«Κι εμείς όλοι, με ακάλυπτο πρόσωπο βλέποντας σαν σε καθρέφτη τη δόξα του Κυρίου, μεταμορφωνόμαστε στην ίδια εικόνα, από δόξα σε δόξα, καθώς έρχεται από το Πνεύμα του Κυρίου.»
Β' Κορινθίους 3:18
Φανταζόμαστε συχνά τη μεταστροφή σαν έναν διακόπτη: κάποια στιγμή ένας άνθρωπος συναντά τον Θεό και την επόμενη μέρα είναι ολοκαίνουργιος, χωρίς ψεγάδι. Η ιστορία όμως του Τζον Νιούτον, του ναυτικού που έγραψε αργότερα το «Amazing Grace», μας υπενθυμίζει κάτι πιο τίμιο και πιο παρηγορητικό. Εδώ συναντάμε την αργή αλλαγή της καρδιάς: έναν άνθρωπο που πίστεψε γνήσια μέσα σε μια θανάσιμη θύελλα, αλλά που συνέχισε για χρόνια μετά να εργάζεται στο δουλεμπόριο, χωρίς ακόμη να βλέπει καθαρά πόσο φρικτό ήταν.
Πολλοί σκοντάφτουν σ' αυτή τη λεπτομέρεια. Πώς γίνεται κάποιος να συναντήσει τον ζωντανό Θεό και να μη μεταμορφωθεί ακαριαία σε όλα; Ωστόσο, αντί να μας σκανδαλίζει, η ζωή του Νιούτον μάς δείχνει πώς δουλεύει στ' αλήθεια ο Θεός μέσα μας. Η μεταστροφή είναι η στιγμή που ανοίγει η πόρτα της καρδιάς. Ο αγιασμός, δηλαδή, είναι το ταξίδι ολόκληρης μιας ζωής μέσα από αυτή την πόρτα. Επομένως, η αργή πορεία δεν είναι το αντίθετο της σωτηρίας, αλλά ο φυσιολογικός της καρπός.
Αρχικά, θα δούμε γιατί η ατελής πορεία ενός πιστού δεν ακυρώνει τη γνησιότητα της πίστης του. Έπειτα, θα δούμε τι λέει η Αγία Γραφή για τον σταδιακό αγιασμό. Τέλος, θα δούμε πώς η υπομονή του Θεού απέναντι στον Νιούτον είναι η ίδια υπομονή που έχει σήμερα και για τη δική σου καρδιά, όσο αργή κι αν φαίνεται η αλλαγή της.
Η μεταστροφή του Νιούτον και η αργή αλλαγή της καρδιάς
Το 1748, μέσα σε μια αγριεμένη θύελλα, ο νεαρός Νιούτον φώναξε στον Θεό για πρώτη φορά με αληθινή καρδιά. Επέζησε, και κατάλαβε ότι κάτι ουσιαστικό είχε αλλάξει μέσα του. Δεν ήταν πλέον ο ίδιος άνθρωπος που χλεύαζε κάθε ιερό. Ωστόσο, ένα ξεκάθαρο γεγονός μάς ξαφνιάζει. Για αρκετά χρόνια μετά από εκείνη τη νύχτα, συνέχισε να εργάζεται σε πλοία που μετέφεραν σκλάβους.
Πώς εξηγείται αυτό; Η απάντηση δεν είναι ότι η πίστη του ήταν ψεύτικη. Είναι ότι η συνείδησή του, όπως και η δική μας, φωτιζόταν σταδιακά. Αρχικά, ο Θεός άγγιξε την καρδιά του στο πιο βαθύ σημείο. Έπειτα, με τα χρόνια, εκείνο το φως άρχισε να απλώνεται και σε τομείς που ο Νιούτον δεν είχε καν σκεφτεί. Αυτή ακριβώς είναι η αργή αλλαγή της καρδιάς που περιγράφει και ο απόστολος Παύλος.
Ο Παύλος δεν μιλάει για μια μεταμόρφωση που τελειώνει σε μια στιγμή. Αντίθετα, μιλάει για μια πορεία «από δόξα σε δόξα». (Β' Κορινθίους 3:18) Δηλαδή, ο πιστός αλλάζει βαθμιαία, σαν εικόνα που αποκαθίσταται πινελιά πινελιά. Επομένως, το να μην έχει αλλάξει ο Νιούτον σε όλα μέσα σε μία νύχτα δεν ήταν απόδειξη αποτυχίας. Ήταν, αντίθετα, η φυσιολογική γραμματική του πώς ωριμάζει μια καρδιά.
