«Και δημιούργησε ο Θεός τον άνθρωπο κατά τη δική Του εικόνα. Κατά την εικόνα του Θεού τον δημιούργησε. Τους δημιούργησε άντρα και γυναίκα.»
Γένεση 1:27
Τι σημαίνει, αλήθεια, να είσαι άντρας κατά Θεόν σε μια εποχή που μπερδεύει τον ανδρισμό με τη σκληρότητα από τη μία και με την αδιαφορία από την άλλη; Πολλοί νέοι μεγαλώνουν χωρίς ξεκάθαρη απάντηση. Ωστόσο η Γραφή δεν αφήνει το ερώτημα μετέωρο. Μας δείχνει έναν δρόμο που δεν είναι ούτε η τοξική κυριαρχία ούτε η άβουλη παθητικότητα, αλλά κάτι πολύ πιο όμορφο και απαιτητικό συνάμα.
Πριν προχωρήσουμε, ας πούμε καθαρά μία αλήθεια που στέκεται στη βάση των πάντων. Ο άντρας και η γυναίκα έχουν ίση αξία και αξιοπρέπεια ενώπιον του Θεού, γιατί και οι δύο φέρουν την εικόνα Του. Επομένως η διαφορά των ρόλων δεν σημαίνει ποτέ κατωτερότητα. Δηλαδή το να μιλάμε για ανδρική ταυτότητα δεν είναι υποτίμηση της γυναίκας, ούτε αφορμή για κάποιον φανταστικό «πόλεμο των φύλων».
Σε αυτό το άρθρο θα δούμε πρώτα το ερώτημα όπως το βιώνει η καρδιά κάθε νέου, έπειτα τη βιβλική αλήθεια μέσα από συγκεκριμένα εδάφια, και τέλος την ομορφιά και την πρακτική εφαρμογή αυτής της κλήσης στην καθημερινή ζωή.
Το ερώτημα κάθε νέου: τι σημαίνει να είσαι άντρας κατά Θεόν;
Κάθε αγόρι, κάποια στιγμή, στέκεται μπροστά σε έναν καθρέφτη και ρωτά σιωπηλά: «Είμαι αρκετός; Τι σόι άντρας θα γίνω;». Αρχικά το ερώτημα μοιάζει απλό, όμως οι απαντήσεις που του προσφέρει ο κόσμος είναι αντιφατικές. Από τη μία του λένε πως ο πραγματικός άντρας επιβάλλεται, κερδίζει, δεν δείχνει ποτέ αδυναμία. Από την άλλη του λένε πως κάθε ιδέα ανδρισμού είναι ξεπερασμένη και ύποπτη.
Ωστόσο καμία από τις δύο φωνές δεν ξεδιψά την καρδιά. Η πρώτη παράγει τυράννους που πληγώνουν όσους αγαπούν. Η δεύτερη παράγει άντρες χωρίς πυξίδα, που δεν ξέρουν πού να σταθούν. Δηλαδή και οι δύο αφήνουν τον νέο μόνο, χωρίς πρότυπο που να αξίζει να ακολουθήσει.
Εδώ ακριβώς αρχίζει η βιβλική απάντηση. Ο Θεός δεν μας άφησε να μαντεύουμε. Όταν έπλασε τον άνθρωπο, τον έπλασε σκόπιμα «άρσεν και θήλυ», με νόημα και προορισμό. Συνεπώς το να είσαι άντρας δεν είναι ατύχημα της βιολογίας ούτε κοινωνική σύμβαση, αλλά μέρος ενός όμορφου σχεδίου. (Γένεση 1:27) Δηλαδή το να είσαι άντρας είναι κλήση, και κάθε κλήση έχει νόημα.
