Ο Γουότσμαν Νι γεννήθηκε το 1903 σε μια οικογένεια που τον είχε ήδη αφιερώσει στον Θεό πριν ακόμη έρθει στον κόσμο. Η μητέρα του, ξάγρυπνη μια νύχτα, άκουγε τα βήματα του νυχτοφύλακα που έκανε τις περιπολίες του και υποσχέθηκε στον Θεό ότι, αν της χάριζε γιο, θα του τον επέστρεφε για να Τον υπηρετεί. Από εκείνον τον νυχτοφύλακα πήρε αργότερα το όνομά του: «Γουότσμαν», δηλαδή φρουρός, σκοπός. Και πράγματι, στάθηκε φρουρός του Ευαγγελίου σε μια εποχή που το να ομολογείς τον Χριστό στην Κίνα κόστιζε ακριβά.
Η ζωή του δεν τελείωσε σε άνετο γραφείο ούτε σε γεμάτη εκκλησία. Τελείωσε σε ένα κελί. Συνελήφθη το 1952 και έμεινε φυλακισμένος μέχρι τον θάνατό του το 1972, είκοσι ολόκληρα χρόνια. Ωστόσο, αυτό που έμεινε δεν ήταν η πικρία της αδικίας, αλλά μια πίστη που δεν λύγισε. Όταν πέθανε, βρέθηκε στο κελί του ένα σημείωμα γραμμένο με το χέρι του: ο Χριστός είναι ο Υιός του Θεού και πέθανε για τις αμαρτίες των ανθρώπων.
Σε αυτό το άρθρο θα δούμε ποιος ήταν πραγματικά αυτός ο άνθρωπος, τι δίδαξε, πώς εμπιστεύτηκε ολοκληρωτικά τον Θεό και τι σημαίνει για εμάς σήμερα η μαρτυρία ενός ανθρώπου που έμεινε πιστός μέχρι τέλους. Δεν είναι μια ιστορία για ήρωες απρόσιτους. Είναι μια πρόσκληση να εμπιστευτούμε τον ίδιο Θεό που τον κράτησε.
Ποιος ήταν ο Γουότσμαν Νι
Ο Γουότσμαν Νι μεγάλωσε σε μια χριστιανική οικογένεια και νωρίς παρέδωσε τη ζωή του στον Ιησού Χριστό. Καθοριστικό ρόλο στην πνευματική του διαμόρφωση έπαιξε μια Αγγλίδα ιεραπόστολος, η Μάργκαρετ Μπάρμπερ, που τον δίδαξε όχι μόνο τη Γραφή αλλά και την πρακτική εμπιστοσύνη στον Θεό. Αρχικά ήταν ένας νέος γεμάτος ερωτήματα. Σταδιακά όμως έγινε ένας από τους πιο διαβασμένους και αγαπημένους δασκάλους της Γραφής στην Κίνα. Πράγματι, λίγοι Κινέζοι χριστιανοί επηρέασαν τόσο πολύ την παγκόσμια εκκλησία.
Αυτό που τον βάραινε περισσότερο ήταν ο διασπασμός των χριστιανών σε αντιμαχόμενες ομάδες. Πίστευε ότι όλοι οι πιστοί μιας πόλης ανήκουν σε μία και μόνη εκκλησία του Χριστού, χωρίς ταμπέλες και χωρίς εξάρτηση από ξένα κέντρα. Έτσι ξεκίνησε ένα κίνημα μικρών, ελεύθερων κατ' οίκον εκκλησιών, που ονομάστηκαν απλώς «χριστιανικές συνάξεις». Ωστόσο, παρά τις κριτικές που δέχτηκε, αυτές οι ταπεινές κοινότητες κράτησαν ζωντανή την πίστη ακόμη και όταν αργότερα όλοι οι ξένοι ιεραπόστολοι εκδιώχθηκαν από τη χώρα.
