«Πλησίασε τότε ο Ιησούς και τους μίλησε λέγοντας: «Μου δόθηκε κάθε εξουσία στον ουρανό και πάνω στη γη. Πηγαίνετε λοιπόν και κάντε μαθητές όλα τα έθνη, βαπτίζοντάς τους στο όνομα του Πατέρα και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος, διδάσκοντάς τους να τηρούν όλα όσα σας έχω δώσει ως εντολή. Και να, εγώ είμαι μαζί σας όλες τις ημέρες, ως τη συντέλεια του κόσμου».»
Ματθαίος 28:18
Υπάρχει μια στιγμή που το ευαγγέλιο στα έθνη παύει να είναι ένα ωραίο σύνθημα και γίνεται σάρκα και αίμα: η στιγμή που ένα κανό από ένα κορμό δέντρου σχίζει το νερό ενός στενού ποταμού, ο κινητήρας σβήνει, και δύο ιεραπόστολοι ανεβαίνουν τη λασπωμένη όχθη για να συναντήσουν έναν λαό που κανείς απ' έξω δεν είχε ακόμη αγγίξει με τα καλά νέα του Χριστού. Εκεί, στην καρδιά του τροπικού δάσους, η αγάπη του Θεού δεν είναι πια ιδέα. Αντίθετα, γίνεται πρόσωπο, φωνή, χαμόγελο και κίνδυνος.
Αυτή είναι η ιστορία των Yanoamö, ενός λαού του Αμαζονίου που ζούσε στις ζούγκλες της Βενεζουέλας, ανάμεσα σε ποτάμια, καταρράκτες και πυκνά φυλλώματα. Αρχικά, ήταν ένας λαός θαρραλέος, ζωντανός, αποφασισμένος, με αξιοπρέπεια και περηφάνια. Αντιμετώπιζαν κατάματα κάθε δυσκολία της ζωής. Υπήρχε όμως ένας εχθρός μπροστά στον οποίο λύγιζαν: ο θάνατος. Και ακριβώς εκεί, σ' αυτό το σημείο, οι ιεραπόστολοι είχαν κάτι να προσφέρουν που κανένα βέλος και κανένα ξόρκι δεν μπορούσε να δώσει.
Η ιστορία τους δεν είναι ένα εξωτικό παρελθόν. Αντίθετα, είναι ένας καθρέφτης. Μας δείχνει γιατί η Μεγάλη Εντολή δεν είναι βάρος αλλά χαρά, γιατί το ευαγγέλιο στα έθνη ανήκει σε κάθε γλώσσα και κάθε φυλή, και γιατί η νίκη πάνω στον θάνατο είναι το πιο όμορφο δώρο που μπορεί να ακούσει ένας άνθρωπος. Ας μπούμε λοιπόν στη ζούγκλα, μαζί με εκείνους που τόλμησαν να φέρουν το φως στους πιο απομακρυσμένους λαούς.
Όταν το ευαγγέλιο στα έθνη ταξιδεύει με κανό και προσευχή
Το συνεχές βουητό μιας εξωλέμβιας μηχανής έσκισε τη σιωπή της ζούγκλας. Δύο νεαροί ιεραπόστολοι, ο Νταν και ο Πολ, μαζί με τέσσερις πιστούς φίλους από τα χαμηλά χωριά, προχωρούσαν αντίθετα στο ρεύμα ενός στενού ποταμού. Στόχος τους ήταν μια μεγάλη φυσική ξέφωτη πεδιάδα ψηλά στα βουνά Παρίμα, μια περιοχή φημισμένη και απρόσιτη, όπου ζούσε ένα τμήμα των Yanoamö που κανείς ακόμη δεν είχε προσεγγίσει με το ευαγγέλιο. Ήξεραν καλά τους κινδύνους. Παρ' όλα αυτά, προχωρούσαν.
