«Η μητέρα Του λέει στους υπηρέτες: «Ό,τι σας πει, κάντε το».»
Ιωάννης 2:5
Φαντάσου τη σκηνή. Αρχικά όλα κυλούν όμορφα: ένας γάμος σε ένα μικρό χωριό της Γαλιλαίας, η χαρά στο αποκορύφωμά της. Ωστόσο ξαφνικά εμφανίζεται ένα ντροπιαστικό κενό, δηλαδή το κρασί τελείωσε. Η Μαρία το αντιλαμβάνεται πρώτη. Δεν τρέχει όμως να αυτοσχεδιάσει, ούτε προσπαθεί να σώσει μόνη της την κατάσταση. Αντίθετα, στρέφεται στους υπηρέτες, δείχνει τον Γιο της και ψιθυρίζει εφτά μικρές λέξεις που από τότε δεν έπαψαν να αντηχούν: «ό,τι σας λέει κάντε το». Δεν δίνει συνταγή ούτε σχέδιο· δίνει όμως κατεύθυνση. Πραγματικά, δείχνει ένα Πρόσωπο.
Αυτή είναι όλη η καρδιά της χριστιανικής ζωής, μαζεμένη σε μια φράση. Αρχικά μοιάζει απλή σχεδόν αφελής εντολή για ένα τραπέζι που τελείωσε το κρασί. Ωστόσο, μέσα της κρύβεται το μυστικό κάθε αληθινής αφοσίωσης. Επειδή η υπακοή στον Χριστό δεν είναι ψυχρό καθήκον· είναι ο φυσικός καρπός μιας καρδιάς που Τον αγάπησε. Όταν λοιπόν η Μαρία λέει «κάντε το», δεν φορτώνει ενοχή στους υπηρέτες· τους ανοίγει την πόρτα σε ένα θαύμα.
Ίσως διαβάζεις αυτές τις γραμμές και η καρδιά σου νιώθει κρύα. Ίσως κάποτε φλεγόσουν για τον Κύριο και τώρα η φλόγα έχει χαμηλώσει. Μη φοβάσαι όμως. Η πρόσκληση δεν έρχεται με μαστίγιο, αλλά με τρυφερότητα. Πραγματικά, η ίδια αγάπη που αποκατέστησε τον Πέτρο στην ακρογιαλιά απλώνεται και σ' εσένα σήμερα. Ας δούμε λοιπόν μαζί πώς η αγάπη γίνεται υπακοή, και πώς τελικά η υπακοή γίνεται θαύμα.
Η σκηνή στην Κανά: ό,τι σας λέει κάντε το
Η Μαρία στέκεται ανάμεσα στους καλεσμένους και βλέπει το πρόβλημα πριν από όλους. Αρχικά κάνει αυτό που θα έκανε κάθε μητέρα, δηλαδή το λέει στον Γιο της. Ο Ιησούς όμως βλέπει τα πράγματα αλλιώς από εμάς. Απαντά λοιπόν με μια ήπια επίπληξη, θυμίζοντάς της ότι η ώρα Του δεν εξαρτάται από συγγενικές αξιώσεις. Και τότε συμβαίνει κάτι όμορφο: η Μαρία δεν διαμαρτύρεται. Αντίθετα, υποχωρεί ταπεινά και κρατά τα λόγια Του στην καρδιά της.
Εξάλλου, αυτό ακριβώς κάνει η αγάπη όταν δοκιμάζεται: δεν γκρινιάζει, δεν πιέζει, δεν τρέχει μπροστά από τον Κύριο. Αντίθετα, περιμένει. Έπειτα η Μαρία στρέφεται στους υπηρέτες με μια φράση που στάζει εμπιστοσύνη (Ιωάννης 2:5): «ό,τι σας λέει κάντε το». Δηλαδή, μην προσπαθήσετε να Τον σπρώξετε προς κάτι· μην Του επιβάλετε όμως λύσεις. Πραγματικά, Εκείνος ξέρει καλύτερα από εσάς. Σταθείτε λοιπόν ταπεινά στο περιθώριο, περιμένετε ώσπου να μιλήσει, και τότε υπακούστε Τον στο λόγο.
