«Και είπε ο Κύριος στον Άβραμ: Φύγε από τη χώρα σου, από τους συγγενείς σου και από το σπίτι του πατέρα σου, και πήγαινε στη γη που θα σου δείξω.»
Γένεση 12:1
Πώς γεννήθηκε το Ισραήλ; Η απάντηση δεν ξεκινά με στρατούς, με βασιλιάδες ή με σύνορα στον χάρτη. Ξεκινά με μια φωνή που μιλά σε έναν ηλικιωμένο άντρα, χωρίς παιδιά, και του ζητά να αφήσει πίσω του ό,τι ξέρει. Από εκείνη τη μοναδική στιγμή, μια ολόκληρη ιστορία λύτρωσης μπαίνει σε κίνηση. Αυτό είναι το πραγματικά συναρπαστικό: ένας λαός που δεν προέκυψε από ανθρώπινη φιλοδοξία, αλλά από μια υπόσχεση του Θεού.
Η Παλαιά Διαθήκη δεν είναι ένα ψυχρό χρονικό γεγονότων. Είναι η αφήγηση του πώς ο Θεός διάλεξε, οδήγησε και κράτησε έναν λαό, παρά τις αποτυχίες του, για να φέρει μέσα από αυτόν ευλογία σε όλη τη γη. Όταν καταλάβουμε αυτή τη μεγάλη εικόνα, η Βίβλος σταματά να μοιάζει με σκόρπιες ιστορίες και αρχίζει να διαβάζεται σαν ένα ενιαίο, ζωντανό έπος.
Σε αυτό το άρθρο θα δούμε πώς γεννήθηκε το Ισραήλ, βήμα βήμα. Αρχικά θα ακολουθήσουμε το νήμα από την κλήση του Αβραάμ ως τη γέννηση του έθνους. Έπειτα θα δούμε τι σημαίνει η διαθήκη του Θεού. Τέλος, θα ανακαλύψουμε γιατί αυτή η αρχαία ιστορία αφορά άμεσα κι εσένα σήμερα.
Η κλήση του Αβραάμ: εκεί όπου γεννήθηκε το Ισραήλ
Όλα ξεκινούν σε μια ειδωλολατρική πόλη, την Ουρ της Χαλδαίας. Ο κόσμος μετά τον κατακλυσμό είχε ήδη χωριστεί σε έθνη και γλώσσες, και η λατρεία του αληθινού Θεού είχε σχεδόν σβήσει μέσα στα είδωλα. Μέσα σε αυτό το σκοτάδι, ο Θεός απευθύνεται σε έναν άντρα ονόματι Άβραμ. Δεν του δίνει έναν χάρτη ούτε εγγυήσεις. Του δίνει μια εντολή και μια υπόσχεση.
Πρόσεξε πόσο ριζική είναι η κλήση. (Γένεση 12:1) Ο Θεός ζητά από τον Αβραάμ να αφήσει τη χώρα του, τους συγγενείς του και το σπίτι του πατέρα του, για να πάει σε μια γη που δεν έχει δει ποτέ. Εδώ, πρακτικά, γεννήθηκε το Ισραήλ: όχι από μια ανθρώπινη απόφαση, αλλά από μια θεϊκή κλήση που ζητούσε εμπιστοσύνη πριν από κάθε απόδειξη.
Η ανταπόκριση του Αβραάμ είναι η καρδιά της ιστορίας. Πραγματικά, σηκώνεται και φεύγει, χωρίς να ξέρει πού πηγαίνει. Ωστόσο, αυτή η υπακοή δεν ήταν μια απερίσκεπτη ριψοκινδύνευση. Αντίθετα, ήταν η εμπιστοσύνη ενός ανθρώπου που πίστεψε ότι Εκείνος που υποσχέθηκε είναι αξιόπιστος. Έτσι ξεκινά το ταξίδι ενός ολόκληρου λαού.
