Τα λάθη μου τα ρίχνω στους άλλους: το πιο βολικό ψέμα που σε κρατά δέσμια

I.Το ψέμα όπως το ζεις κάθε μέρα

Σκέψου μια καθημερινή σκηνή. Ξεσπάς άσχημα σε μια φίλη και αμέσως μέσα σου ακούγεται μια φωνή: «Αν δεν μου μιλούσε έτσι, δεν θα αντιδρούσα.» Δηλαδή, εκείνη πάτησε το κουμπί κι εσύ απλώς εκτελείς. Βολικό, έτσι; Συνεπώς, όλη η ευθύνη φεύγει από πάνω σου σε ένα δευτερόλεπτο.

Το ίδιο γίνεται και σε μεγαλύτερα πράγματα. «Έγινα τόσο νευρική επειδή με μεγάλωσαν αυστηρά.» «Λέω ψέματα επειδή αλλιώς δεν με ακούει κανείς.» «Έκλεισα την καρδιά μου επειδή κάποτε με πρόδωσαν.» Υπάρχει αλήθεια σ' αυτά. Δηλαδή οι άλλοι μάς πληγώνουν πραγματικά, και ο πόνος δεν είναι φανταστικός.

Ωστόσο, το ψέμα δεν κρύβεται στον πόνο. Κρύβεται στη μικρή λεξούλα που μπαίνει στο τέλος: «…γι' αυτό δεν φταίω εγώ.» Εκεί ακριβώς το χέρι μας απλώνεται και δείχνει κάποιον άλλον, για να μη χρειαστεί να κοιτάξουμε τον εαυτό μας. Επιπλέον, όσο πιο συχνά το κάνουμε, τόσο πιο φυσικό μάς φαίνεται.

Πρόσεξε όμως κάτι. Όσο τα λάθη μου τα χρεώνω παντού αλλού, εγώ μένω αθώα μέσα στο μυαλό μου, αλλά κουρασμένη και θυμωμένη στην πραγματικότητα. Δηλαδή το ψέμα δεν με κάνει πιο ελαφριά· με κάνει πιο πικρή. Έτσι νιώθω συνέχεια θύμα, και το θύμα δεν έχει ποτέ το τιμόνι στα χέρια του.

II.Γιατί δεν στέκει η δικαιολογία για τα λάθη μου

Αν φταίνε πάντα οι άλλοι, τότε εσύ είσαι απλώς ένα κουκλάκι που το κινούν οι άλλοι. Δηλαδή δεν αποφασίζεις, δεν επιλέγεις, απλώς αντιδράς. Όμως βαθιά μέσα σου ξέρεις πως δεν είναι έτσι. Δύο γυναίκες ζουν τον ίδιο πόνο και αντιδρούν εντελώς διαφορετικά. Επομένως, οι συνθήκες δεν γράφουν μόνες τους την ιστορία σου.

Σκέψου το λίγο. Για παράδειγμα, δύο αδελφές μεγαλώνουν στο ίδιο σπίτι, με τους ίδιους γονείς. Η μία γίνεται πικρόχολη, η άλλη γίνεται τρυφερή. Αν έφταιγε μόνο το παρελθόν, θα κατέληγαν ίδιες. Δηλαδή, κάπου στη μέση υπάρχει μια επιλογή, μικρή ίσως, αλλά δική σου.

Υπάρχει κι άλλη παγίδα εδώ. Όταν φορτώνω τα λάθη μου στους άλλους, ζητάω κι από τους άλλους να με σώσουν. Έτσι περιμένω να αλλάξει ο σύζυγος, να ωριμάσουν τα παιδιά, να φερθεί σωστά η φίλη. Έπειτα, όταν εκείνοι δεν αλλάζουν, απογοητεύομαι ακόμη πιο πολύ. Αντίθετα, μόλις πάρω εγώ το δικό μου κομμάτι, σταματάω να εξαρτώμαι από το αν θα αλλάξουν οι γύρω μου.

Το ψέμα αυτό μοιάζει με προστασία, αλλά στην πραγματικότητα είναι φυλακή. Συνεπώς, όσο τα λάθη μου ανήκουν στους άλλους, μόνο οι άλλοι μπορούν να τα διορθώσουν. Δηλαδή μένεις αιχμάλωτη, περιμένοντας να αλλάξουν εκείνοι. Αντίθετα, τη στιγμή που λες «ναι, αυτό το έκανα εγώ», παίρνεις πίσω τη δύναμη να αλλάξεις κάτι. Το πρώτο ψέμα που πρέπει να σπάσεις είναι ότι η αλήθεια θα σε συντρίψει. Δεν θα σε συντρίψει. Θα σε ελευθερώσει.