Η αποστολή τους ήταν διπλή. Αφενός ήθελαν να φτάσουν στη μεγάλη πεδιάδα. Αφετέρου, καθ' οδόν, εμβολίαζαν όσο περισσότερους ανθρώπους μπορούσαν εναντίον μιας επιδημίας ιλαράς που είχε ήδη ρημάξει χωριά. Η αγάπη δεν περπατούσε μόνο με λόγια. Πράγματι, περπατούσε και με φάρμακα, με φροντίδα, με σεβασμό στη ζωή του άλλου. Έτσι ακριβώς ταξιδεύει το ευαγγέλιο στα έθνη: όχι ως κατάκτηση, αλλά ως διακονία ολόκληρου του ανθρώπου.
Μέσα στη νύχτα, σ' ένα εχθρικό χωριό, οι ταξιδιώτες έμαθαν ότι σχεδιαζόταν να τους σκοτώσουν. Ωστόσο δεν υπήρχε διαφυγή. Τότε έκαναν το μόνο που ήξεραν: γονάτισαν, προσευχήθηκαν και τραγούδησαν. Με το μικρό ασύρματο ραδιόφωνό τους έστειλαν ένα και μόνο μήνυμα στους συνεργάτες τους: «Απόψε θέλουν να μας σκοτώσουν. Διαδώστε το και προσευχηθείτε». Σε άλλους ιεραποστολικούς σταθμούς, μέσα στο σκοτάδι, άνθρωποι ξύπνησαν για να προσευχηθούν. Και ο Θεός, με τρόπο που κανείς δεν περίμενε, έσωσε τις ζωές τους. Έτσι ξεκινά πάντοτε η αποστολή: με την εξάρτηση από Εκείνον που έχει κάθε εξουσία.
Συνεπώς, η ίδια η εντολή που τους έστειλε εκεί ξεκινά με μια δήλωση δύναμης. (Ματθαίος 28:18) Πριν ζητήσει υπακοή, ο Χριστός ανακοινώνει ποιος είναι. Δηλαδή, δεν στέλνει τους μαθητές Του σε ένα κενό, αλλά μπροστά Του, με τη βεβαιότητα ότι η εξουσία ανήκει σ' Εκείνον.
Η Μεγάλη Εντολή: γιατί κανένας λαός δεν είναι «πολύ μακριά»
Όταν το αεροπλάνο γλίστρησε μέσα στην κοιλάδα και το τροπικό δάσος έδωσε ξαφνικά τη θέση του σ' ένα ανοιχτό λιβάδι, η οικογένεια των ιεραποστόλων αντίκρισε τη μεγάλη πεδιάδα. Κόκκινα σώματα έτρεχαν προς τον διάδρομο προσγείωσης, πολεμιστές με τόξα και βέλη, με όψη επιβλητική. Ήταν, για τους ντόπιους, σαν να είχε πέσει από άλλο αστέρι μια οικογένεια ξένων. Και για τους ξένους, σαν να πατούσαν σε έναν κόσμο που μόλις είχε ανακαλυφθεί.
Όμως ακριβώς εδώ φανερώνεται η καρδιά της Μεγάλης Εντολής. Ο Χριστός δεν είπε «κάντε μαθητές κάποια έθνη», αλλά «όλα τα έθνη». Δηλαδή, κανένας λαός δεν είναι πολύ απομακρυσμένος, πολύ δύσκολος ή πολύ «διαφορετικός» για την αγάπη του Θεού. Οι Yanoamö δεν ήταν ένα πρόβλημα προς επίλυση ούτε ένας «πρωτόγονος» λαός προς εκπολιτισμό. Αντίθετα, ήταν εικόνα του Θεού, άνθρωποι με ψυχή αιώνια, άξιοι σεβασμού και αγάπης.