Ίση αξία, διακριτός σχεδιασμός: η βάση κάθε συζήτησης
Πριν περιγράψουμε τι σημαίνει να είσαι άντρας κατά Θεόν, οφείλουμε να στερεώσουμε το θεμέλιο. Άντρας και γυναίκα στέκονται ισότιμα ενώπιον του Θεού, γιατί και οι δύο πλάστηκαν κατ' εικόνα Του. Καμία διαφορά ρόλου δεν αναιρεί αυτή την κοινή, απαράμιλλη αξιοπρέπεια. (Γένεση 1:27)
Συνεπώς, όταν η Γραφή μιλά για διακριτούς ρόλους, δεν εννοεί μια κλίμακα αξίας όπου ο ένας στέκεται ψηλότερα. Εννοεί μια αρμονία, σαν δύο φωνές που τραγουδούν διαφορετικά μέρη της ίδιας μελωδίας. Δηλαδή η διαφορά δεν είναι ιεραρχία ανθρώπων, αλλά κατανομή αποστολής μέσα στην αγάπη.
Ας το πούμε με ταπεινότητα και σεβασμό. Υπάρχουν αδελφοί που κατανοούν τους ρόλους κάπως διαφορετικά, και τους αντιμετωπίζουμε με αγάπη, όχι με περιφρόνηση. Ωστόσο, ό,τι κι αν πιστεύει κανείς για τις λεπτομέρειες, μία αλήθεια μένει ακλόνητη: η πρωταρχική μας ταυτότητα δεν είναι ούτε στο φύλο ούτε στον ρόλο μας, αλλά στον Χριστό.
Το πρότυπο: να είσαι άντρας κατά Θεόν σημαίνει να μοιάζεις στον Χριστό
Πού βρίσκουμε λοιπόν το αληθινό μέτρο του ανδρισμού; Όχι σε μια ταινία δράσης ούτε σε ένα διαφημιστικό ιδανικό, αλλά στο πρόσωπο του Ιησού. Δηλαδή το να είσαι άντρας κατά Θεόν σημαίνει πρώτα και κύρια να μαθαίνεις να αγαπάς όπως αγάπησε Εκείνος.
Ο απόστολος Παύλος δίνει στους άντρες μια εντολή που ανατρέπει κάθε ιδέα κυριαρχίας. Δεν τους λέει «επιβληθείτε», αλλά «αγαπάτε», και μάλιστα με το ακριβότερο μέτρο που υπάρχει: όπως ο Χριστός αγάπησε την εκκλησία και έδωσε τη ζωή Του για χάρη της. (Εφεσίους 5:25) Επομένως η ηγεσία του άντρα μετριέται με τη θυσία, όχι με τον έλεγχο.
Και το πιο εκπληκτικό; Ο ίδιος ο Κύριος, αν και ήταν Θεός, «άδειασε τον εαυτό Του» και πήρε μορφή δούλου. (Φιλιππησίους 2:7) Δηλαδή η αληθινή δύναμη, στην οικονομία του Θεού, σκύβει για να υπηρετήσει. Συνεπώς ο νέος που θέλει να γίνει άντρας κατά Θεόν δεν ρωτά «πώς θα με υπηρετήσουν;», αλλά «ποιον μπορώ να διακονήσω;».
Στοργική ηγεσία και διακονία: οι αρετές του άντρα κατά Θεόν
Πώς μοιάζει στην πράξη αυτή η στοργική ηγεσία και διακονία; Καταρχήν, ντύνεται με συγκεκριμένες αρετές. Ο Παύλος καλεί όλους τους πιστούς να ενδυθούν «σπλάχνα οικτιρμών, καλοσύνη, ταπεινοφροσύνη, πραότητα, μακροθυμία». (Κολοσσαείς 3:12) Δηλαδή ο δυνατός άντρας δεν είναι ο σκληρός, αλλά εκείνος που έχει τη δύναμη να είναι τρυφερός χωρίς να φοβάται.
Έπειτα, ο άντρας κατά Θεόν δεν χρησιμοποιεί τη θέση του για να καταπιέσει, αλλά τη μετατρέπει σε προστασία. Ο απόστολος Πέτρος ζητά από τους άντρες να ζουν με τις γυναίκες τους «με κατανόηση», αποδίδοντάς τους τιμή. (Α' Πέτρου 3:7) Συνεπώς ο σεβασμός προς τη γυναίκα δεν είναι παραχώρηση, αλλά εντολή του ίδιου του Θεού.
