Παιδί αρκετά μεγάλο για να πιστέψει: πώς ξεχωρίζεις την αληθινή πίστη

I.Πότε το παιδί αρκετά μεγάλο εμπιστεύεται σαν παιδί;

Ας ξεκινήσουμε από κάτι παρήγορο. Ο ίδιος ο Ιησούς έβαλε το μικρό παιδί ως πρότυπο πίστης για όλους μας. Είπε ξεκάθαρα ότι όποιος δεν δεχτεί τη βασιλεία του Θεού σαν παιδί, δεν θα μπει σ' αυτήν (Μάρκος 10:15). Δηλαδή η παιδική στάση δεν είναι εμπόδιο στη σωτηρία· είναι το ίδιο το κλειδί της.

Πρόσεξε όμως τι ακριβώς επαινεί ο Χριστός. Δεν επαινεί την άγνοια του παιδιού, σαν να σώζεται κανείς επειδή δεν καταλαβαίνει. Επαινεί την ταπείνωσή του (Ματθαίος 18:4). Το μικρό παιδί δεν έχει επιτεύγματα να επιδείξει, δεν έχει τίποτα να διαπραγματευτεί με τον Θεό. Είναι εντελώς εξαρτημένο, όπως ένα βρέφος που δέχεται τα πάντα από τα χέρια του γονιού του.

Επομένως, όταν το παιδί σου σου λέει με απλότητα ότι αγαπά τον Ιησού, μην το προσπεράσεις σαν παιδικό παραμύθι. Πράγματι, η εξαρτημένη, χωρίς αξιώσεις εμπιστοσύνη ενός παιδιού είναι ακριβώς η εικόνα που ζητά ο Θεός από κάθε αμαρτωλό. Με άλλα λόγια, η παιδική πίστη στον Χριστό δεν είναι μια προθέρμανση για κάτι καλύτερο αργότερα· είναι η ίδια η ουσία της σώζουσας πίστης.

Πρόσεξε λοιπόν τι σημαίνει αυτό για το αρχικό ερώτημα. Όταν ρωτάς αν είναι το παιδί αρκετά μεγάλο, δεν ρωτάς αν έχει φτάσει σε κάποιο πνευματικό μπόι. Ακόμη κι ένα μικρό παιδί, που δεν είναι ηλικιακά αρκετά μεγάλο για πολλά πράγματα, μπορεί να εμπιστεύεται τον Θεό με αυτή την παιδική, εξαρτημένη καρδιά. Συνεπώς η εξάρτηση δεν περιμένει να γίνει το παιδί μεγάλο.

II.Γιατί η σώζουσα πίστη παιδιών δεν είναι ποτέ τυφλή

Εδώ όμως χρειάζεται ισορροπία, και πολλοί γονείς τη χάνουν. Η αληθινή πίστη δεν σημαίνει να μην ξέρεις τίποτα. Σημαίνει να εμπιστεύεσαι Κάποιον συγκεκριμένο - τον Ιησού Χριστό, όπως μας τον παρουσιάζουν τα Ευαγγέλια. Συνεπώς η σώζουσα πίστη δεν είναι τυφλή· έχει αντικείμενο, και αυτό το αντικείμενο πρέπει κανείς να το γνωρίζει κάπως.

Η Αγία Γραφή το λέει πρακτικά. Κανείς δεν μπορεί να πιστέψει σε Κάποιον για τον οποίο δεν έχει ακούσει τίποτα (Ρωμαίους 10:14). Δηλαδή υπάρχει ένα ελάχιστο περιεχόμενο που πρέπει το παιδί να ακούσει και να καταλάβει πριν μιλήσουμε για ώριμη, σώζουσα πίστη. Δεν αρκεί ένα συναίσθημα ή μια χαριτωμένη φράση.

Γι' αυτό ακριβώς η πίστη γεννιέται από την ακοή του λόγου του Θεού (Ρωμαίους 10:17). Πρώτα ακούει το παιδί την αλήθεια, μετά τη χωνεύει, και κάποτε ο Θεός τη ζωντανεύει μέσα του. Επομένως ο ρόλος σου ως γονιού δεν είναι να αποσπάσεις μια αντίδραση, αλλά να ποτίζεις υπομονετικά τον νου του παιδιού με την αληθινή ιστορία του ευαγγελίου, ξανά και ξανά.

