«Ο Θωμάς όμως, ένας από τους δώδεκα, που τον έλεγαν Δίδυμο, δεν ήταν μαζί τους όταν ήρθε ο Ιησούς.»
Ιωάννης 20:24
Έχεις νιώσει ποτέ ότι, για να πλησιάσεις τον Θεό, πρέπει πρώτα να κρύψεις τα ερωτηματικά σου; Πολλοί άνθρωποι το πιστεύουν αυτό. Πράγματι, νομίζουν ότι πίστη και αμφιβολία είναι δύο ασυμβίβαστα πράγματα, και πως όποιος ρωτάει αποκλείεται. Ωστόσο η Βίβλος λέει κάτι εντελώς διαφορετικό. Δηλαδή δείχνει ότι οι τίμιες ερωτήσεις δεν είναι εμπόδιο, αλλά πολύ συχνά το πρώτο βήμα προς την αλήθεια.
Η ιστορία του Θωμά, ενός από τους δώδεκα κοντινούς φίλους του Ιησού, το αποδεικνύει με τρόπο που ξαφνιάζει. Πρώτον, ο Θωμάς δεν προσποιήθηκε. Δεν είπε «πιστεύω» επειδή έπρεπε. Αντίθετα, είπε καθαρά ότι δεν θα πίστευε χωρίς αποδείξεις. Και ωστόσο, αυτός ακριβώς ο άνθρωπος κατέληξε να πει μία από τις πιο δυνατές ομολογίες πίστης ολόκληρης της Βίβλου.
Αν λοιπόν κουβαλάς αμφιβολίες, αυτό το κείμενο είναι για σένα. Δηλαδή δεν θα σου ζητήσει να κλείσεις τα μάτια. Αντίθετα, θα σου δείξει, μέσα από τη δική του ιστορία, πώς ένας σκεπτικιστής βρήκε τελικά αυτό που έψαχνε.
Πίστη και αμφιβολία: η νύχτα που κατέρρευσαν όλα
Για να καταλάβεις τον Θωμά, πρέπει πρώτα να μπεις στη θέση του. Αρχικά, ο δάσκαλός του, ο άνθρωπος στον οποίο είχε στηρίξει τα πάντα, είχε μόλις πεθάνει στον σταυρό. Όχι συμβολικά, αλλά κυριολεκτικά. Επομένως όλες οι ελπίδες του είχαν σβήσει μέσα σε λίγες ώρες. Μέσα του κάτι έσπασε. Δηλαδή δεν πίστευε πια σε τίποτα.
Όταν λοιπόν οι υπόλοιποι μαθητές του είπαν με ενθουσιασμό ότι είδαν τον Ιησού ζωντανό, ο Θωμάς δεν τους πίστεψε. Αντίθετα, τους λυπήθηκε. Σκέφτηκε πως ήταν δέκα ώριμοι άντρες που, από την απελπισία τους, έβλεπαν φαντάσματα. Πράγματι, έτσι λειτουργεί συχνά η αμφιβολία: όταν έχεις πληγωθεί βαθιά, προτιμάς να μην ελπίζεις ξανά παρά να απογοητευτείς δεύτερη φορά.
Δες όμως πόσο τίμια καταγράφει η Βίβλος αυτή τη σκηνή. Δεν κρύβει τον Θωμά, ούτε τον παρουσιάζει σαν κακό παράδειγμα. (Ιωάννης 20:24) Τον αφήνει να μιλήσει με τα δικά του λόγια, και τα λόγια του είναι σκληρά: χωρίς να αγγίξει με το χέρι του τις πληγές, δεν επρόκειτο να πιστέψει. (Ιωάννης 20:25) Αυτή είναι η ωμή φωνή ενός ανθρώπου που αρνείται να ξεγελαστεί.
Όταν η αμφιβολία ψάχνει την αλήθεια, ο Θεός δεν φοβάται
Εδώ ίσως περιμένει κανείς ότι ο Ιησούς θα μάλωνε τον Θωμά ή θα τον απέρριπτε. Ωστόσο συμβαίνει το ακριβώς αντίθετο. Οκτώ μέρες αργότερα, ενώ οι μαθητές ήταν πάλι μαζί και αυτή τη φορά ήταν παρών και ο Θωμάς, ο Ιησούς εμφανίστηκε ξανά. Και δεν στράφηκε σε όλους γενικά. Αντίθετα, στράφηκε προσωπικά σε εκείνον.