Επιπλέον, ο Γουότσμαν Νι άφησε πίσω του πλούσιο γραπτό έργο. Βιβλία όπως «Η κανονική χριστιανική ζωή» διαβάζονται μέχρι σήμερα σε όλο τον κόσμο και τροφοδοτούν την πίστη εκατομμυρίων ανθρώπων. Δηλαδή, ενώ ο ίδιος σιωπούσε πίσω από τα σίδερα, η φωνή του συνέχιζε να κηρύττει τον Χριστό σε γλώσσες που εκείνος δεν είχε ποτέ μιλήσει.
Η εμπιστοσύνη του Γουότσμαν Νι στην πρόνοια του Θεού
Όταν ο Γουότσμαν Νι αποφάσισε να αφήσει τις σπουδές του για να κηρύττει το Ευαγγέλιο, η ιεραπόστολος που τον καθοδηγούσε τού θύμισε μια απλή αλήθεια: «Αν σε στέλνει ο Θεός, τότε Εκείνος αναλαμβάνει την ευθύνη.» Αυτή η φράση έγινε κανόνας ζωής. Έτσι, αποφάσισε να μην λέει ποτέ σε ανθρώπους τις ανάγκες του· μόνο στον Θεό, που τις γνώριζε ήδη όλες. Πράγματι, αυτή η αρχή τον σημάδεψε για όλη του τη ζωή.
Μια φορά κλήθηκε να κηρύξει σε μια πόλη 240 χιλιόμετρα μακριά. Ωστόσο, το εισιτήριο κόστιζε ογδόντα δολάρια και εκείνος είχε μόνο τριάντα. Παρόλα αυτά, την παραμονή έδωσε τα είκοσι σε έναν φίλο που τα είχε επείγουσα ανάγκη, κρατώντας μόλις δέκα. Ωστόσο, στην προβλήτα ένας βαρκάρης τού φώναξε ότι μπορούσε να τον πάει για επτά δολάρια. Δηλαδή, κάποιος άλλος είχε ήδη νοικιάσει τη βάρκα για εμπόρευμα, αλλά είχε μείνει χώρος για έναν ακριβώς επιβάτη.
Κήρυξε δύο εβδομάδες με ελάχιστα χρήματα στην τσέπη. Όταν ετοιμαζόταν να φύγει χωρίς να ξέρει πώς θα γυρίσει, έφτασε ένας αγγελιαφόρος με ένα δώρο από έναν ευγνώμονα ιεραπόστολο, ακριβώς όσα χρειαζόταν. Και η ίδια βάρκα τον γύρισε πίσω για επτά δολάρια. Συνεπώς, η ιστορία αυτή δεν είναι για χρήματα· είναι για το ότι ο Θεός τιμά εκείνους που Τον εμπιστεύονται ολοκληρωτικά. Όπως ο ίδιος ο Χριστός κάλεσε τους μαθητές Του να αρνηθούν τον εαυτό τους και να Τον ακολουθήσουν (Ματθαίος 16:24), έτσι κι ο Γουότσμαν Νι έμαθε να αφήνει τα πάντα στα χέρια Του.
Όταν η πίστη στάθηκε πάνω από τα έθνη
Στα χρόνια του πολέμου, καθώς οι ιαπωνικές δυνάμεις προχωρούσαν μέσα στην Κίνα, ο Γουότσμαν Νι περπατούσε στους έρημους δρόμους της Σαγκάης με καρδιά ποιμένα. Επισκεπτόταν καθημερινά τους πιστούς στα σπίτια τους για να προσευχηθεί μαζί τους. Ωστόσο, όταν ένα ζευγάρι Τον δόξαζε επειδή η δική τους επιχείρηση γλίτωσε ενώ άλλοι υπέφεραν, εκείνος ένιωσε ότι κάτι δεν πήγαινε καλά. Πώς να χαιρόμαστε για τη δική μας ασφάλεια, σκέφτηκε, όταν γύρω μας τόσοι πονούν;
Όταν είδε χριστιανούς να προσεύχονται για τη νίκη της Κίνας, τους συγκέντρωσε και τους μίλησε όχι ως Κινέζους, αλλά ως άνδρες και γυναίκες εν Χριστώ. «Η εκκλησία», είπε, «πρέπει να στέκεται πάνω από τα εθνικά ζητήματα.» Δηλαδή, η σωστή προσευχή δεν ζητά δόξα για εμάς ή για τη χώρα μας, αλλά ζητά να δοξαστεί ο Χριστός και να έρθει η βασιλεία Του, ακριβώς όπως μας δίδαξε ο Κύριος στο «Πάτερ ημών». Αν, υποστήριζε, ένας Ιάπωνας, ένας Γερμανός, ένας Βρετανός κι ένας Κινέζος χριστιανός δεν μπορούν να γονατίσουν μαζί και να πουν το ίδιο «αμήν», τότε κάτι λείπει από την προσευχή μας.
