«Η αρχή της σοφίας είναι ο φόβος του Κυρίου, και η επίγνωση του Αγίου είναι σύνεση.»
Παροιμίες 9:10
Υπάρχει μια ερώτηση που σπάνια τολμάμε να κάνουμε δυνατά: αν ο Θεός είναι πραγματικά τόσο καλός, γιατί χρειάστηκε ένας Σταυρός; Η απάντηση δεν βρίσκεται πρώτα στην αγάπη Του, αλλά εκεί που λίγοι κοιτάζουν σήμερα. Βρίσκεται στην αγιότητα του Θεού. Όσο μένει αυτή θαμπή στα μάτια μας, τόσο η χάρη μοιάζει αυτονόητη, σχεδόν φθηνή. Όταν όμως αρχίσει να λάμπει, όλα αλλάζουν.
Έχουμε συνηθίσει έναν Θεό βολικό, στα μέτρα μας. Ωστόσο ο Θεός της Γραφής δεν είναι μια μεγεθυμένη εκδοχή του ανθρώπου· αντίθετα, είναι Άλλος, ριζικά Άλλος, καθαρός με μια καθαρότητα που μας αφήνει άφωνους. Επομένως, για να καταλάβουμε γιατί ο Σταυρός είναι ανεκτίμητος, πρέπει πρώτα να σταθούμε εκεί που στάθηκε ο Ησαΐας: μπροστά σε έναν θρόνο που τον γέμιζε δόξα.
Αυτό το άρθρο δεν θέλει να σε φοβίσει. Αντίθετα, θέλει να σε οδηγήσει στο δέος που γεννά λατρεία και εμπιστοσύνη. Πραγματικά, όταν δεις πόσο άγιος είναι ο Θεός, δεν θα τρέξεις μακριά Του· τελικά θα πέσεις στα γόνατα ευγνώμων που υπάρχει η χάρη.
Το ερώτημα: γιατί φοβόμαστε να δούμε πόσο άγιος είναι ο Θεός;
Ζούμε σε μια εποχή που έκανε τον Θεό μικρό. Τον φανταζόμαστε σαν έναν γέρο φίλο που τα συγχωρεί όλα επειδή, ούτως ή άλλως, δεν τον απασχολούν τόσο. Όμως αυτή η εικόνα δεν προέρχεται από τη Βίβλο· προέρχεται από την άνεσή μας. Αρχικά μοιάζει παρηγορητική, στην πραγματικότητα όμως μας αφήνει φτωχότερους, γιατί ένας μικρός θεός δεν μπορεί να μας σώσει από τίποτα μεγάλο.
Ο λόγος που αποφεύγουμε την αγιότητα του Θεού είναι απλός: μας ξεβολεύει. Δηλαδή, μπροστά σε κάτι απόλυτα καθαρό, βλέπουμε ξαφνικά τους λεκέδες μας. Συνεπώς, προτιμάμε το ημίφως. Ωστόσο η Γραφή δεν ξεκινά τη σοφία από τη γνώση, αλλά από κάτι πιο ταπεινό και πιο βαθύ.
Πρόσεξε ότι η Παλαιά Διαθήκη ταυτίζει την αρχή της σοφίας με τον φόβο του Κυρίου (Παροιμίες 9:10). Δεν εννοεί τον δουλικό τρόμο εκείνου που τρέμει έναν τύραννο. Εννοεί το δέος του παιδιού που στέκεται μπροστά σε κάτι απείρως μεγαλύτερο και απείρως αγαθό, και νιώθει ταυτόχρονα μικρό και ασφαλές. Συνεπώς, ο φόβος Θεού δεν είναι ο εχθρός της οικειότητας· είναι η πόρτα της.
Η βιβλική αλήθεια για την αγιότητα του Θεού
Όταν ο προφήτης Ησαΐας είδε τον Κύριο, δεν είδε μια όμορφη ιδέα· είδε έναν θρόνο ψηλό, και το κράσπεδό Του να γεμίζει ολόκληρο τον ναό (Ησαΐας 6:1). Γύρω Του τα ουράνια όντα δεν σταματούσαν να φωνάζουν μία λέξη, τρεις φορές, σαν να μην έφτανε καμία ανθρώπινη γλώσσα να τη χωρέσει (Ησαΐας 6:3). Πραγματικά, σε ολόκληρη τη Γραφή καμία άλλη ιδιότητα του Θεού δεν επαναλαμβάνεται έτσι, τρισυπόστατα, παρά μόνο η αγιότητά Του.
