«Τους είπε μάλιστα και μια παραβολή, για να τους δείξει ότι πρέπει πάντοτε να προσεύχονται και να μην αποκάνουν.»
Λουκάς 18:1
Υπάρχει μια στιγμή που σχεδόν όλοι όσοι προσεύχονται τη συναντούν: γονατίζεις, μιλάς στον Θεό, και έχεις την αίσθηση ότι τα λόγια σου χτυπούν σ' έναν κλειστό ουρανό. Δεν είσαι ασεβής επειδή το νιώθεις αυτό. Είσαι απλώς άνθρωπος. Και ακριβώς εκεί, μέσα σ' αυτή τη σιωπή, αρχίζει να δοκιμάζεται η προσευχή της πίστης: όχι η προσευχή που πάντα παίρνει αμέσως ό,τι ζητάει, αλλά η προσευχή που συνεχίζει να εμπιστεύεται όταν δεν βλέπει ακόμα τίποτα.
Πριν από έναν αιώνα, ένας νεαρός μηχανικός από το Λονδίνο, ο Τζέιμς Φρέιζερ, βρέθηκε μόνος στα βουνά της νοτιοδυτικής Κίνας. Είχε αφήσει το πιάνο, τα μαθηματικά και μια λαμπρή καριέρα για να μιλήσει για τον Χριστό σ' έναν λαό που αγάπησε βαθιά. Ωστόσο, για χρόνια, η ανταπόκριση ήταν αραιή και αποθαρρυντική. Άνθρωποι που έδειχναν ενδιαφέρον εξαφανίζονταν. Οικογένειες που πίστεψαν επέστρεφαν στους παλιούς φόβους τους. Κι όμως, εκείνος δεν σταμάτησε να γονατίζει.
Αυτό το άρθρο δεν υπόσχεται έναν μαγικό τρόπο να αναγκάσεις τον Θεό να κάνει αυτό που θες. Δεν υπάρχει τέτοιος τρόπος, και η Γραφή δεν τον διδάσκει ποτέ. Αντιθέτως, θέλει να σε βοηθήσει να καταλάβεις τι σημαίνει να επιμένεις στην προσευχή χωρίς να παραιτείσαι, ακόμη κι όταν όλα δείχνουν ότι ο Θεός δεν απαντά.
Όταν η προσευχή της πίστης μοιάζει με σιωπή
Ας ξεκινήσουμε με ειλικρίνεια. Η μεγαλύτερη δοκιμασία δεν είναι συνήθως ένα ξεκάθαρο «όχι» από τον Θεό. Αντιθέτως, είναι η σιωπή. Δηλαδή, είναι οι μέρες, οι μήνες, καμιά φορά και τα χρόνια, που προσεύχεσαι για το ίδιο πράγμα και δεν αλλάζει τίποτα ορατό. Πραγματικά, εκεί ακριβώς πολλοί πιστοί νιώθουν ένοχοι, σαν να έχουν λίγη πίστη επειδή κουράστηκαν.
Ο Φρέιζερ έγραφε στους δικούς του ότι η αληθινή ιεραποστολική δουλειά δεν γίνεται στις μεγάλες εκδηλώσεις ή στις συγκινητικές αναφορές, αλλά «πάνω στα γόνατά μας». Ωστόσο, παραδεχόταν ανοιχτά πόσο σκληρό ήταν αυτό. Πράγματι, υπήρχαν εβδομάδες μοναξιάς, μονοτονίας και αποθάρρυνσης, όπου ο πειρασμός δεν ήταν να αρνηθεί τον Θεό, αλλά απλώς να χαλαρώσει εκείνη «τη σιωπηλή στοργή της ψυχής» που λέγεται προσευχή.
Δηλαδή, η μάχη της πίστης δεν δίνεται μόνο στα δραματικά. Αντιθέτως, δίνεται κυρίως στα ήσυχα πρωινά, όταν κανείς δεν σε βλέπει και τίποτα δεν φαίνεται να συμβαίνει. Γι' αυτό και ο Κύριος, λίγο πριν μιλήσει για την επίμονη προσευχή, προετοιμάζει τους μαθητές Του ακριβώς για το ενδεχόμενο της αναμονής, όπως φαίνεται καθαρά στα λόγια Του. (Λουκάς 18:1)
Πραγματικά, το πρώτο βήμα δεν είναι να βρεις την τέλεια τεχνική. Επιπλέον, χρειάζεται να καταλάβεις ότι η αναμονή δεν σημαίνει εγκατάλειψη. Συμπερασματικά, ο Θεός που σιωπά δεν είναι ο Θεός που κοιμάται.
Η επίμονη χήρα: μια εικόνα της προσευχής που επιμένει
Ο Ιησούς δεν αφήνει το θέμα στη θεωρία. Αρχικά, διηγείται μια ιστορία για μια χήρα που πηγαίνει ξανά και ξανά σ' έναν άδικο κριτή, ζητώντας το δίκιο της. Εκείνος στην αρχή την αγνοεί. Όμως εκείνη δεν φεύγει. Αντιθέτως, επιστρέφει, ενοχλεί, επιμένει, μέχρι που τελικά ο κριτής υποχωρεί, όχι από καλοσύνη, αλλά για να ησυχάσει.
