Πνευματική κληρονομιά παιδιών: φυτεύεις δέντρα που δεν θα προλάβεις να δεις

I.Φυτεύεις πνευματική κληρονομιά παιδιών, ακόμη κι όταν δεν το προσέχεις

Ας ξεκινήσουμε από μια αλήθεια που ξεκουράζει και ταυτόχρονα ξυπνά. Δεν χρειάζεται να είσαι τέλειος γονιός για να αφήσεις κληρονομιά. Την αφήνεις ούτως ή άλλως. Το παιδί σου δεν θυμάται τη διάλεξη που του έκανες για την ειλικρίνεια· θυμάται αν εσύ είπες την αλήθεια όταν χτύπησε το τηλέφωνο και δεν ήθελες να μιλήσεις.

Σκέψου, για παράδειγμα, πώς μεγάλωσες εσύ. Ζεις, καλώς ή κακώς, στη σκιά δέντρων που φύτεψαν οι δικοί σου γονείς και παππούδες: το πώς αντιλαμβάνεσαι το σωστό και το λάθος, το πόσο εύκολα δίνεις συγχώρεση, το αν προσεύχεσαι όταν φοβάσαι. Ωστόσο όλα αυτά δεν τα διάλεξες σε ένα σεμινάριο· τα ανέπνευσες μέσα στο σπίτι.

Επομένως το ερώτημα δεν είναι αν θα αφήσεις πνευματική κληρονομιά, αλλά ποιας ποιότητας. Φυτεύεις δέντρα που θα δίνουν σκιά στη ζέστη, ή αφήνεις τα παιδιά σου εκτεθειμένα στον καυτό ήλιο μιας εποχής που όλο και πιο ανοιχτά απορρίπτει τον Θεό; Δηλαδή η ουσία των αξιών στην οικογένεια δεν είναι τι λες στο τραπέζι, αλλά τι αναπνέει το σπίτι σου - και ποια πνευματική στόφα ποτίζει την καθημερινότητά του.

II.Γιατί οι κοσμικές αξίες στην οικογένεια δεν φυτεύουν τίποτα μόνιμο

Ίσως σκέφτεσαι: «Μα και χωρίς πίστη, καλά παιδιά μεγαλώνουν.» Σωστά, υπάρχουν ευγενικοί άνθρωποι παντού. Όμως ας είμαστε ειλικρινείς για το τι προσφέρει ο κόσμος σήμερα ως θεμέλιο. Σου λέει ότι αξίες είναι ό,τι νιώθεις εσύ καλό, ότι το σωστό αλλάζει με τις εποχές, ότι το παιδί θα «βρει μόνο του τον δρόμο του». Δηλαδή σου ζητά να φυτέψεις δέντρο χωρίς ρίζα.

Το πρόβλημα φαίνεται όταν έρθει η ζέστη. Συγκεκριμένα, όταν το παιδί σου μεγαλώσει και βρεθεί μπροστά στον πόνο, στον πειρασμό ή στην απογοήτευση, οι αόριστες κουβέντες περί «θετικής σκέψης» δεν κρατούν σκιά. Λιώνουν. Ωστόσο μια πνευματική στήριξη με ρίζα στον αληθινό Θεό αντέχει, γιατί δεν εξαρτάται από τη διάθεση της στιγμής αλλά από Κάποιον που δεν αλλάζει.

Γι' αυτό ο κόσμος, παρ' όλη την καλή του πρόθεση, δεν μπορεί να σου δώσει αυτό που ψάχνεις. Δεν έχει σταθερό σημείο αναφοράς για το καλό και το κακό. Και χωρίς σταθερό σημείο, οι αξίες στην οικογένεια γίνονται γούστα - κι όταν αλλάξει το γούστο της επόμενης γενιάς, η κληρονομιά σου εξανεμίζεται. Η αληθινή ανατροφή με πίστη ξεκινά από αλλού: από τον λόγο του Θεού.

III.Τι λέει η Αγία Γραφή για την πνευματική κληρονομιά των παιδιών

Εδώ η Αγία Γραφή είναι εκπληκτικά πρακτική. Πρώτον, ο Θεός δεν αφήνει το πέρασμα της πίστης στην τύχη ούτε σε ειδικούς. Το βάζει μέσα στο σπίτι, στα χέρια του γονιού. Συγκεκριμένα, πριν διδάξεις οτιδήποτε στο παιδί σου, τα λόγια του Θεού πρέπει πρώτα να κατοικούν στη δική σου καρδιά (Δευτερονόμιο 6:6). Δηλαδή η πνευματική κληρονομιά των παιδιών δεν δίνεται από άδειο ταμείο - δεν δίνεις κάτι που δεν έχεις.

Και πώς περνά αυτό στην επόμενη γενιά; Όχι με μια επίσημη ώρα μαθήματος, αλλά μέσα στη ροή της καθημερινότητας. Ο Θεός λέει στους γονείς να μιλούν για Εκείνον όταν κάθονται στο σπίτι και όταν περπατούν στον δρόμο, όταν ξαπλώνουν και όταν ξυπνούν (Δευτερονόμιο 6:7). Με άλλα λόγια, η πίστη δεν είναι μάθημα της Κυριακής· είναι ο αέρας του σπιτιού όλη την εβδομάδα.