Η αποστολή δεν στηρίζεται στις δικές μας δυνάμεις. Στηρίζεται στη δύναμη του Αγίου Πνεύματος, που κάνει αδύναμους ανθρώπους μάρτυρες ως τα πέρατα της γης. (Πράξεις 1:8) Γι' αυτό οι ιεραπόστολοι δεν πήγαν με όπλα κατάκτησης, αλλά με μηνύματα ζωής. Έτσι, δεν πήγαν να υποτάξουν, αλλά να μαρτυρήσουν. Πράγματι, η ιστορία της εκκλησίας είναι η ιστορία αυτής της υπόσχεσης που εκπληρώνεται ξανά και ξανά.
Επιπλέον, αυτή η εντολή δεν αφορά μόνο τους «ειδικούς» ιεραποστόλους. Καθένας που γνώρισε τον Χριστό γίνεται μάρτυρας εκεί όπου βρίσκεται. Η μεγάλη πεδιάδα της Βενεζουέλας και η γειτονιά μας μοιράζονται την ίδια κλήση: να γίνει γνωστό το όνομα Εκείνου που σώζει.
«Πώς θα ακούσουν;» Η ευθύνη πίσω από το ευαγγέλιο στα έθνη
Πίσω από κάθε λαός που ακούει για πρώτη φορά το όνομα του Ιησού, υπάρχει κάποιος που ξεκίνησε ένα δύσκολο ταξίδι. Οι Yanoamö δεν θα είχαν ακούσει το ευαγγέλιο αν δεν υπήρχε κάποιος πρόθυμος να αφήσει την ασφάλεια, να μάθει μια άγνωστη γλώσσα, να ζήσει χρόνια μέσα στη ζούγκλα, να αντέξει την πείνα, τον φόβο και τη μοναξιά. Δηλαδή, η αλήθεια ταξιδεύει μέσα από ανθρώπους που λένε «ναι».
Ο απόστολος Παύλος έθεσε το ερώτημα με κρυστάλλινη καθαρότητα. (Ρωμαίους 10:14) Δηλαδή, πριν πιστέψει κανείς, πρέπει να ακούσει· και για να ακούσει, πρέπει κάποιος να κηρύξει. Αυτή η λογική αλυσίδα είναι η καρδιά της ιεραποστολής. Όταν λοιπόν λέμε ότι θέλουμε το ευαγγέλιο στα έθνη, αναλαμβάνουμε και την ευθύνη να γίνουμε εμείς οι κρίκοι αυτής της αλυσίδας, είτε πηγαίνοντας είτε στηρίζοντας εκείνους που πηγαίνουν.
Στη μεγάλη πεδιάδα, οι ιεραπόστολοι δεν μπορούσαν να μιλήσουν αμέσως για τον Χριστό. Καταρχήν έπρεπε να κερδίσουν εμπιστοσύνη, να μάθουν τη διάλεκτο, να αποδείξουν ότι δεν ήρθαν για να πάρουν αλλά για να δώσουν. Έτσι, σιγά σιγά, μέσα από καθημερινές τριβές, διαφωνίες, αλλά και γέλιο γύρω από τη φωτιά, χτιζόταν μια γέφυρα. Πράγματι, πάνω σ' αυτή τη γέφυρα της αγάπης πέρασε τελικά ο λόγος του Θεού προς τα έθνη.
Ωστόσο η ευθύνη δεν είναι αφορμή ενοχής αλλά τιμή. Ο Θεός θα μπορούσε να φανερωθεί με αγγέλους από τον ουρανό. Αντίθετα, διάλεξε να χρησιμοποιήσει ανθρώπους, για να γίνουμε συνεργοί στο πιο σημαντικό έργο της ιστορίας.