Τέλος, ο Θεός συνοψίζει όλη την κλήση σε τρεις απλές, βαθιές λέξεις. Να πράττεις το δίκαιο, να αγαπάς το έλεος και να περπατάς ταπεινά μαζί Του. (Μιχαίας 6:8) Δηλαδή ο αληθινός ανδρισμός δεν είναι ένα μυώδες προφίλ, αλλά μια καρδιά δίκαιη, ελεήμων και ταπεινή ενώπιον του Θεού.
Η ομορφιά της κλήσης: να γίνεις άντρας κατά Θεόν στην καθημερινότητα
Όλα αυτά δεν μένουν θεωρία. Αρχικά, η κλήση να γίνεις άντρας κατά Θεόν παίρνει σάρκα στις μικρές, καθημερινές αποφάσεις. Φαίνεται όταν αναλαμβάνεις ευθύνη αντί να ρίχνεις το φταίξιμο. Φανερώνεται όταν λες την αλήθεια ενώ θα βόλευε η σιωπή. Δοκιμάζεται όταν ζητάς συγγνώμη πρώτος. Δηλαδή ο ανδρισμός χτίζεται σε στιγμές που κανείς δεν χειροκροτεί.
Έπειτα, η δύναμη που υπηρετεί φαίνεται καθαρά στη στάση απέναντι στους αδύναμους. Ο άντρας κατά Θεόν προστατεύει αντί να εκμεταλλεύεται, σηκώνει βάρη αντί να τα φορτώνει σε άλλους, και βάζει τις ανάγκες της οικογένειάς του πριν από τη δική του άνεση. Συνεπώς η ηγεσία του δεν είναι θρόνος, αλλά σταυρός που σηκώνεται με χαρά.
Τέλος, ας θυμόμαστε ότι κανείς δεν φτάνει εκεί μόνος. Χρειαζόμαστε τη χάρη του Θεού και την κοινωνία αδελφών που μας ενθαρρύνουν στον δρόμο. Το να είσαι άντρας κατά Θεόν δεν είναι ένα έπαθλο που κερδίζεις μια φορά, αλλά μια καθημερινή πορεία ωρίμανσης. Αν θέλεις να μελετήσεις βαθύτερα αυτή τη βιβλική ανδρική ταυτότητα, μια καλή αφετηρία είναι τα μαθήματα και οι μελέτες του Ελληνικού Βιβλικού Σχολείου Λόγος. Πραγματικά, ο δρόμος είναι μακρύς, όμως η ομορφιά του να είσαι αυτός που ο Θεός σε κάλεσε να είσαι αξίζει κάθε βήμα.
Βασικά σημεία
- 01Να είσαι άντρας κατά Θεόν δεν σημαίνει ούτε τοξική κυριαρχία ούτε άβουλη παθητικότητα, αλλά στοργική ηγεσία-διακονία κατά το πρότυπο του Χριστού.
- 02Άντρας και γυναίκα έχουν ίση αξία και αξιοπρέπεια ως εικόνα του Θεού. Η διαφορά των ρόλων δεν σημαίνει ποτέ κατωτερότητα.
- 03Η αληθινή δύναμη, στην οικονομία του Θεού, σκύβει για να υπηρετήσει. Ο Χριστός άδειασε τον εαυτό Του και έγινε δούλος για χάρη μας.
- 04Ο ανδρισμός χτίζεται καθημερινά μέσα από ευθύνη, αλήθεια, ταπείνωση και σεβασμό, με αρετές όπως καλοσύνη, πραότητα και μακροθυμία.
- 05Η πρωταρχική μας ταυτότητα δεν βρίσκεται στο φύλο ή στον ρόλο, αλλά στον Χριστό.