Πρόσεξε επίσης κάτι σπουδαίο. Η Μαρία δεν λέει στους υπηρέτες «αφήστε τη δουλειά σας» ούτε «γίνετε μαθητές». Αντίθετα, παραμένουν υπηρέτες και συνεχίζουν το διακόνημά τους στο τραπέζι. Ωστόσο μέσα στην καθημερινή τους εργασία αναγνωρίζουν τον Χριστό ως Κύριο. Έτσι η αφοσίωση στον Χριστό δεν μας βγάζει από τη ζωή· μπαίνει όμως μέσα στη ζωή, εκεί που κουβαλάμε τις στάμνες και σερβίρουμε τα πιάτα. Συνεπώς, η πιστή υπακοή ξεκινά στις πιο ταπεινές γωνιές της καθημερινότητας.
Η αφοσίωση στον Χριστό γεννιέται από την αγάπη Του πρώτα
Πριν μιλήσουμε για το «κάντε το», πρέπει όμως να σταθούμε σε κάτι θεμελιώδες. Η υπακοή μας δεν είναι η αιτία αλλά η συνέπεια. Δηλαδή, δεν αγαπάμε για να μας αγαπήσει ο Θεός· Τον αγαπάμε όμως επειδή Εκείνος μας αγάπησε πρώτος (Α' Ιωάννου 4:19). Αυτή είναι η σειρά της χάριτος και ποτέ δεν αντιστρέφεται. Αρχικά κατεβαίνει η δική Του αγάπη σαν βροχή, και έπειτα ανθίζει μέσα μας η δική μας απάντηση. Συνεπώς, κάθε κάλεσμα σε μεγαλύτερη αφοσίωση δεν είναι απαίτηση επιδόσεων· είναι όμως πρόσκληση να ζεστάνουμε τα χέρια μας σε μια φωτιά που άναψε Εκείνος.
Όταν λοιπόν διαβάζουμε «ό,τι σας λέει κάντε το», δεν ακούμε τη φωνή ενός σκληρού αφέντη που μετράει σφάλματα. Αντίθετα, ακούμε τη φωνή Εκείνου που μας αγάπησε μέχρι τον σταυρό. Γι' αυτό η αληθινή αφοσίωση στον Χριστό δεν φυτρώνει σε χωράφι ενοχής, αλλά σε χωράφι ευγνωμοσύνης. Πραγματικά, όσο πιο βαθιά γεύεσαι πόσο σε αγάπησε, τόσο πιο εύκολο γίνεται να Του πεις «ναι». Έτσι η γνώση Του γίνεται ο πιο πολύτιμος θησαυρός, και όλα τα άλλα μοιάζουν πλέον σκουπίδια μπροστά Του (Φιλιππησίους 3:8).
Ίσως νιώθεις ότι η αγάπη σου είναι μικρή, τρεμάμενη, ανάξια. Μη σε τρομάζει όμως αυτό. Πραγματικά, εκείνη η γυναίκα στον Φαρισαίο αγάπησε πολύ, ακριβώς επειδή της συγχωρέθηκαν πολλά (Λουκάς 7:47). Έτσι, η συναίσθηση πόσο μας χαρίστηκε δεν μας ρίχνει· μας ανυψώνει όμως σε αγάπη. Συνεπώς, όσο περισσότερο βλέπεις το χρέος που σου άφησε, τόσο θερμότερα θα Τον αγαπήσεις. Η χάρη δεν χρωστά τίποτα στην αξία μας· γι' αυτό και ελευθερώνει τελικά την καρδιά να αγαπήσει χωρίς όρους.
Όταν η αγάπη γίνεται υπακοή: ό,τι σας λέει κάντε το
Ο Κύριος δεν μας ζητά να μαντέψουμε αν Τον αγαπάμε με βάση τα συναισθήματά μας. Αντίθετα, μας δίνει ένα καθαρό κριτήριο: «εάν με αγαπάτε, τις εντολές μου τηρήστε», λέει (Ιωάννης 14:15). Η αγάπη λοιπόν δεν μένει στα λόγια· κατεβαίνει όμως στα χέρια, στα πόδια, στις επιλογές της ημέρας. Δηλαδή, όταν Εκείνος μιλάει, η αγάπη απαντά «κάντε το» χωρίς διαπραγμάτευση. Έτσι η υπακοή γίνεται η γλώσσα με την οποία η καρδιά λέει «σ' αγαπώ» χωρίς να ανοίξει το στόμα. Συνεπώς, όπου υπάρχει γνήσια αγάπη, εκεί φυτρώνει φυσικά και η υπακοή· είναι ο καρπός, όχι όμως το τίμημα.