Τι σημαίνει όμως «άγιος»; Δεν σημαίνει απλώς «πολύ καλός». Δηλαδή, σημαίνει ξεχωριστός, άλλος, καθαρός με έναν τρόπο που δεν έχει καμία σχέση με τη δική μας καθαρότητα. Ο Θεός δεν είναι ο καλύτερος ανάμεσα σε εμάς· αντίθετα, είναι έξω από κάθε σύγκριση. Πραγματικά, η Γραφή Τον ονομάζει Ύψιστο που κατοικεί την αιωνιότητα, και του οποίου το ίδιο το όνομα είναι «Ο Άγιος» (Ησαΐας 57:15).
Εδώ είναι το παράδοξο που αλλάζει τα πάντα. Ο ίδιος αυτός Άγιος, που κατοικεί σε ύψη απρόσιτα, λέει ότι κατοικεί και «μετά του συντετριμμένου την καρδίαν» (Ησαΐας 57:15). Επομένως η αγιότητα του Θεού δεν Τον κρατά μακριά από τον ταπεινό αμαρτωλό· αντίθετα, τον αναζητά. Ωστόσο, για να φτάσει αυτή η συγκατάβαση ως εμάς, κάποιος έπρεπε να γεφυρώσει την απόσταση. Και αυτό ακριβώς θα δούμε στον Σταυρό.
Η σοβαρότητα της αμαρτίας μπροστά σε έναν άγιο Θεό
Παρατήρησε τι συνέβη στον Ησαΐα τη στιγμή που είδε τη δόξα. Δεν ένιωσε περηφάνια που αξιώθηκε ένα όραμα· αντίθετα, ένιωσε ότι χανόταν. «Αλίμονό μου», φώναξε, «είμαι άνθρωπος με ακάθαρτα χείλη» (Ησαΐας 6:5). Πραγματικά, δεν τον κατηγόρησε κανείς· η ίδια η παρουσία του Αγίου ήταν αρκετή. Συνεπώς, έτσι λειτουργεί πάντα: όσο πιο κοντά στο φως, τόσο πιο ορατή η σκόνη.
Εδώ καταλαβαίνουμε γιατί σήμερα η αμαρτία μάς φαίνεται ασήμαντη. Δεν είναι επειδή έγινε μικρότερη· είναι επειδή ξεχάσαμε πόσο μεγάλος είναι Εκείνος εναντίον του οποίου στρέφεται. Όταν ο Θεός είναι μικρός, η αμαρτία μοιάζει ατύχημα. Όταν όμως ξαναβρεί το μέγεθός Του, η αμαρτία αποκαλύπτεται για ό,τι πραγματικά είναι: εξέγερση εναντίον του Δημιουργού μας, που δικαιωματικά μάς ζητά τα πάντα (Α' Πέτρου 1:17).
Δεν το λέμε αυτό για να σε βαρύνει με ενοχή. Το λέμε γιατί χωρίς αυτή την επίγνωση η χάρη χάνει το νόημά της. Η Γραφή μάς καλεί να ζούμε τον καιρό αυτής της ζωής «με φόβο», γνωρίζοντας ότι ο Πατέρας μας κρίνει χωρίς προσωποληψία (Α' Πέτρου 1:17). Συνεπώς, η σοβαρότητα της αμαρτίας δεν είναι το τέλος του μηνύματος· είναι το σκοτεινό φόντο πάνω στο οποίο θα λάμψει, εκτυφλωτικά, η αγάπη.
Γιατί η αγιότητα του Θεού κάνει τη χάρη και τον Σταυρό ανεκτίμητα
Τώρα μπορούμε να απαντήσουμε στο αρχικό ερώτημα. Ο Σταυρός μάς φαίνεται φθηνός όσο νομίζουμε ότι η συγχώρηση κοστίζει λίγα. Μόλις όμως δούμε πόσο άγιος είναι ο Θεός και πόσο βαριά η αμαρτία, καταλαβαίνουμε ότι η συγχώρηση δεν ήταν ποτέ εύκολη υπόθεση. Πραγματικά, κόστισε τον ίδιο τον Υιό. Επομένως, η χάρη δεν είναι παραχώρηση ενός αδιάφορου θεού· αντίθετα, είναι η πιο ακριβή προσφορά του σύμπαντος.