Δες τι έκανε. Δηλαδή δεν του ζήτησε να ντραπεί για τις απορίες του. Αντίθετα, του πρόσφερε ακριβώς αυτό που είχε ζητήσει: να αγγίξει, να ελέγξει, να δει με τα ίδια του τα μάτια. (Ιωάννης 20:27) Πράγματι, ο Ιησούς δεν φοβάται την ειλικρινή αναζήτηση της αλήθειας. Όταν ένας άνθρωπος ψάχνει με ανοιχτή καρδιά, ο Θεός τον συναντά εκεί που βρίσκεται.
Αυτό αλλάζει τα πάντα. Γιατί υπάρχει διαφορά ανάμεσα σε μια αμφιβολία που θέλει να βρει και σε μια αμφιβολία που θέλει απλώς να δικαιολογήσει την απόσταση. Ο Θωμάς ανήκε στην πρώτη κατηγορία. Ήθελε πραγματικά να μάθει. Και επομένως, όταν του δόθηκε η ευκαιρία, δεν την προσπέρασε. Η ίδια πόρτα μένει ανοιχτή και για σένα: αν τολμήσεις να ρωτήσεις τίμια, θα βρεις απάντηση. (Ματθαίος 7:7)
Πίστη και αμφιβολία συναντιούνται: «Ο Κύριός μου και ο Θεός μου»
Και τότε έρχεται η στιγμή που τα αλλάζει όλα. Πράγματι, ο Θωμάς, αυτός ο σκληροπυρηνικός σκεπτικιστής, δεν προλαβαίνει καν να αγγίξει. Μπροστά στον αναστημένο Ιησού, η αντίσταση καταρρέει. Δηλαδή από το στόμα του βγαίνει μία μικρή φράση, που όμως χωράει μέσα της μετάνοια, χαρά και απόλυτη παράδοση. (Ιωάννης 20:28)
Σκέψου το μέγεθος αυτής της αλλαγής. Πρώτον, ο άνθρωπος που είπε «δεν πρόκειται να πιστέψω» γίνεται τώρα ο πρώτος που ονομάζει τον Ιησού καθαρά Θεό. Δεν λέει απλώς «δάσκαλε» ή «καλέ άνθρωπε». Αντίθετα, λέει «Θεέ μου». Η αμφιβολία του δεν τον κράτησε μακριά. Ωστόσο, όταν αναμετρήθηκε με την πραγματικότητα, έγινε το έδαφος πάνω στο οποίο φύτρωσε μια ώριμη, προσωπική πίστη.
Εδώ βρίσκεται το κρυμμένο μάθημα ολόκληρης της ιστορίας. Δηλαδή η πίστη που γεννιέται αφού περάσει μέσα από τίμιες ερωτήσεις είναι συχνά πιο βαθιά από μια πίστη που δεν ρώτησε ποτέ τίποτα. Πράγματι, ο Θωμάς δεν πίστεψε επειδή κάποιος τον πίεσε. Αντίθετα, πίστεψε επειδή είδε, σκέφτηκε και αποφάσισε ο ίδιος.
Κι αν δεν μπορώ να αγγίξω τις πληγές;
Εδώ όμως μπορεί να γεννηθεί μέσα σου μια δίκαιη ένσταση. «Ωραία», λες, «ο Θωμάς είδε και άγγιξε. Εγώ όμως; Πώς να πιστέψω σε κάτι που δεν μπορώ να ψηλαφήσω;» Πράγματι, είναι μια ειλικρινής απορία, και ο ίδιος ο Ιησούς την προβλέπει.
Γι' αυτό, αμέσως μετά την ομολογία του Θωμά, ο Ιησούς λέει κάτι που απευθύνεται κατευθείαν σε εμάς. (Ιωάννης 20:29) Δηλαδή, μακάριοι όσοι θα πιστέψουν χωρίς να έχουν δει με τα μάτια τους. Επομένως, η πίστη δεν είναι προνόμιο μόνο εκείνων που έζησαν δίπλα στον Ιησού. Αντίθετα, είναι ανοιχτή και σ' εσένα, εδώ και τώρα.