Πρόσεξε τη λεπτή ισορροπία: από τη μία η εξάρτηση ενός παιδιού είναι το πρότυπο, από την άλλη η αληθινή πίστη χρειάζεται κάποια κατανόηση. Δεν είναι αντίθετα. Το παιδί μπορεί να εμπιστεύεται απλά και ταυτόχρονα να μαθαίνει ποιον εμπιστεύεται. Αυτή είναι η καρδιά της παιδικής πίστης στον Χριστό.

III.Ποιες βασικές αλήθειες πρέπει να καταλάβει το παιδί

Ίσως αναρωτιέσαι: «Καλά, και τι ακριβώς πρέπει να έχει καταλάβει;» Δηλαδή η Αγία Γραφή δεν αφήνει το ευαγγέλιο αόριστο. Όταν ο απόστολος Παύλος συνόψισε το μήνυμά του, το έβαλε σε δύο πυλώνες: μετάνοια προς τον Θεό και πίστη στον Κύριο Ιησού Χριστό (Πράξεις 20:21). Επομένως αυτά τα δύο δεν μπορούν να λείπουν.

Με απλά λόγια, για να σταθεί η πίστη του παιδιού, χρειάζεται σιγά σιγά να πιάσει μερικές βασικές αλήθειες: ότι ο Θεός είναι άγιος, ότι η αμαρτία είναι αληθινό πρόβλημα που χωρίζει από Εκείνον, ότι χρειάζεται μετάνοια, ότι ο Χριστός πέθανε στη θέση μας και ότι αναστήθηκε νικητής. Χωρίς αυτά, μένει ένα συναίσθημα χωρίς θεμέλιο.

Πολλά έτοιμα προγράμματα ευαγγελισμού παιδιών παραλείπουν επίτηδες αυτές τις λέξεις. Δεν μιλούν για αμαρτία, για την αγιότητα του Θεού, για μετάνοια. Αντί γι' αυτά ζητούν μια γρήγορη αντίδραση: ένα σήκωμα χεριού ή μια προσευχούλα. Ωστόσο μια αντίδραση χωρίς κατανόηση δεν είναι σώζουσα πίστη· είναι, στην καλύτερη περίπτωση, ένας σπόρος που περιμένει ακόμη να ριζώσει.

Μην ανησυχείς, όμως: δεν χρειάζεται να τα μάθει όλα μονομιάς. Δεν είσαι λέκτορας θεολογίας. Είσαι γονιός που, μέρα με τη μέρα, εξηγεί λιγάκι περισσότερο. Σήμερα μιλάς για το πόσο καλός είναι ο Θεός, αύριο για το γιατί η αμαρτία τον λυπεί, μεθαύριο για τον Σταυρό. Έτσι χτίζεται, τούβλο τούβλο, η πραγματική σώζουσα πίστη παιδιών.

IV.Πότε είναι το παιδί αρκετά μεγάλο; Η ηλικία ευθύνης

Τώρα φτάνουμε στην αρχική σου ερώτηση: πότε είναι το παιδί αρκετά μεγάλο για αληθινή πίστη; Υπάρχει μια συγκεκριμένη ηλικία ευθύνης παιδιού, ένα σημείο όπου ξέρεις σίγουρα ότι «τώρα έγινε αρκετά μεγάλο»; Η ειλικρινής απάντηση είναι όχι. Κάθε παιδί ωριμάζει με τον δικό του ρυθμό, και το πότε γίνεται αρκετά μεγάλο για να πιάσει αυτές τις αλήθειες διαφέρει από παιδί σε παιδί.

Γι' αυτό κανείς δεν μπορεί να ορίσει με ακρίβεια ποιο παιδί είναι αρκετά μεγάλο και ποιο όχι. Αντί να ψάχνεις ημερομηνία, ψάξε σημάδια. Δείχνει το παιδί σου κάποια αληθινή κατανόηση των βασικών αληθειών; Βλέπεις πνευματικούς καρπούς, μια αλλαγή στην καρδιά και όχι μόνο στα λόγια; Αυτά μετράνε πολύ περισσότερο από το αν είναι «αρκετά μεγάλο» στα χαρτιά.

Εδώ είναι όμως το πιο σημαντικό: μην ανακηρύσσεις βιαστικά το παιδί «σωσμένο». Η αληθινή πίστη δεν είναι δικό σου έργο. Ο ίδιος ο Ιησούς είπε ότι κανείς δεν μπορεί να έρθει σ' Εκείνον αν δεν τον ελκύσει ο Πατέρας (Ιωάννης 6:44). Μπορείς να πιέσεις ή να χειραγωγήσεις ένα παιδί ώστε να πει τα σωστά λόγια· δεν μπορείς όμως να πιστέψεις στη θέση του.