Ο σταδιακός αγιασμός: ένα έργο που ο Θεός ξεκίνησε και θα ολοκληρώσει
Η Αγία Γραφή ονομάζει αυτή τη βαθμιαία πορεία αγιασμό. Δεν είναι μια ανθρώπινη προσπάθεια να γίνουμε αρκετά καλοί ώστε να μας δεχτεί ο Θεός. Αντίθετα, επειδή ο Θεός μάς δέχτηκε ήδη με χάρη, αρχίζει μέσα στην καρδιά μας ένα μακρόχρονο έργο. Εκείνος το αναλαμβάνει και Εκείνος εγγυάται την ολοκλήρωσή του.
Ο Παύλος το διατυπώνει με μια υπόσχεση που δίνει ανάσα σε κάθε κουρασμένο πιστό. Αυτός που ξεκίνησε το καλό έργο μέσα μας θα το φέρει εις πέρας. (Φιλιππησίους 1:6) Πρόσεξε, ωστόσο, ποιος είναι το υποκείμενο της πρότασης. Δεν λέει ότι εμείς θα τελειώσουμε το έργο, αλλά ότι Εκείνος θα το ολοκληρώσει. Συνεπώς, η αργή πρόοδος του Νιούτον δεν ήταν εγκαταλελειμμένη πορεία. Ήταν, αντίθετα, ένα εργοτάξιο όπου δούλευε ο ίδιος ο Θεός.
Ο σταδιακός αγιασμός μοιάζει, εξάλλου, με την αυγή. Οι Παροιμίες λένε ότι ο δρόμος των δικαίων είναι σαν το φως που λάμπει ολοένα και πιο δυνατά. (Παροιμίες 4:18) Πράγματι, κανείς δεν περιμένει από τον ήλιο να εκραγεί ξαφνικά τα μεσάνυχτα. Το φως δυναμώνει βαθμιαία. Έτσι ωρίμασε και η καρδιά του Νιούτον. Χρόνια αργότερα, όχι μόνο εγκατέλειψε τη θάλασσα, αλλά έγινε και φωνή ενάντια στο εμπόριο που κάποτε υπηρετούσε.
Η ατελής πορεία δεν ακυρώνει τη γνήσια πίστη
Αν η ζωή του Νιούτον μάς ξαφνιάζει, ίσως φταίει μια κρυφή μας πεποίθηση. Πιστεύουμε ασυνείδητα ότι ένας αληθινός πιστός δεν παλεύει πια με την αμαρτία. Ωστόσο, η Αγία Γραφή είναι αξιοσημείωτα ειλικρινής για το αντίθετο. Πράγματι, ακόμη και ο Παύλος ομολογεί έναν εσωτερικό πόλεμο. Θέλει το καλό, αλλά δεν βρίσκει τη δύναμη να το πράξει. (Ρωμαίους 7:18)
Αυτή είναι η ατελής πορεία κάθε χριστιανού. Δεν πρόκειται, βέβαια, για δικαιολογία της αμαρτίας ούτε για άνεση στη χλιαρότητα. Είναι όμως μια τίμια αναγνώριση. Ώσπου να δούμε τον Κύριο πρόσωπο με πρόσωπο, μένει μέσα στην καρδιά μας ένα πεδίο μάχης. Έτσι, ο ίδιος ο Παύλος έγραψε ότι δεν έφτασε ακόμη στον στόχο, αλλά τρέχει για να τον κατακτήσει. (Φιλιππησίους 3:12)
Με άλλα λόγια, η γνησιότητα της πίστης δεν φαίνεται στο ότι έχουμε φτάσει. Αντίθετα, φαίνεται στο ότι συνεχίζουμε να τρέχουμε προς τη σωστή κατεύθυνση. Ο Νιούτον δεν μεταστράφηκε τέλειος, αλλά μεταστράφηκε αληθινά. Επομένως, η αργή του πορεία είχε σαφή προορισμό. Πράγματι, μια καρδιά που κινείται σταθερά προς τον Χριστό, έστω και αργά, μαρτυρεί ζωντανή πίστη πιο πειστικά από κάθε στιγμιαία εντύπωση τελειότητας.