Πώς γίνεται αυτό πρακτικά; Πρώτον, η Βίβλος απαντά ότι όλα όσα διαβάζουμε γράφτηκαν ακριβώς για να μπορέσουμε να πιστέψουμε. (Ιωάννης 20:31) Δηλαδή δεν σου ζητείται ένα τυφλό άλμα στο κενό, αλλά μια λογική εμπιστοσύνη που στηρίζεται σε μαρτυρίες ανθρώπων που είδαν. Αν θέλεις να εξετάσεις αυτά τα στοιχεία σε βάθος, μπορείς να βρεις βοήθεια στο Ελληνικό Βιβλικό Σχολείο Λόγος. Έτσι, η αμφιβολία βρίσκει τον δρόμο της προς την πίστη: όχι αγνοώντας τα στοιχεία, αλλά εξετάζοντάς τα.
Το δικό σου βήμα: από την αναζήτηση στη ζωή
Ίσως αναγνωρίζεις τον εαυτό σου στον Θωμά. Ίσως κουβαλάς αμφιβολίες που δεν τόλμησες ποτέ να πεις φωναχτά. Ωστόσο η καλή είδηση είναι ότι δεν χρειάζεται να τις κρύψεις. Δηλαδή ο Ιησούς δεν περιμένει έναν τέλειο άνθρωπο χωρίς απορίες. Αντίθετα, περιμένει έναν τίμιο άνθρωπο που θα φέρει τα ερωτηματικά του σ' Εκείνον.
Άλλωστε, η αναζήτηση της αλήθειας δεν τελειώνει σε μια ιδέα ή σε ένα φιλοσοφικό σύστημα. Αντίθετα, καταλήγει σ' ένα πρόσωπο, που είπε για τον εαυτό του κάτι μοναδικό. (Ιωάννης 14:6) Δηλαδή δεν υποσχέθηκε απλώς να μας δείξει τον δρόμο. Είπε ότι είναι ο ίδιος ο δρόμος, η αλήθεια και η ζωή. Συνεπώς, το ερώτημα δεν είναι μόνο «τι» αλλά «ποιον» εμπιστεύεσαι.
Και ποιο είναι το αποτέλεσμα αυτής της εμπιστοσύνης; Δηλαδή δεν είναι θρησκευτικές υποχρεώσεις, αλλά μια ολοκαίνουργια αρχή. (Ιωάννης 5:24) Πράγματι, όποιος ακούει και πιστεύει, λέει ο Ιησούς, περνάει από τον θάνατο στη ζωή. Αυτό είναι το πραγματικό βήμα. Επομένως δεν σου ζητείται να εξαφανίσεις πρώτα κάθε αμφιβολία. Αντίθετα, σου ζητείται απλώς, όπως ο Θωμάς, να κάνεις ένα βήμα προς Εκείνον. Μπορείς να το κάνεις τώρα, με μια απλή, ειλικρινή προσευχή: «Κύριε, πιστεύω· βοήθησέ με εκεί που ακόμη αμφιβάλλω». (Μάρκος 9:24)
Βασικά σημεία
- 01Πίστη και αμφιβολία δεν είναι αντίπαλοι: οι τίμιες ερωτήσεις μπορούν να γίνουν το πρώτο βήμα προς τον Θεό, όχι εμπόδιο σ' αυτόν.
- 02Ο Ιησούς δεν απέρριψε τον αμφιβάλλοντα Θωμά, αλλά τον συνάντησε προσωπικά και του πρόσφερε ακριβώς τις αποδείξεις που ζητούσε.
- 03Η αναζήτηση της αλήθειας τελειώνει σ' ένα πρόσωπο: ο Χριστός είπε ότι είναι ο ίδιος ο δρόμος, η αλήθεια και η ζωή.
- 04Δεν χρειάζεται να εξαφανίσεις κάθε αμφιβολία πριν πιστέψεις· αρκεί, όπως ο Θωμάς, να κάνεις ένα ειλικρινές βήμα προς τον Χριστό.