Νίκη πάνω στον θάνατο: ο μόνος εχθρός που λύγιζε τους γενναίους
Οι Yanoamö ήταν λαός που δεν φοβόταν εύκολα. Αντιμετώπιζαν τα θηρία της ζούγκλας, τους πολέμους με γειτονικά χωριά, τις αρρώστιες και την πείνα με αξιοθαύμαστο θάρρος. Υπήρχε όμως ένας εχθρός μπροστά στον οποίο και οι πιο γενναίοι λύγιζαν: ο θάνατος. Απέναντί του, όλη η περηφάνια και όλα τα βέλη ήταν ανήμπορα. Και αυτό ακριβώς ήταν το πρόβλημα για το οποίο οι ιεραπόστολοι είχαν μια απάντηση που κανείς άλλος δεν μπορούσε να δώσει.
Το ευαγγέλιο δεν προσφέρει απλώς παρηγοριά για τον θάνατο. Προσφέρει νίκη πάνω στον θάνατο. (Α' Κορινθίους 15:54) Ο Ιησούς Χριστός δεν ήρθε μόνο να μας πει ότι υπάρχει ζωή μετά θάνατο. Αντίθετα, ήρθε να συντρίψει τον ίδιο τον θάνατο, παίρνοντας πάνω Του σάρκα και αίμα, για να καταργήσει εκείνον που είχε την εξουσία του θανάτου και να ελευθερώσει όσους ζούσαν δούλοι του φόβου.
Όταν λοιπόν οι Yanoamö άκουσαν ότι ο θάνατος καταπίνεται από τη νίκη, ότι το θνητό ντύνεται την αθανασία, αυτό δεν ήταν μια αφηρημένη θεολογία. Αντίθετα, ήταν η απάντηση στον μεγαλύτερο φόβο τους. Η ανάσταση του Χριστού ξερίζωσε τον τρόμο που κρατούσε δεμένη όλη τους τη ζωή. Πρώτον, τους έδωσε ελπίδα· δεύτερον, τους έδωσε ελευθερία να ζήσουν χωρίς τον παραλυτικό φόβο.
Πραγματικά, εδώ βρίσκεται η μοναδικότητα του Χριστού. Δεν είναι ένας ακόμη δάσκαλος ηθικής ούτε ένας φιλόσοφος. Είναι ο Σωτήρας που νίκησε τον θάνατο και προσφέρει αυτή τη νίκη σε κάθε άνθρωπο, σε κάθε λαό, σε κάθε ζούγκλα και κάθε πόλη.
Κάθε φυλή και κάθε γλώσσα: ο ουρανός είναι πολύχρωμος
Η ιστορία των Yanoamö δεν τελειώνει στη ζούγκλα. Δείχνει προς τον ουρανό. Όταν η Αγία Γραφή ζωγραφίζει την εικόνα του τελικού θριάμβου, δεν περιγράφει έναν μονόχρωμο, ομοιόμορφο λαό. Περιγράφει ένα πλήθος από κάθε φυλή, γλώσσα, λαό και έθνος, μαζεμένο γύρω από τον θρόνο του Αρνίου. Η διαφορετικότητα των λαών δεν εξαφανίζεται. Λυτρώνεται και δοξάζεται.
Αυτό σημαίνει ότι η γλώσσα των Yanoamö, οι μελωδίες τους, η αξιοπρέπειά τους, έχουν θέση μέσα στη Βασιλεία του Θεού. (Αποκάλυψη 5:9) Όταν ένας Yanoamö πιστεύει στον Χριστό, ο ουρανός γίνεται πιο πλούσιος, πιο πολύχρωμος, πιο πλήρης. Γι' αυτό η ιεραποστολή δεν είναι μια προσπάθεια να γίνουν όλοι ίδιοι, αλλά μια πρόσκληση να βρει κάθε λαός τη θέση του στην οικογένεια του Θεού.
Ο Ιησούς εξάλλου το είπε ξεκάθαρα στη Μάρθα, λίγο πριν αναστήσει τον Λάζαρο: Εκείνος είναι η ανάσταση και η ζωή. (Ιωάννης 11:25) Αυτή η αλήθεια δεν είναι αποκλειστικότητα κανενός πολιτισμού. Είναι το κοινό κληρονομικό όλων όσων πιστεύουν, από τη Βηθανία ως τις όχθες του Ορινόκου.