Αυτή η στάση φανερώνει το βάθος της πίστης του. Δεν ταύτισε ποτέ το Ευαγγέλιο με μια σημαία ή μια εξουσία. Γνώριζε ότι ο Θεός δεν ενδιαφέρεται για το μέλλον κάποιου συγκεκριμένου έθνους τόσο, όσο για την υπακοή των παιδιών Του σε όλη τη γη. Ωστόσο, αργότερα αυτή ακριβώς η ανεξαρτησία απέναντι στην εξουσία θα γινόταν μέρος του τιμήματος που πλήρωσε.
Σύλληψη και πίστη στη φυλακή
Το 1952 ο Γουότσμαν Νι συνελήφθη με την κατηγορία ότι «παραπλανούσε νέους ανθρώπους με ψεύτικες διδασκαλίες». Στην πραγματικότητα, το έγκλημά του ήταν ότι κήρυττε τον Χριστό σε μια χώρα όπου το νέο καθεστώς δεν ανεχόταν αυτή την πίστη. Δεν αρνήθηκε όμως τον Κύριό του. Όπως οι απόστολοι μπροστά στις αρχές, στάθηκε στην αρχή ότι πρέπει να υπακούμε στον Θεό περισσότερο παρά στους ανθρώπους (Πράξεις 5:29).
Η πίστη στη φυλακή δεν είναι ρομαντική. Αντίθετα, είναι σκληρή, μοναχική, γεμάτη πειρασμό για απόγνωση. Είκοσι χρόνια χωρίς ελευθερία, χωρίς εκκλησία, συχνά χωρίς οικογένεια. Παρόλα αυτά, ο Γουότσμαν Νι κράτησε τον αγώνα τον καλό, τελείωσε τον δρόμο του και διατήρησε την πίστη (Β' Τιμόθεο 4:7). Το κελί δεν τον νίκησε, γιατί ο Χριστός μέσα του ήταν μεγαλύτερος από τους τοίχους γύρω του.
Επιπλέον, λίγο πριν πεθάνει το 1972, άφησε εκείνο το τελευταίο σημείωμα ομολογίας: ότι ο Χριστός είναι ο Υιός του Θεού. Δηλαδή, μετά από είκοσι χρόνια πίεσης να αρνηθεί, η τελευταία του λέξη ήταν και πάλι ο Χριστός. Για εκείνον, όπως και για τον απόστολο Παύλο, το να ζει ήταν ο Χριστός και το να πεθάνει ήταν κέρδος (Φιλιππησίους 1:21).
Διωγμός για τον Χριστό: το τίμημα και η ελπίδα
Η ιστορία του Γουότσμαν Νι μάς θυμίζει ότι ο διωγμός για τον Χριστό δεν είναι ανωμαλία, αλλά κάτι που ο ίδιος ο Κύριος προείπε. Ο Χριστός δεν υποσχέθηκε στους δικούς Του άνεση, αλλά την παρουσία Του μέσα στη θλίψη. Γι' αυτό κάλεσε τους μαθητές Του να μη φοβούνται εκείνους που σκοτώνουν το σώμα αλλά δεν μπορούν να αγγίξουν την ψυχή. Ο Γουότσμαν Νι έζησε αυτή την αλήθεια στο πετσί του.