Σκέψου το παράδοξο. Ο Θεός που είναι «πυρ που καταναλώνει» (Εβραίους 12:29) είναι ο ίδιος που σπλαχνίζεται όσους Τον φοβούνται «όπως σπλαχνίζεται ο πατέρας τα παιδιά του» (Ψαλμοί 103:13). Πώς συμβιβάζονται αυτά τα δύο; Μόνο στον Σταυρό. Εκεί η αγιότητα δεν θυσιάστηκε για χάρη της αγάπης, ούτε η αγάπη παρακάμφθηκε για χάρη της αγιότητας. Εκεί συναντήθηκαν, και η τιμή πληρώθηκε ολόκληρη.
Να γιατί ο φόβος Θεού οδηγεί τελικά στην αγάπη, όχι στον τρόμο. Όποιος είδε την αγιότητα και τη χάρη μαζί δεν φοβάται πια σαν δούλος· σέβεται σαν παιδί. Πραγματικά, αυτός είναι ο φόβος που γεννά εμπιστοσύνη: ξέρεις πόσο μεγάλος είναι ο Πατέρας σου, και ξέρεις πόσο σου κόστισε να γίνεις δικός Του.
Από το δέος στη λατρεία: η μεταμόρφωση που φέρνει η αγιότητα του Θεού
Πρόσεξε πώς τελειώνει το όραμα του Ησαΐα. Δεν τελειώνει με τρόμο· τελειώνει με αποστολή. Αφού καθαρίστηκαν τα χείλη του, ακούστηκε ένα «ποιον να στείλω;» και ο προφήτης βρέθηκε να λέει «εδώ είμαι εγώ». Έτσι λειτουργεί η αληθινή θέα της αγιότητας: δεν μας παραλύει, μας κινητοποιεί. Πρώτα μας ταπεινώνει, έπειτα μας στέλνει.
Αυτή είναι και η εικόνα του ουρανού. Γύρω από τον θρόνο, τα όντα δεν παύουν να φωνάζουν «άγιος, άγιος, άγιος» (Αποκάλυψη 4:8), ενώ οι πρεσβύτεροι ομολογούν ότι ο Θεός είναι «άξιος» να λάβει τη δόξα, επειδή τα δημιούργησε όλα (Αποκάλυψη 4:11). Η λατρεία, λοιπόν, δεν είναι μια υποχρέωση που μας επιβάλλεται· είναι η φυσική αντίδραση μιας καρδιάς που είδε επιτέλους ποιος είναι ο Θεός. Όταν δεν λατρεύουμε, συνήθως δεν είναι επειδή κουραστήκαμε, αλλά επειδή ξεχάσαμε.
Έτσι κλείνει ο κύκλος. Η αγιότητα του Θεού μάς δείχνει τη σοβαρότητα της αμαρτίας· η σοβαρότητα της αμαρτίας μάς κάνει τον Σταυρό πολύτιμο· και ο πολύτιμος Σταυρός μάς οδηγεί πίσω, με δέος και ευγνωμοσύνη, στη λατρεία Εκείνου που είναι ταυτόχρονα Άγιος και Πατέρας. Αν θέλεις να μελετήσεις πιο βαθιά αυτή τη συνάντηση δέους και χάρης, μπορείς να γνωρίσεις το Ελληνικό Βιβλικό Σχολείο Λόγος, όπου ολόκληρη η Γραφή διαβάζεται με αυτή τη ματιά.
Βασικά σημεία
- 01Η αγιότητα του Θεού δεν είναι μια απειλή· είναι το φως που αποκαλύπτει ποιοι πραγματικά είμαστε και ποιος αληθινά είναι Εκείνος.
- 02Η αμαρτία φαίνεται μικρή μόνο όταν ο Θεός φαίνεται μικρός· μπροστά σε έναν άγιο Θεό αποκαλύπτεται η πραγματική της σοβαρότητα.
- 03Ο Σταυρός γίνεται ανεκτίμητος ακριβώς επειδή η χάρη κόστισε ασύλληπτα: εκεί συναντήθηκαν η αγιότητα και η αγάπη του Θεού.
- 04Ο αληθινός φόβος Θεού είναι υιικό δέος, όχι δουλικός τρόμος· οδηγεί στην εμπιστοσύνη, την ευγνωμοσύνη και τη λατρεία.