Τέλος, αυτή η εικόνα μάς δίνει το πιο δυνατό κίνητρο για να αγαπήσουμε το ευαγγέλιο στα έθνη. Δεν στέλνουμε ιεραποστόλους από αίσθηση ανωτερότητας, αλλά από χαρά: γιατί θέλουμε να δούμε όσο το δυνατόν περισσότερες φωνές να ενώνονται στο τραγούδι του ουρανού.
Από τη ζούγκλα στη δική μας καρδιά: τι μας λέει σήμερα
Η ιστορία των Yanoamö δεν είναι μόνο μια συγκινητική αφήγηση από μακρινές χώρες. Είναι μια πρόκληση για εμάς. Αν το ευαγγέλιο άξιζε ένα ταξίδι με κανό μέσα από επικίνδυνα ποτάμια, αν άξιζε χρόνια μέσα στη ζούγκλα και νύχτες προσευχής μπροστά στον θάνατο, τότε αξίζει και τη δική μας τόλμη εκεί όπου ζούμε.
Δεν χρειάζεται να φύγουμε όλοι για τον Αμαζόνιο. Όμως όλοι μπορούμε να γίνουμε μέρος αυτής της ιστορίας. Πρώτον, μπορούμε να προσευχόμαστε για τους λαούς που δεν έχουν ακόμη ακούσει. Δεύτερον, αξίζει να στηρίξουμε όσους πηγαίνουν. Επιπλέον, καθένας μας μπορεί να μιλήσει για τον Χριστό στον διπλανό του, που ίσως ζει με τον ίδιο φόβο του θανάτου που κρατούσε δεμένους τους Yanoamö.
Αν θέλεις να εμβαθύνεις στον λόγο του Θεού και να ετοιμαστείς να τον μοιραστείς με αξιοπιστία, μπορείς να γνωρίσεις το Ελληνικό Βιβλικό Σχολείο Λόγος, όπου η μελέτη της Αγίας Γραφής γίνεται με σοβαρότητα και αγάπη. Γιατί η αποστολή ξεκινά πάντα από μια καρδιά που γνωρίζει καλά τον Λόγο που μεταφέρει.
Συμπερασματικά, το ευαγγέλιο στα έθνη είναι η ίδια ιστορία που συνεχίζεται από τις ζούγκλες της Βενεζουέλας ως τη δική μας γειτονιά. Ο θάνατος έχει νικηθεί, ο Χριστός βασιλεύει, και η πρόσκληση μένει ανοιχτή για κάθε γλώσσα και κάθε φυλή. Αυτό φανερώθηκε καθαρά μέσα από Εκείνον που κατάργησε τον θάνατο. (Β' Τιμόθεο 1:10)
Βασικά σημεία
- 01Η Μεγάλη Εντολή αφορά «όλα τα έθνη»: κανένας λαός δεν είναι πολύ απομακρυσμένος ή πολύ διαφορετικός για την αγάπη του Θεού.
- 02Οι Yanoamö, ένας γενναίος λαός του Αμαζονίου, φοβόνταν μόνο τον θάνατο - και ακριβώς εκεί το ευαγγέλιο πρόσφερε νίκη.
- 03Η ιεραποστολή ξεκινά με εξάρτηση από τον Χριστό, που έχει κάθε εξουσία, και προχωρά με τη δύναμη του Αγίου Πνεύματος.
- 04Ο Χριστός νίκησε τον θάνατο: αυτή η νίκη πάνω στον θάνατο ελευθερώνει κάθε άνθρωπο από τον φόβο που τον κρατά δεμένο.
- 05Ο ουρανός είναι πολύχρωμος: κάθε φυλή και κάθε γλώσσα έχει θέση γύρω από τον θρόνο, και αυτό είναι η χαρά της αποστολής.