Μια υπόσχεση σαν τα άστρα του ουρανού
Ο Θεός δεν ζήτησε απλώς από τον Αβραάμ να μετακινηθεί. Του έδωσε μια υπόσχεση που ξεπερνούσε κάθε λογική. Ένας ηλικιωμένος άντρας, με μια γυναίκα που δεν μπορούσε να τεκνοποιήσει, ακούει ότι θα γίνει πατέρας ενός αναρίθμητου λαού. Δηλαδή, η ίδια η αδυναμία του Αβραάμ έγινε το σκηνικό όπου θα φανέρωνε ο Θεός τη δύναμή Του.
Μια νύχτα ο Θεός τον βγάζει έξω και του ζητά να κοιτάξει ψηλά. (Γένεση 15:5) Του λέει να μετρήσει τα άστρα, αν μπορεί, γιατί τόσο πολυάριθμοι θα ήταν οι απόγονοί του. Για παράδειγμα, σκέψου τι σήμαινε αυτό για έναν άκληρο γέρο: μια υπόσχεση τόσο μεγάλη που μόνο ο Θεός μπορούσε να την εκπληρώσει. Πραγματικά, ο Αβραάμ πίστεψε.
Αυτή η σκηνή είναι θεμελιώδης. Έτσι γεννήθηκε το Ισραήλ, πάνω σε μια υπόσχεση και όχι πάνω σε ανθρώπινες δυνατότητες. Δηλαδή, ο λαός στηρίχθηκε εξαρχής στην πιστότητα του Θεού στον λόγο Του. Επομένως, κάθε φορά που η ιστορία φαίνεται αδύνατη, η Βίβλος μάς θυμίζει κάτι σπουδαίο. Πραγματικά, ο Θεός εργάζεται ακριβώς εκεί όπου ο άνθρωπος έχει εξαντλήσει τις δυνάμεις του.
Η διαθήκη του Θεού: γιατί διάλεξε αυτόν τον λαό
Η υπόσχεση στον Αβραάμ δεν έμεινε προσωπική υπόθεση. Έγινε διαθήκη, δηλαδή μια επίσημη, δεσμευτική σχέση ανάμεσα στον Θεό και σε έναν ολόκληρο λαό. Στο όρος Σινά, αφού ο Θεός έβγαλε τους απογόνους του Αβραάμ από τη σκλαβιά της Αιγύπτου, σφράγισε αυτή τη σχέση με σαφείς όρους και μια υψηλή αποστολή.
Ο σκοπός της εκλογής δεν ήταν ο εθνικός εγωισμός. (Έξοδος 19:5) Ο λαός καλείται να υπακούσει στη φωνή του Θεού και να φυλάξει τη διαθήκη Του, για να γίνει ένας ξεχωριστός θησαυρός ανάμεσα σε όλους τους λαούς, ένα βασίλειο ιερέων και ένα άγιο έθνος. Με άλλα λόγια, το Ισραήλ διαλέχτηκε όχι για προνόμιο, αλλά για διακονία προς όλη τη γη.
Και γιατί άραγε αυτόν τον λαό; (Δευτερονόμιο 7:7) Η Παλαιά Διαθήκη απαντά με εκπληκτική ειλικρίνεια: όχι επειδή ήταν ο πολυπληθέστερος ή ο ισχυρότερος, αλλά αντίθετα, ήταν ο πιο μικρός από όλα τα έθνη. Η εκλογή πήγαζε καθαρά από την αγάπη και τη χάρη του Θεού, όχι από κάποια αξία του λαού. Συνεπώς, η ιστορία του Ισραήλ είναι, από την πρώτη της στιγμή, μια ιστορία χάριτος.
Από μια οικογένεια στο έθνος: έτσι γεννήθηκε το Ισραήλ
Ανάμεσα στην υπόσχεση και την εκπλήρωση μεσολαβούν αιώνες. (Γένεση 12:1) Όπως είχε πει ο Θεός στον Αβραάμ από την πρώτη στιγμή, ο Άβραμ γεννά τον Ισαάκ, ο Ισαάκ τον Ιακώβ, και ο Ιακώβ, που ο Θεός τον μετονόμασε σε Ισραήλ, αποκτά δώδεκα γιους. Από αυτούς προκύπτουν οι δώδεκα φυλές. Αρχικά, λοιπόν, μιλάμε για μία οικογένεια. Όμως ο σπόρος της υπόσχεσης έχει ήδη φυτευτεί.