Υπάρχει μάλιστα μια όμορφη υπόσχεση συνδεδεμένη με αυτό. Αν θεμελιώσεις σωστά το παιδί στην αρχή του δρόμου του, αυτό το θεμέλιο μένει μέσα του ακόμη κι όταν γεράσει (Παροιμίες 22:6). Δεν είναι μαγικός όρκος, αλλά είναι αρχή που ο ίδιος ο Θεός θέσπισε: ό,τι φυτεύεις βαθιά στα παιδικά χρόνια, δύσκολα ξεριζώνεται.

Και το ωραιότερο: αυτή η πνευματική αλυσίδα δεν σταματά στα παιδιά σου. Ο Ψαλμός μιλά για το πώς μια γενιά διηγείται τα έργα του Θεού στην επόμενη, ώστε να τα μάθουν παιδιά που δεν έχουν γεννηθεί ακόμη (Ψαλμοί 78:4). Συνεπώς αυτό ακριβώς εννοούμε λέγοντας ότι φυτεύεις δέντρα που δεν θα προλάβεις να δεις: τα εγγόνια σου θα ζήσουν στη σκιά της δικής σου σημερινής πιστότητας.

IV.Η σκιά περνά από γενιά σε γενιά: το παράδειγμα μιας πιστής μητέρας

Μήπως όλα αυτά ακούγονται ωραία μα μακρινά; Η Αγία Γραφή σου δίνει ένα πρόσωπο με όνομα. Όταν ο απόστολος Παύλος θέλει να ενθαρρύνει τον νεαρό Τιμόθεο, του θυμίζει από πού ήρθε η πίστη του. Δεν ξεκίνησε από τον ίδιο. Κατοίκησε πρώτα στη γιαγιά του τη Λωίδα, έπειτα στη μητέρα του την Ευνίκη, και μέσα από αυτές έφτασε σ' εκείνον (Β' Τιμόθεο 1:5).

Σκέψου το για ένα λεπτό. Πράγματι, μια γιαγιά που προσευχόταν, μια μητέρα που έζησε την πίστη της απλά μέσα στο σπίτι - και τρεις γενιές αργότερα έχουμε έναν από τους στυλοβάτες της πρώτης εκκλησίας. Η Λωίδα μάλλον δεν φαντάστηκε ποτέ τον αντίκτυπο· φύτεψε ένα δέντρο και δεν πρόλαβε να δει όλη του τη σκιά. Ωστόσο η σκιά υπήρξε, και απλώθηκε σε όλο τον κόσμο.

Αυτή είναι η ελπίδα για κάθε κουρασμένο γονιό. Πράγματι, δεν χρειάζεται να είσαι θεολόγος ή να έχεις τέλειες απαντήσεις. Χρειάζεται να ζεις μια ανυπόκριτη, πνευματική πίστη μπροστά στα παιδιά σου, με συνέπεια, χρόνο με τον χρόνο. Επομένως οι γενιές και η πίστη συνδέονται όχι με μεγάλες χειρονομίες, αλλά με τη σιωπηλή πιστότητα της καθημερινότητας.

Αν θες να βαθύνεις σε αυτά και να μάθεις πώς να μελετάς ο ίδιος τον λόγο του Θεού ώστε να τον μεταδίδεις σωστά, το Ελληνικό Βιβλικό Σχολείο Λόγος προσφέρει δωρεάν μαθήματα που στηρίζουν ακριβώς αυτό το έργο μέσα στην οικογένεια.

V.Πρακτικά βήματα για ανατροφή με πίστη που αντέχει

Ας γίνουμε συγκεκριμένοι, γιατί οι αρχές χωρίς βήματα μένουν στα λόγια. Πρώτον, αποφάσισε καθαρά, όπως ο Ιησούς του Ναυή, ποιον θα υπηρετεί το σπίτι σου (Ιησούς του Ναυή 24:15). Δεν χρειάζεται τελετή· χρειάζεται μια εσωτερική, σταθερή απόφαση που μετά φαίνεται στις μικρές καθημερινές επιλογές.

Δεύτερον, χρησιμοποίησε τις στιγμές που ήδη έχεις. Η Αγία Γραφή δεν ζητά μια επιπλέον ώρα στο πρόγραμμα· ζητά να αξιοποιήσεις τη διαδρομή για το σχολείο, το τραπέζι του φαγητού, τη βραδινή κουβέντα πριν τον ύπνο. Μια απλή προσευχή, μια ερώτηση, μια ειλικρινής συγγνώμη σου μπροστά τους - αυτά διδάσκουν περισσότερο από χίλιες διαλέξεις.

Τρίτον, να είσαι ο πρώτος που ζει αυτά που λες. Πράγματι, τα παιδιά έχουν ραντάρ για την υποκρισία. Επομένως, αν θες να φυτέψεις πίστη, φρόντισε πρώτα τη δική σου σχέση με τον Θεό. Ωστόσο μην περιμένεις την τελειότητα· περίμενε τη συνέπεια. Δηλαδή το παιδί που σε βλέπει να σηκώνεσαι μετά από πτώση μαθαίνει κάτι πολύτιμο για τη χάρη.

Τέλος, κάνε υπομονή και εμπιστέψου τον χρόνο. Φυτεύεις δέντρα· δεν στήνεις σκηνή. Ίσως δεν δεις αύριο τους πνευματικούς καρπούς, ίσως ούτε σε δέκα χρόνια. Ωστόσο ο Θεός που έβαλε αυτή την αλυσίδα από γενιά σε γενιά είναι πιστός. Συνεπώς συνέχισε να φυτεύεις πνευματική κληρονομιά στα παιδιά σου, κι άσε τη σκιά για εκείνους που έρχονται.