Η τρυφερή υπομονή του Θεού στην αργή αλλαγή της καρδιάς σου
Ίσως το πιο παρηγορητικό κομμάτι της ιστορίας του Νιούτον να μην είναι η δική του υπομονή, αλλά η υπομονή που του έδειξε ο Θεός. Πράγματι, ο Θεός δεν περίμενε από τον Νιούτον να τα διορθώσει όλα αμέσως πριν τον αγαπήσει. Αντίθετα, ο ψαλμωδός μάς θυμίζει ότι ο Θεός γνωρίζει από τι είμαστε πλασμένοι. Θυμάται, δηλαδή, ότι είμαστε χώμα. (Ψαλμοί 103:14)
Αυτή η τρυφερότητα, ωστόσο, δεν είναι αδιαφορία για την αμαρτία. Είναι η στοργή ενός πατέρα που ξέρει πόσο εύθραυστα είναι τα παιδιά του. Ο προφήτης Ησαΐας, για παράδειγμα, περιγράφει τον Μεσσία ως κάποιον που δεν τσακίζει το ραγισμένο καλάμι. (Ησαΐας 42:3) Μια καρδιά που μόλις άρχισε να αλλάζει είναι ακριβώς ένα τέτοιο καπνίζον φιτίλι. Είναι αδύναμη φλόγα, αλλά αληθινή. Κι ο Θεός δεν τη σβήνει. Αντίθετα, τη φυσάει απαλά για να δυναμώσει.
Αν λοιπόν κουράζεσαι επειδή αλλάζεις πιο αργά απ' όσο θα ήθελες, η ιστορία του Νιούτον είναι για σένα. Η υπομονή στην αλλαγή δεν σημαίνει να συμβιβαστείς με την αμαρτία. Σημαίνει, αντίθετα, να εμπιστευτείς ότι ο Θεός που ξεκίνησε το έργο στην καρδιά σου δεν το εγκαταλείπει στη μέση. Εκείνος δεν αργοπορεί από αδιαφορία. Μακροθυμεί, δηλαδή, επειδή θέλει την αληθινή και διαρκή μετάνοιά μας. (Β' Πέτρου 3:9)
Πώς να ζήσουμε με χάρη τη δική μας σταδιακή πορεία
Τι κάνουμε λοιπόν πρακτικά, όταν η αλλαγή μέσα μας προχωρά αργά; Πρώτον, σταματάμε να μετράμε την πίστη μας με την τελειότητα. Αντίθετα, αρχίζουμε να τη μετράμε με την κατεύθυνση. Ένα πλοίο που πλέει σωστά δεν έχει φτάσει ακόμη στο λιμάνι, αλλά κινείται σταθερά προς αυτό. Έτσι κι εμείς, η ερώτηση δεν είναι «έφτασα;» αλλά «προχωρώ προς τον Χριστό;».
Δεύτερον, αρνούμαστε δύο παγίδες ταυτόχρονα. Από τη μία, την ενοχή που λέει ότι, αφού δεν αλλάξαμε ακαριαία, μάλλον δεν ανήκουμε καν στον Θεό. Από την άλλη, τη χαλαρότητα που λέει ότι η αργή αλλαγή δικαιολογεί να μένουμε στάσιμοι. Ωστόσο, η χάρη δεν μας αφήνει σε καμία από τις δύο. Αντίθετα, μας κρατά ταπεινούς για το πόσο δρόμο έχουμε ακόμη, και ασφαλείς για το ποιος μας κρατά στον δρόμο.
Τρίτον, στηριζόμαστε στην κοινότητα. Ο Νιούτον, εξάλλου, δεν ωρίμασε στο κενό. Είχε δίπλα του ανθρώπους που τον δίδαξαν και τον αγάπησαν στα χρόνια της αλλαγής του. Επομένως, αν θέλεις να βαθύνεις αυτή την πορεία της καρδιάς μαζί με άλλους, μια κοινότητα μελέτης όπως το Ελληνικό Βιβλικό Σχολείο Λόγος μπορεί να γίνει το πλαίσιο όπου το φως μέσα σου δυναμώνει βήμα βήμα, όπως ακριβώς υπόσχεται ο λόγος του Θεού.
Βασικά σημεία
- 01Η αργή αλλαγή της καρδιάς δεν είναι αποτυχία, αλλά ο φυσιολογικός τρόπος με τον οποίο ο Θεός μάς αγιάζει σταδιακά, από δόξα σε δόξα.
- 02Ο Νιούτον πίστεψε αληθινά σε μια θύελλα, όμως πάλεψε χρόνια με την ατελή του πορεία πριν εγκαταλείψει εντελώς το δουλεμπόριο. Η γνησιότητα της πίστης κρίνεται από την κατεύθυνση, όχι από τη στιγμιαία τελειότητα.
- 03Ο Θεός που ξεκίνησε το καλό έργο μέσα μας εγγυάται την ολοκλήρωσή του. Δικό μας μερίδιο είναι να συνεχίζουμε να τρέχουμε προς τον Χριστό.
- 04Η υπομονή στην αλλαγή στηρίζεται στην τρυφερή μακροθυμία του Θεού, που δεν τσακίζει το ραγισμένο καλάμι ούτε σβήνει το φιτίλι που μόλις καπνίζει.