Πρόσεξε όμως πόσο ολόκληρη ζητά να είναι αυτή η αγάπη: «αγάπα τον Κύριο τον Θεό σου με όλη σου την καρδιά, με όλη σου την ψυχή, με όλη σου τη διάνοια και με όλη σου τη δύναμη» (Μάρκος 12:30). Δηλαδή, δεν είναι αγάπη που κρατά κάτι στην άκρη. Συνεπώς, η υπακοή ως καρπός αγάπης είναι ολόψυχη: όχι διαλεκτική υπακοή που διαλέγει ποιες εντολές της αρέσουν, αλλά πλήρης αφοσίωση. Όταν λες «θα κάνω ό,τι μου ζητάει, αλλά μόνο αν μου αρέσει», στην πραγματικότητα λες όμως «θα κάνω αυτό που μου αρέσει εμένα». Αντίθετα, η αληθινή αγάπη δεν επιλέγει· γεμίζει τη στάμνα ως επάνω.
Και κάτι ακόμη. Μερικές φορές η εντολή Του μοιάζει παράξενη, σχεδόν παιδική. Για παράδειγμα, οι καλεσμένοι χρειάζονταν κρασί, και Εκείνος λέει «γεμίστε τις στάμνες με νερό». Οι υπηρέτες θα μπορούσαν να γκρινιάξουν, αφού έμοιαζε ασήμαντο, άσχετο, χάσιμο χρόνου. Ωστόσο εκεί ακριβώς κρύφτηκε το θαύμα. Πραγματικά, Εκείνος βλέπει τη σχέση ανάμεσα στο νερό και το κρασί, ακόμη κι όταν εμείς δεν τη βλέπουμε. Έτσι δεν είναι δική μας δουλειά να ρωτάμε το «γιατί», αλλά να υπακούμε. Συνεπώς, στο μονοπάτι της εντολής γίνεται το θαύμα του ελέους.
Η υπακοή γίνεται θαύμα: γεμίστε τις στάμνες ως επάνω
Υπάρχει ένας τρόπος να γεμίσεις μια στάμνα μισή, και ένας τρόπος να τη γεμίσεις ως που να ξεχειλίζει. Όταν οι υπηρέτες άκουσαν «γεμίστε τις στάμνες», δεν έβαλαν λίγο νερό για τα μάτια. Αντίθετα, τις γέμισαν ως επάνω. Άκουσαν «κάντε το» και το έκαναν ολόκληρο. Έτσι ας υπακούμε κι εμείς στις εντολές του Χριστού: όχι μισόκαρδα, αλλά ως το χείλος. Για παράδειγμα, αν η εντολή είναι «πίστεψε», πίστεψε με όλη σου τη δύναμη. Αν πάλι είναι «προσευχήσου», γέμισε όμως τη στάμνα της προσευχής ως επάνω. Συνεπώς, η αφοσίωση που ευλογεί ο Κύριος είναι η ολόψυχη, αυτή που δεν κρατά τίποτε πίσω.
Πρόσεξε επίσης ότι η εργασία της υπακοής δεν είναι αντίθετη στην εμπιστοσύνη· είναι όμως η προϋπόθεσή της. Για παράδειγμα, μερικοί λένε «αφού ο Θεός κάνει τα πάντα, εγώ δεν κάνω τίποτα». Ωστόσο αυτό δεν είναι πίστη· είναι νωθρότητα ντυμένη με ευλάβεια. Πραγματικά, οι υπηρέτες δεν έφτιαξαν το κρασί· μόνο ο Χριστός το έκανε. Παρ' όλα αυτά, έπρεπε εκείνοι να κουβαλήσουν το νερό. Δηλαδή, εμείς γεμίζουμε τις στάμνες με υπακοή, και Εκείνος μετατρέπει το νερό σε κρασί. Συνεπώς, το θαύμα παραμένει δικό Του ολόκληρο, αλλά συμβαίνει στο δρόμο της δικής μας υπακοής.
Να λοιπόν η όμορφη αλήθεια. Όταν αγαπάς και υπακούς, δεν παράγεις εσύ το θαύμα· το προετοιμάζεις όμως. Δηλαδή, η πιο ταπεινή σου υπακοή σήμερα ίσως είναι η στάμνα που Εκείνος θα γεμίσει αύριο με κρασί χαράς. Γι' αυτό, ό,τι σου λέει σήμερα, κάντε το χωρίς να μετράς πόσο μικρό φαίνεται. Πραγματικά, μέσα στις ταπεινές αυτές εντολές κρύβεται ο σπόρος του θαύματος. Συνεπώς, ο Χριστός σπάνια κάνει το έργο Του χωρίς να καλέσει πρώτα κάποια καρδιά σε ολόψυχη υπακοή.
