«Αυτά έκανες, κι εγώ σώπασα· νόμισες ότι είμαι πραγματικά όμοιός σου. Θα σε ελέγξω όμως και θα τα παρουσιάσω όλα μπροστά στα μάτια σου.»
Ψαλμοί 50:21
Ποιος είναι ο Θεός για σένα; Πριν απαντήσεις γρήγορα, σταμάτα. Πραγματικά, πολλοί άντρες, χωρίς να το καταλαβαίνουν, έχουν φτιάξει έναν θεό στα μέτρα τους: έναν πλάστη που σκέφτεται όπως εκείνοι, θυμώνει με όσα τους θυμώνουν, και κλείνει τα μάτια σ' αυτά που εκείνοι θεωρούν μικρά. Είναι βολικό. Είναι όμως και ψέμα.
Επιπλέον, αυτό το ψέμα δεν μένει στο μυαλό. Αντίθετα, διαμορφώνει το πώς δουλεύεις, πώς φέρεσαι στη γυναίκα σου, πώς μεγαλώνεις τα παιδιά σου και πώς αντέχεις την αποτυχία. Δηλαδή ένα είδωλο που είναι απλώς μια καλύτερη εκδοχή του εαυτού σου δεν θα σε σταματήσει ποτέ, ούτε θα σε σώσει ποτέ. Συνεπώς, στην ουσία προσκυνάς τον ίδιο σου τον εαυτό.
Ωστόσο υπάρχει διέξοδος, και είναι απελευθερωτική. Όταν αρχίζεις να βλέπεις ποιος είναι ο Θεός στ' αλήθεια, όχι όπως Τον φαντάστηκες αλλά όπως αποκαλύπτεται στη Γραφή, τότε όλα αλλάζουν. Ας ξεσκεπάσουμε λοιπόν το ψέμα και ας δούμε την αλήθεια που μας κάνει πραγματικά ελεύθερους.
Το ψέμα: «Εκείνος είναι σαν εμένα»
Καταρχήν, κανείς δεν ξυπνά ένα πρωί και λέει «θα φτιάξω έναν θεό στα μέτρα μου». Αντίθετα, συμβαίνει σιγά σιγά. Παίρνεις τις δικές σου αξίες, τα δικά σου όρια, τη δική σου λογική για το τι είναι σωστό, και τα φορτώνεις πάνω Του. Έτσι, σταδιακά, καταντά μια μεγέθυνση του εαυτού σου: σκληρός εκεί που είσαι κι εσύ σκληρός, χαλαρός εκεί που βολεύεσαι.
Όμως ο Κύριος έχει ήδη μιλήσει γι' αυτό. Σε έναν άνθρωπο που νόμιζε ότι σκέφτεται ακριβώς όπως εκείνος, η απάντηση ήταν κοφτή (Ψαλμοί 50:21). Δηλαδή το να Τον φαντάζεσαι «όμοιό σου» δεν είναι ταπεινό λάθος. Αντίθετα, είναι παρανόηση που στο τέλος θα ελεγχθεί.
Πράγματι, ο απόστολος Παύλος το ονομάζει με σκληρή ακρίβεια: ο άνθρωπος αντάλλαξε τη δόξα του άφθαρτου Θεού με ένα ομοίωμα φθαρτού ανθρώπου (Ρωμαίους 1:23). Με άλλα λόγια, όταν Τον συρρικνώνεις στα δικά σου μέτρα, δεν Τον ανεβάζεις στο επίπεδό σου· αντίθετα, Τον κατεβάζεις σε είδωλο. Και ένα είδωλο, όσο γυαλιστερό κι αν είναι, μένει νεκρό.
