για το αίμα ως τιμή· μιλάει και για μια καινούρια σχέση. Πράγματι, ο Κύριος είπε καθαρά ότι το ποτήρι είναι η νέα διαθήκη μέσα στο αίμα Του (Α' Κορινθίους 11:25). Στην Παλαιά Διαθήκη ο λαός είχε δεθεί με τον Θεό μέσω αίματος ζώων που ραντιζόταν στο θυσιαστήριο. Τώρα, ωστόσο, ο ίδιος ο Υιός του Θεού εγκαινιάζει μια ανώτερη συμφωνία, σφραγισμένη όχι με αίμα ταύρων, αλλά με το δικό Του αίμα.
Τι σημαίνει αυτή η νέα διαθήκη για μένα και για σένα; Σημαίνει ότι ο Θεός δεσμεύεται να μας συγχωρεί τις αμαρτίες, να γράφει τον νόμο Του στις καρδιές μας και να μας έχει για λαό Του. Δεν στηρίζεται στη δική μας πιστότητα, που τόσο συχνά κλονίζεται, αλλά στη δική Του πιστότητα και στο ολοκληρωμένο έργο του Χριστού. Γι' αυτό και το ποτήρι ονομάζεται «ποτήρι της ευλογίας»: είναι γεμάτο με όλα όσα μας χάρισε η χάρη.
Επομένως, όταν πίνουμε από το ποτήρι, δεν επαναλαμβάνουμε μια άδεια τελετή. Αναγνωρίζουμε με ευγνωμοσύνη ότι ανήκουμε σε μια διαθήκη που δεν θα παλιώσει ποτέ. Κάθε γουλιά είναι μια σιωπηλή ομολογία: «Κύριε, σ' ευχαριστώ που με δέχτηκες μέσα σε αυτή τη νέα σχέση, με τίμημα το ίδιο Σου το αίμα». Έτσι το απλό ποτήρι γίνεται για την καρδιά μια πηγή βαθιάς βεβαιότητας και χαράς.
Αναγγελία του θανάτου Του μέχρι να έλθει
Υπάρχει κάτι ακόμη που μας αποκαλύπτει ο Παύλος για το ψωμί και το ποτήρι, και είναι από τα πιο όμορφα. Κάθε φορά που τρώμε αυτόν τον άρτο και πίνουμε αυτό το ποτήρι, αναγγέλλουμε τον θάνατο του Κυρίου, ώσπου να έρθει (Α' Κορινθίους 11:26). Το Δείπνο, δηλαδή, δεν είναι μόνο ανάμνηση που κοιτάζει πίσω· είναι και κήρυγμα. Χωρίς πολλά λόγια, με μόνη τη συμμετοχή μας, διακηρύσσουμε στον κόσμο και στους ίδιους μας τους εαυτούς ότι ο Χριστός πέθανε για τις αμαρτίες μας.
Πρόσεξε, ωστόσο, ότι αυτή η αναγγελία έχει μια προθεσμία γεμάτη ελπίδα: «μέχρι να έλθει». Το Δείπνο, λοιπόν, κοιτάζει ταυτόχρονα προς τα πίσω, στον σταυρό, και προς τα εμπρός, στη δεύτερη έλευση του Κυρίου. Κάθε φορά που το τελούμε, στεκόμαστε ανάμεσα σε δύο μεγάλα γεγονότα: τον θάνατο που μας έσωσε και τον ερχομό που θα μας ενώσει για πάντα μαζί Του. Γι' αυτό το τραπέζι του Κυρίου είναι γεμάτο και θλίψη και χαρά, και πένθος για τον θάνατό Του και προσμονή για τον ερχομό Του.
Αυτή η διπλή ματιά μάς προφυλάσσει από δύο κινδύνους. Αφενός, μας κρατά ταπεινούς, γιατί θυμόμαστε τι κόστισε η σωτηρία μας. Αφετέρου, μας γεμίζει αισιοδοξία, γιατί ξέρουμε ότι η ιστορία δεν τελειώνει στον τάφο αλλά στη συνάντηση με τον ζωντανό Κύριο. Συνεπώς, το ψωμί και το ποτήρι δεν είναι ένα μνημόσυνο μελαγχολίας, αλλά μια γιορτή ελπίδας που περιμένει την εκπλήρωσή της.