Για την κρύα καρδιά: πώς ξαναβρίσκεις την πρώτη αγάπη
Ας μιλήσουμε όμως τώρα σ' εκείνον που νιώθει την καρδιά του παγωμένη. Ο αναστημένος Κύριος δεν ρώτησε τον Πέτρο «μετάνιωσες;» ούτε «πιστεύεις ακόμη;». Αντίθετα, τον ρώτησε τρεις φορές το ίδιο: «με αγαπάς;» (Ιωάννης 21:15). Δηλαδή, δεν τον ρώτησε για τα έργα ή τις πεποιθήσεις του, αλλά όμως για την προσωπική του αγάπη προς Εκείνον. Έτσι κατάλαβε ο Πέτρος ότι το ένα αναγκαίο δεν ήταν να αποδείξει την αξία του, αλλά να ξαναγαπήσει. Συνεπώς, η αποκατάσταση πέρασε μέσα από αυτή την τρυφερή ερώτηση, όχι μέσα από τιμωρία.
Ίσως ο Κύριος έχει κάτι μαζί σου, όπως είχε με την εκκλησία της Εφέσου: «έχω εναντίον σου ότι άφησες την πρώτη σου αγάπη» (Αποκάλυψη 2:4). Πρόσεξε όμως πόσο τρυφερά είναι διατυπωμένο. Δεν λέει «σε απορρίπτω»· λέει όμως «θυμήσου από πού έπεσες και μετανόησε» (Αποκάλυψη 2:5). Δηλαδή, η πρώτη αγάπη δεν χάθηκε για πάντα· αντίθετα, σε περιμένει εκεί που την άφησες. Συνεπώς, τρεις πόρτες ανοίγει ο Κύριος για να επιστρέψεις: αρχικά θυμήσου τις ημέρες της πρώτης σου χαράς, έπειτα μετανόησε για την ψυχρότητα, και τέλος κάνε ξανά τα πρώτα έργα της αγάπης.
Άκου επίσης το κάλεσμα της Νύφης στο Άσμα: «τράβα με, θα τρέξουμε πίσω σου» (Άσμα Ασμάτων 1:4). Δεν λέει «θα ανέβω μόνη μου με τη δύναμή μου»· λέει όμως «τράβα με». Συνεπώς, αν η καρδιά σου είναι κρύα, μη στέκεσαι μακριά περιμένοντας να ζεσταθείς πρώτα και μετά να πλησιάσεις. Αντίθετα, έλα όπως είσαι και ζήτησέ Του να σε τραβήξει. Πραγματικά, η ίδια αγάπη που αναζωπύρωσε τον Πέτρο μπορεί να αναζωπυρώσει κι εσένα. Και τότε, όταν η πρώτη αγάπη ξαναγεννηθεί, θα ανακαλύψεις τελικά ότι το «ό,τι σας λέει κάντε το» δεν είναι πια βάρος· είναι όμως χαρά. Για βαθύτερη μελέτη του λόγου, αξίζει εξάλλου να δεις το Ελληνικό Βιβλικό Σχολείο Λόγος.
Βασικά σημεία
- 01Η αφοσίωση στον Χριστό δεν είναι ψυχρό καθήκον· είναι ο φυσικός καρπός μιας καρδιάς που Τον αγάπησε, γιατί Εκείνος μας αγάπησε πρώτος.
- 02Το «ό,τι σας λέει κάντε το» είναι η γλώσσα της αγάπης: η υπακοή ως καρπός αγάπης γεμίζει τη στάμνα ως επάνω, ολόψυχα και χωρίς να κρατά τίποτε πίσω.
- 03Στο μονοπάτι της ταπεινής υπακοής συμβαίνει το θαύμα· εμείς κουβαλάμε το νερό και Εκείνος το κάνει κρασί, χωρίς να χάνεται καμία δόξα Του.
- 04Ακόμη και η πιο κρύα καρδιά μπορεί να ξαναβρεί την πρώτη αγάπη: θυμήσου, μετανόησε, κάνε τα πρώτα έργα, και πες στον Κύριο «τράβα με».
- 05Η αποκατάσταση έρχεται με τρυφερότητα, όπως στον Πέτρο· ο Χριστός δεν ρωτά πρώτα «τι έκανες;» αλλά «με αγαπάς;».