Παρόλα αυτά, η δύναμη δεν ήταν δική του. Ήταν η χάρη του Θεού, που τελειοποιείται μέσα στην αδυναμία (Β' Κορινθίους 12:9). Όταν ο άνθρωπος φτάνει στα όριά του, εκεί ακριβώς φανερώνεται η δύναμη του Χριστού. Γι' αυτό και τίποτα, ούτε θλίψη, ούτε διωγμός, ούτε φυλακή, δεν μπορεί να μας χωρίσει από την αγάπη του Χριστού (Ρωμαίους 8:35). Αυτή η βεβαιότητα ήταν το αόρατο φως στο σκοτεινό κελί.
Εξάλλου, σε εμάς σήμερα, που σπάνια αντιμετωπίζουμε αλυσίδες, η ζωή του γίνεται πρόσκληση. Δεν χρειάζεται να μας απειλήσει φυλακή για να μείνουμε πιστοί στις μικρές καθημερινές δοκιμασίες. Η ίδια χάρη που κράτησε εκείνον είναι διαθέσιμη και για εμάς. Αν θες να εμβαθύνεις σε τέτοιες ιστορίες πίστης, μπορείς να βρεις μελέτες και μαθήματα στο Ελληνικό Βιβλικό Σχολείο Λόγος, όπου η Γραφή συναντά τη ζωή.
Τι μας διδάσκει σήμερα ο Γουότσμαν Νι
Πρώτον, ο Γουότσμαν Νι μας δείχνει ότι η πίστη δεν μετριέται στις εύκολες στιγμές αλλά στις δύσκολες. Είναι εύκολο να ομολογείς τον Χριστό όταν δεν σου κοστίζει τίποτα. Το ερώτημα είναι αν θα μείνεις πιστός μέχρι τέλους όταν το τίμημα γίνει βαρύ. Εκείνος έδωσε την απάντηση με τη ζωή του, όχι με λόγια.
Δεύτερον, μας υπενθυμίζει ότι ο Θεός είναι αξιόπιστος. Είτε στο θέμα των χρημάτων για ένα ταξίδι, είτε στο σκοτάδι ενός κελιού, ο Πατέρας φροντίζει τα παιδιά Του. Δεν ντρεπόταν για το Ευαγγέλιο, γιατί ήξερε σε ποιον είχε πιστέψει και ήταν βέβαιος ότι Εκείνος μπορεί να φυλάξει την παρακαταθήκη του (Β' Τιμόθεο 1:12). Αυτή η βεβαιότητα δεν ήταν αφέλεια· ήταν καρπός χρόνων εμπιστοσύνης.
Τέλος, η ζωή του είναι ελπίδα, όχι ενοχή. Δεν διαβάζουμε την ιστορία του για να νιώσουμε ότι δεν είμαστε αρκετά γενναίοι. Τη διαβάζουμε για να θυμηθούμε ότι ο ίδιος Χριστός που τον κράτησε, κρατά κι εμάς. Η πιστότητα δεν είναι δικό μας κατόρθωμα· είναι το έργο της χάρης μέσα μας. Και αυτή η χάρη σε καλεί σήμερα να Τον εμπιστευτείς λίγο περισσότερο από χθες.
Βασικά σημεία
- 01Ο Γουότσμαν Νι κήρυξε τον Χριστό στην Κίνα, ίδρυσε κίνημα κατ' οίκον εκκλησιών και έμεινε φυλακισμένος είκοσι χρόνια, από το 1952 ως τον θάνατό του το 1972.
- 02Έμαθε να εμπιστεύεται απόλυτα την πρόνοια του Θεού, λέγοντας τις ανάγκες του μόνο σε Εκείνον και όχι στους ανθρώπους.
- 03Η πίστη στη φυλακή δεν τον λύγισε· κράτησε τον καλό αγώνα και η τελευταία του ομολογία ήταν και πάλι ο Χριστός.
- 04Ο διωγμός για τον Χριστό είναι μέρος της χριστιανικής πορείας, αλλά η χάρη του Θεού τελειοποιείται μέσα στην αδυναμία.
- 05Η ζωή του είναι πρόσκληση ελπίδας: ο ίδιος Θεός που κράτησε εκείνον πιστό μέχρι τέλους, κρατά και εμάς σήμερα.