III.Η αλήθεια του Θεού για τα λάθη μου

Η Αγία Γραφή δεν αρχίζει με δικαιολογίες, αλλά με μια απλή αλήθεια: ο καθένας μας ευθύνεται για ό,τι κάνει (Ρωμαίους 14:12). Δεν είναι αυτό σκληρό. Αντίθετα, είναι το πιο γλυκό νέο, γιατί σημαίνει πως η αλλαγή είναι στο χέρι σου, όχι κλειδωμένη στη συμπεριφορά των άλλων.

Από την πρώτη σελίδα της Γραφής βλέπουμε το αντίθετο. Για παράδειγμα, όταν ο Θεός ρώτησε τον Αδάμ τι έκανε, εκείνος έδειξε τη γυναίκα του· εκείνη έδειξε το φίδι (Γένεση 3:12). Κανείς δεν είπε «εγώ φταίω». Αυτή η αλυσίδα του «φταίει ο άλλος» είναι παμπάλαια και δεν φέρνει ποτέ ειρήνη. Επομένως, δεν είσαι η μόνη που μπαίνεις σ' αυτόν τον πειρασμό. Είναι κάτι παλιό σαν τον κόσμο.

Αντίθετα, ο Θεός μάς καλεί να σταθούμε μπροστά Του χωρίς μάσκα. Όταν ομολογούμε ειλικρινά τα λάθη μας, Εκείνος δεν μας πετάει έξω· μας συγχωρεί και μας καθαρίζει (Α΄ Ιωάννου 1:9). Δηλαδή αυτό αλλάζει τα πάντα. Δεν χρειάζεται να κρύβεσαι ούτε να φτιάχνεις ιστορίες. Μπορείς να πεις στον Θεό την αλήθεια, όσο άσχημη κι αν είναι, και να βρεις αγάπη αντί για κατηγορία. Αν θες να δεις πόσο βαθιά φτάνει αυτή η συγχώρηση, ρίξε μια ματιά στο Τι λέει η Αγία Γραφή για τη συγχώρηση;.

IV.Πρακτικά βήματα για να αναλάβεις την ευθύνη

Αρχικά, σταμάτα στη μέση της δικαιολογίας. Την επόμενη φορά που θα ακούσεις μέσα σου το «εκείνος μ' έκανε να…», κάνε μια παύση και ρώτησε τίμια: «Τι έκανα εγώ εδώ;» Δεν σημαίνει πως οι άλλοι δεν έκαναν λάθος. Αντίθετα, σημαίνει πως ονομάζω τα λάθη μου δικά μου και κρατάω το δικό μου κομμάτι στα χέρια μου.

Έπειτα, μίλα στον Θεό με απλά λόγια. Όχι ωραίες προσευχές, αλλά την αλήθεια: «Θεέ μου, ξέσπασα και πλήγωσα. Φταίω εγώ.» Ο Δαβίδ έκανε ακριβώς αυτό· σταμάτησε να κρύβεται και ομολόγησε (Ψαλμοί 32:5), και τότε ένιωσε τη συγχώρηση. Δηλαδή, αυτή η ειλικρίνεια ενώπιον Θεού είναι το κλειδί που ανοίγει την αλλαγή.

Μετά, κάνε ένα μικρό πρακτικό βήμα. Ζήτησε συγγνώμη από αυτόν που πλήγωσες. Επανόρθωσε ό,τι μπορείς. Επιπλέον, η Γραφή λέει πως όποιος ομολογεί και αφήνει το λάθος του βρίσκει έλεος (Παροιμίες 28:13), ενώ όποιος το κρύβει μένει κολλημένος. Δηλαδή, η ομολογία χωρίς αλλαγή είναι μισή· χρειάζεται και ένα βήμα μπροστά.

Τέλος, μην μπερδεύεις τι νιώθεις με το τι ισχύει· τα συναισθήματα φουντώνουν τη δικαιολογία, όπως εξηγεί το Πρέπει να ακολουθώ τα συναισθήματά μου;. Αν θες να μάθεις να διαβάζεις τη Γραφή πιο βαθιά σε τέτοια θέματα, μπορεί να σε βοηθήσει το Ελληνικό Βιβλικό Σχολείο Λόγος. Και θυμήσου: ο Θεός δεν περιμένει να γίνεις τέλεια. Περιμένει να γίνεις ειλικρινής. Εκεί ακριβώς αρχίζει η πραγματική ελευθερία.