Η κοινωνία στο Δείπνο του Κυρίου και η πρόσκληση στη λατρεία
Φτάνουμε τώρα στην καρδιά της εμπειρίας. Το ψωμί και το ποτήρι δεν μας αφήνουν μόνους με τις σκέψεις μας· μας φέρνουν σε πραγματική κοινωνία. Όπως είδαμε, το ποτήρι είναι κοινωνία με το αίμα και ο άρτος κοινωνία με το σώμα του Χριστού. Δηλαδή, στο Δείπνο δεν συναντάμε απλώς μια ανάμνηση, αλλά τον ίδιο τον ζωντανό Κύριο, που με το Πνεύμα Του είναι πραγματικά παρών ανάμεσα στον λαό Του.
Επιπλέον, αυτή η κοινωνία δεν είναι μόνο κάθετη, ανάμεσα σε μας και τον Θεό, αλλά και οριζόντια, ανάμεσα στα μέλη της εκκλησίας. Καθώς όλοι μετέχουμε από τον έναν άρτο, γινόμαστε ένα σώμα. Έτσι το τραπέζι του Κυρίου μάς ενώνει σε μια οικογένεια αδελφών που έχουν λυτρωθεί με το ίδιο αίμα. Δεν ερχόμαστε ως ξένοι, αλλά ως παιδιά του ίδιου Πατέρα, καλεσμένοι στο ίδιο τραπέζι.
Πώς, λοιπόν, να πλησιάσουμε; Με σεβασμό, αυτοεξέταση και ευγνωμοσύνη. Το Δείπνο δεν είναι για όσους θέλουν να κερδίσουν τη σωτηρία τους, αλλά για όσους ήδη την έχουν λάβει δωρεάν και τώρα θέλουν να ευχαριστήσουν. Αν θες να εμβαθύνεις με υπευθυνότητα στη βιβλική διδασκαλία γύρω από το Δείπνο, μπορείς να μελετήσεις συστηματικά τον λόγο του Θεού μαζί με το Ελληνικό Βιβλικό Σχολείο Λόγος, που προσφέρει στέρεη βιβλική κατάρτιση στα ελληνικά.
Τελικά, το ψωμί και το ποτήρι μάς στέλνουν πάλι πίσω στα γόνατά μας, σε λατρεία. Δεν είναι μυστικιστικά αντικείμενα ούτε ψυχρά σύμβολα· είναι ένα προσκλητήριο αγάπης. Κάθε φορά που τα κρατάμε, ακούμε τον Κύριο να μας ψιθυρίζει: «Δες πόσο σε αγάπησα». Και η μόνη απάντηση που ταιριάζει σε αυτή την αγάπη είναι μια καρδιά γεμάτη ευχαριστία, που λέει με δέος: «Άξιος είσαι, Κύριε, γιατί σφαγιάστηκες και μας εξαγόρασες με το αίμα Σου».
Βασικά σημεία
- 01Το ψωμί και το ποτήρι είναι ταπεινά σύμβολα που, με πνευματικό τρόπο, μας φέρνουν σε κοινωνία με το σώμα και το αίμα του Χριστού· δεν αλλάζουν στην ουσία τους, αλλά η πίστη τα γεμίζει με τον ίδιο τον Κύριο.
- 02Το ποτήρι σφραγίζει τη νέα διαθήκη μέσα στο αίμα του Χριστού: μια σχέση συγχώρησης και χάρης που στηρίζεται στο έργο Του και όχι στη δική μας πιστότητα.
- 03Κάθε Δείπνο είναι αναγγελία του θανάτου του Κυρίου μέχρι να έλθει· κοιτάζει πίσω στον σταυρό και μπροστά στη δεύτερη έλευσή Του.
- 04Η κοινωνία στο Δείπνο του Κυρίου είναι και κάθετη, με τον ζωντανό Χριστό, και οριζόντια, με την οικογένεια των πιστών· γι' αυτό πλησιάζουμε με αυτοεξέταση, σεβασμό και ευγνωμοσύνη.