Πού πληγώνει ο θεός που έφτιαξες στα μέτρα σου
Ένα είδωλο φτιαγμένο στα μέτρα σου είναι πάντα αδύναμο ακριβώς εκεί που το χρειάζεσαι. Πρώτον, όταν πέσεις, δεν σε σηκώνει, γιατί το έφτιαξες να μη σε ενοχλεί. Δεύτερον, όταν αμαρτήσεις, δεν σε ελέγχει, γιατί το προγραμμάτισες να συμφωνεί μαζί σου. Έτσι μένεις μόνος, με έναν καθρέφτη που απλώς επαναλαμβάνει ό,τι του λες.
Αυτή ακριβώς η αλλαγή είναι που καταστρέφει. Πράγματι, η Γραφή λέει ότι οι άνθρωποι αντάλλαξαν την αλήθεια του Θεού με το ψέμα και λάτρεψαν το δημιούργημα αντί για τον Δημιουργό (Ρωμαίους 1:25). Όταν λοιπόν προσκυνάς ένα είδωλο που μοιάζει μ' εσένα, στην πραγματικότητα λατρεύεις δημιούργημα: τον εαυτό σου.
Γι' αυτό ο Κύριος ρωτάει ευθέως: «Με ποιον θα Με συγκρίνετε;» (Ησαΐας 40:18). Δηλαδή δεν υπάρχει εικόνα, ούτε ιδέα, ούτε «καλύτερη εκδοχή ανθρώπου» που να Τον χωράει. Συνεπώς, όσο κρατάς το δικό σου μικρό κατασκεύασμα, χάνεις τον αληθινό, και μαζί Του χάνεις τη μόνη δύναμη που μπορούσε πραγματικά να σε αλλάξει.
Η αλήθεια: το μεγαλείο του Θεού δεν χωράει στα μέτρα σου
Ας πούμε λοιπόν την αλήθεια. Ο Κύριος είναι μέγας, και το μεγαλείο Του είναι ανεξιχνίαστο (Ψαλμοί 145:3). Δηλαδή δεν είναι μια ιδέα να τη βάλεις σε τάξη· είναι Πρόσωπο τόσο μεγάλο που, όσο κι αν Τον γνωρίζεις, πάντα θα υπάρχει βάθος που δεν φτάνεις. Αυτό το μεγαλείο δεν σε ταπεινώνει για να σε εξευτελίσει· αντίθετα, σε ελευθερώνει από το βάρος να παριστάνεις εσύ τον αφέντη.
Επιπλέον, λέει ξεκάθαρα ότι οι σκέψεις Του δεν είναι σαν τις δικές μας (Ησαΐας 55:8). Όσο ψηλά είναι ο ουρανός από τη γη, τόσο ψηλότεροι είναι οι δρόμοι Του από τους δικούς μας. Δηλαδή, κάθε φορά που σκέφτεσαι «σίγουρα θα τα έβλεπε όπως εγώ», πιθανότατα κάνεις λάθος ακριβώς εκεί.
Πράγματι, ο Ιώβ ρωτήθηκε κάποτε: μπορείς να εξιχνιάσεις τα βάθη του Θεού; (Ιώβ 11:7). Η απάντηση είναι όχι, και αυτό είναι καλά νέα. Γιατί ένας πλάστης που Τον χωράς ολόκληρο στο μυαλό σου δεν είναι παρά κατασκεύασμα. Αντίθετα, ο αληθινός είναι αρκετά μεγάλος για να εμπιστευτείς τη ζωή σου, τον γάμο σου και τις αποτυχίες σου σ' Αυτόν.
Πώς γνωρίζω τον Θεό όπως είναι στ' αλήθεια
Αν θες να γνωρίζω τον Θεό όχι σαν φαντασία αλλά όπως είναι, υπάρχει αφετηρία, και έχει όνομα. Πρώτον, η Γραφή λέει ότι αρχή της σοφίας είναι ο φόβος του Κυρίου (Παροιμίες 9:10). Δηλαδή τα πάντα ξεκινούν όταν σταματάς να Τον βάζεις κάτω από σένα και αρχίζεις να Τον βλέπεις πάνω από σένα, με δέος και σεβασμό.