Η πορεία δεν ήταν ομαλή. Η οικογένεια κατεβαίνει στην Αίγυπτο για να γλιτώσει από την πείνα. Εκεί καταλήγει σκλαβωμένη για γενιές. Φαινομενικά η υπόσχεση είχε χαθεί μέσα στα καμίνια της δουλείας. Ωστόσο, ακριβώς εκεί, ο μικρός αυτός λαός πληθαίνει. Τελικά, ο Θεός σηκώνει τον Μωυσή και τον βγάζει έξω με δύναμη, μέσα από την Ερυθρά Θάλασσα.
Έτσι γεννήθηκε το Ισραήλ ως έθνος, και όχι πια ως μία απλή οικογένεια. Αυτό που είχε αρχίσει ως υπόσχεση σε έναν άντρα γίνεται τώρα ένας λαός με νόμο, με λατρεία και με προορισμό. Συνεπώς, η μεγάλη αφήγηση της Παλαιάς Διαθήκης δείχνει έναν Θεό που δεν εγκαταλείπει ποτέ τον λόγο Του. Πραγματικά, ούτε οι αιώνες σιωπής δεν ακυρώνουν την πιστότητά Του.
Τι σημαίνει αυτή η ιστορία για εσένα σήμερα
Ίσως αναρωτιέσαι γιατί η ιστορία ενός αρχαίου λαού να αφορά εσένα. Η απάντηση βρίσκεται στο τέλος της αφήγησης. Όλες αυτές οι υποσχέσεις, οι διαθήκες και η ένδοξη κληρονομιά οδηγούσαν κάπου. (Ρωμαίους 9:4) Στον λαό του Ισραήλ ανήκαν η υιοθεσία, η δόξα, οι διαθήκες, ο νόμος, η λατρεία και οι επαγγελίες, και μέσα από αυτόν τον λαό ήρθε ο Χριστός.
Δηλαδή, η κλήση του Αβραάμ ήταν το πρώτο βήμα ενός σχεδίου που κορυφώθηκε στον Ιησού. Πραγματικά, η υπόσχεση ότι μέσα από τον Αβραάμ θα ευλογηθούν όλα τα έθνη εκπληρώνεται στο Ευαγγέλιο, που σήμερα φτάνει και σε σένα. Επομένως, η ιστορία του Ισραήλ δεν είναι ξένη ιστορία. Αντίθετα, είναι το προοίμιο της δικής σου σωτηρίας.
Υπάρχει όμως και ένα προσωπικό μάθημα. Ο Θεός που κάλεσε έναν άκληρο γέρο και τον έκανε πατέρα ενός έθνους είναι ο ίδιος Θεός που καλεί και σένα. Δεν ζητά πρώτα να έχεις όλες τις απαντήσεις. Ζητά εμπιστοσύνη, ένα βήμα προς τη φωνή Του. Αν θέλεις να μελετήσεις σε βάθος αυτή τη μεγάλη αφήγηση, το Ελληνικό Βιβλικό Σχολείο Λόγος προσφέρει συστηματική διδασκαλία της Παλαιάς Διαθήκης για κάθε αναζητητή.
Βασικά σημεία
- 01Το Ισραήλ δεν γεννήθηκε από ανθρώπινη φιλοδοξία, αλλά από μια κλήση και μια υπόσχεση του Θεού προς τον Αβραάμ.
- 02Η διαθήκη του Θεού στηρίχθηκε στη χάρη και την αγάπη Του, όχι στην αξία ή το μέγεθος του λαού.
- 03Η μεγάλη αφήγηση της Παλαιάς Διαθήκης δείχνει έναν Θεό πιστό στον λόγο Του ακόμη και μέσα από αιώνες δουλείας και σιωπής.
- 04Όλη η ιστορία οδηγεί στον Χριστό, μέσα από τον οποίο η υπόσχεση της ευλογίας φτάνει σε όλα τα έθνη και σε σένα σήμερα.