Συνεπώς, πρόσεχε να μην μπεις σε χώρο που ανήκει μόνο στον Θεό. Άφησε κατά μέρος τα τεχνητά κίνητρα, την πίεση της ομάδας, τον φόβο της απόρριψης. Αντί γι' αυτά, να είσαι πιστός, υπομονετικός και προσευχόμενος, ξέροντας ότι ο Θεός κάνει το έργο Του εκεί ακριβώς που εσύ δεν φτάνεις: μέσα στην καρδιά του παιδιού σου.

V.Πρακτικά βήματα: ενθάρρυνε κάθε σπόρο πίστης

Ας γίνουμε συγκεκριμένοι, γιατί οι αρχές χωρίς βήματα μένουν στα λόγια. Πρώτον, μην υποτιμάς ποτέ μια έκφραση πίστης. Όταν το παιδί σου δείχνει ενδιαφέρον για τον Χριστό, μην το ειρωνευτείς ούτε να το διορθώσεις απότομα επειδή κάτι δεν κατάλαβε σωστά. Αντί γι' αυτό, χάρηκε μαζί του και πες του λίγα παραπάνω. Ίσως είναι ο σπόρος από τον οποίο θα βγει αργότερα ώριμη πίστη.

Δεύτερον, αξιοποίησε τις καθημερινές στιγμές. Ο Θεός ζητά από τους γονείς να μιλούν για Εκείνον μέσα στη ροή της μέρας (Δευτερονόμιο 6:7), όχι σε μια επίσημη ώρα μαθήματος. Δηλαδή η διαδρομή για το σχολείο, το τραπέζι, η κουβέντα πριν τον ύπνο - εκεί φυτεύεται η αλήθεια, λίγο κάθε φορά.

Τρίτον, μην το αναθέτεις σε άλλους. Το Κατηχητικό και τα βιβλικά παιδικά τραγούδια βοηθούν, μα δεν αντικαθιστούν εσένα. Πράγματι, εσύ έχεις τα καλύτερα χρόνια και τις περισσότερες ευκαιρίες να εξηγήσεις, να επαναλάβεις και να δείξεις το ευαγγέλιο. Επομένως μην παραδώσεις τον σπουδαιότερο ρόλο σου από φόβο.

Τέλος, κάνε υπομονή και προσευχήσου. Καμία τεχνική δεν εγγυάται τη σωτηρία ενός παιδιού· μόνο ο Θεός σώζει. Ωστόσο η δική σου πιστή, σταθερή παρουσία είναι το έδαφος όπου Εκείνος εργάζεται. Συνεπώς συνέχισε να σπέρνεις τον λόγο, να ενθαρρύνεις κάθε σπόρο πίστης, και άφησε τον καρπό στα χέρια του Θεού.

VI.Πού να στηριχτείς για να μάθεις σωστά τον λόγο

Όλα αυτά απαιτούν από εσένα κάτι: να ξέρεις κι ο ίδιος τι λέει η Αγία Γραφή, ώστε να το μεταδίδεις σωστά. Ωστόσο δεν χρειάζεται να γίνεις θεολόγος. Χρειάζεται όμως να μπορείς να εξηγήσεις απλά την αμαρτία, τη μετάνοια, τον Σταυρό και την ανάσταση, χωρίς να τα μπερδέψεις.

Αν νιώθεις ότι σου λείπει αυτή η βάση, μην το αφήσεις. Το Ελληνικό Βιβλικό Σχολείο Λόγος προσφέρει δωρεάν μαθήματα που σε βοηθούν να καταλάβεις ο ίδιος το ευαγγέλιο σε βάθος, ώστε να το περάσεις με σιγουριά στα παιδιά σου.

Θυμήσου, τέλος, ότι ακόμη κι ο πιο ώριμος πιστός δεν κατέχει τέλεια όλη την αλήθεια. Επομένως μην απογοητεύεσαι από τις παρανοήσεις του παιδιού σου. Συνέχισε να διδάσκεις με αγάπη και υπομονή, εμπιστευόμενος ότι ο Θεός που ξεκίνησε το έργο θα το ολοκληρώσει στον δικό Του καιρό.