Προσοχή όμως: αυτός ο φόβος Κυρίου δεν είναι ο τρόμος ενός δούλου μπροστά σε έναν τύραννο. Αντίθετα, είναι το δέος ενός γιου μπροστά σ' έναν Πατέρα που είναι ταυτόχρονα άγιος και αγαπών. Όταν τον αποκτήσεις, παύεις να Τον εκβιάζεις να συμφωνεί μαζί σου και αρχίζεις να μαθαίνεις απ' Αυτόν.
Τελικά, ο ίδιος μάς λέει πού να καυχιόμαστε: όχι στη δύναμη ή στα λεφτά μας, αλλά στο ότι Τον γνωρίζουμε στ' αλήθεια (Ιερεμίας 9:24). Συνεπώς, το να γνωρίσεις ποιος είναι ο Κύριος δεν είναι ακαδημαϊκή άσκηση· αντίθετα, είναι το πιο ανδρικό, το πιο ουσιαστικό πράγμα που θα κάνεις στη ζωή σου. Εξάλλου, αν θες βοήθεια να βαθύνεις σ' αυτό, αξίζει να γνωρίσεις το Ελληνικό Βιβλικό Σχολείο Λόγος.
Η ελευθερία: προσκύνα τον αληθινό, όχι το είδωλο
Ώστε, να η καλή είδηση: μπορείς να αφήσεις κάτω τον μικρό θεό που έφτιαξες. Πρώτον, δεν χρειάζεται πια να κρατάς ζωντανό ένα είδωλο που δεν σε σώζει. Ο αληθινός Κύριος είναι Πνεύμα, και ζητάει να Τον προσκυνούμε με πνεύμα και αλήθεια (Ιωάννης 4:24), όχι με μια φανταστική εικόνα φτιαγμένη στα μέτρα μας.
Όταν ρωτήθηκε ποιος είναι, απάντησε με ένα όνομα που σπάει κάθε καλούπι: «Εγώ είμαι ο Ων» (Έξοδος 3:14). Δηλαδή δεν είναι αυτό που εσύ νομίζεις· είναι Αυτός που υπάρχει από μόνος Του, αιώνιος, ανεξάρτητος. Παρ' όλα αυτά, αυτός ο απίστευτα μεγάλος Κύριος θέλει να σε γνωρίσει προσωπικά.
Πρακτικά, λοιπόν, τι σημαίνει αυτό για σένα αύριο το πρωί; Πρώτον, σημαίνει να ανοίξεις τη Γραφή ρωτώντας «ποιος είσαι, Κύριε;» αντί να Του λες ποιος πρέπει να είναι. Δεύτερον, σημαίνει να αφήσεις τα εδάφια να ανατρέψουν τις ιδέες σου. Έτσι, σιγά σιγά, ο καθρέφτης πεθαίνει και στη θέση του γνωρίζεις τον ζωντανό Κύριο, κι αυτή η γνωριμία, στ' αλήθεια, σε κάνει ελεύθερο.
Βασικά σημεία
- 01Όταν Τον φαντάζεσαι σαν μια καλύτερη εκδοχή του εαυτού σου, δεν Τον ανεβάζεις στο επίπεδό σου· αντίθετα, φτιάχνεις ένα είδωλο που δεν σώζει.
- 02Το μεγαλείο του Θεού είναι ανεξιχνίαστο: οι σκέψεις και οι δρόμοι Του είναι ασύγκριτα ψηλότεροι από τους δικούς σου, και αυτό είναι ελευθερία, όχι απειλή.
- 03Αφετηρία για να Τον γνωρίσεις όπως είναι, είναι ο φόβος Κυρίου: δέος και σεβασμός που σε βγάζει από τη θέση του αφέντη και σε βάζει στη θέση του μαθητή.
- 04Ο αληθινός Κύριος λέγεται «ο Ων» και ζητάει προσκύνηση με πνεύμα και αλήθεια· άνοιξε τη Γραφή ρωτώντας ποιος είναι, αντί να Του λες ποιος πρέπει να είναι.