Προσέξτε όμως κάτι σημαντικό. Ο Χριστός δεν λέει ότι ο Θεός μοιάζει με τον άδικο κριτή. Αντιθέτως, λέει το ακριβώς αντίθετο. Πράγματι, αν ακόμη κι ένας διεφθαρμένος δικαστής υποχωρεί στην επιμονή, πόσο μάλλον ο δίκαιος και αγαπών Πατέρας θα ακούσει τα παιδιά Του που Τον επικαλούνται μέρα και νύχτα; Συνεπώς, η παραβολή δεν μας διδάσκει να πιέζουμε έναν απρόθυμο Θεό, αλλά να εμπιστευόμαστε έναν πρόθυμο Πατέρα. (Λουκάς 18:7)
Εδώ βρίσκεται η καρδιά αυτού που ονομάζουμε προσευχή που επιμένει. Δεν επιμένεις επειδή ο Θεός είναι κουφός. Αντιθέτως, επιμένεις επειδή είναι ζωντανός και ακούει. Επιπλέον, η επιμονή σου δεν είναι όπλο που στρέφεις εναντίον Του, αλλά εμπιστοσύνη που εκφράζεται μέσα στον χρόνο.
Ωστόσο, ο Ιησούς κλείνει την παραβολή με μια απρόσμενη ερώτηση. Δεν ρωτά αν ο Θεός θα απαντήσει, γιατί αυτό το θεωρεί δεδομένο. Αντιθέτως, ρωτά αν, όταν επιστρέψει, θα βρει ανθρώπους που ακόμη πιστεύουν. Δηλαδή, το ζητούμενο δεν είναι αν ο Θεός θα κρατήσει τον λόγο Του, αλλά αν εμείς θα κρατήσουμε την πίστη μας ώσπου να τον δούμε να εκπληρώνεται. (Λουκάς 18:8)
Η προσευχή της πίστης δεν είναι μαγεία ούτε εγγύηση
Εδώ χρειάζεται μεγάλη προσοχή, γιατί πολλοί έχουν πληγωθεί από μια στρεβλή διδασκαλία. Πρώτον, άκουσαν ότι, αν προσευχηθούν «με αρκετή πίστη» ή με τα σωστά λόγια, ο Θεός είναι υποχρεωμένος να τους δώσει ό,τι ζητήσουν. Δεύτερον, όταν αυτό δεν συμβαίνει, καταρρέουν, νομίζοντας ότι κάτι έκαναν λάθος ή ότι ο Θεός τους απέρριψε.
Όμως η Γραφή δεν παρουσιάζει ποτέ την προσευχή ως μαγικό ξόρκι. Πράγματι, όταν ο Ιάκωβος μιλά για την προσευχή «που γίνεται με πίστη» και σώζει τον άρρωστο, δεν εννοεί έναν αυτόματο μηχανισμό που εξαναγκάζει τον ουρανό. Αντιθέτως, εννοεί μια προσευχή που αναπαύεται στο θέλημα και στο έλεος του Θεού, παραδίδοντας τα πάντα στα χέρια Του. Συνεπώς, η δύναμη δεν βρίσκεται στην ένταση των δικών μας συναισθημάτων, αλλά στον Θεό στον οποίο απευθυνόμαστε. (Ιακώβου 5:15)
Ο Φρέιζερ το έζησε αυτό με πόνο. Σε ένα ορεινό χωριό, μια οικογένεια που είχε αρχίσει να πιστεύει προσευχήθηκε για την ίαση ενός άρρωστου παιδιού. Όμως το παιδί δεν έγινε αμέσως καλά. Δηλαδή, μέσα στην απόγνωσή τους, κάποιοι γύρισαν για λίγο στους παλιούς τους φόβους. Ωστόσο, ο ιεραπόστολος δεν τους κατηγόρησε. Αντιθέτως, κατάλαβε ότι η πίστη είναι ταξίδι, και ότι κανείς δεν αγοράζει την απάντηση του Θεού με μια συναλλαγή.
Συνεπώς, η προσευχή της πίστης δεν λέει στον Θεό «πρέπει». Αντιθέτως, λέει «εμπιστεύομαι». Δηλαδή, δεν είναι ένας τρόπος να ελέγξεις τον Θεό, αλλά ένας τρόπος να παραδοθείς σ' Αυτόν. Πράγματι, αυτή η παράδοση, παραδόξως, είναι πιο ισχυρή από κάθε προσπάθεια χειραγώγησης, γιατί ακουμπά σε Κάποιον που πραγματικά μπορεί και πραγματικά αγαπά. (Ιακώβου 5:16)
Πώς να επιμένεις στην προσευχή χωρίς να παραιτείσαι
Αν λοιπόν η επιμονή δεν είναι πίεση, τι είναι; Πρώτον, είναι σταθερότητα. Δηλαδή, είναι το να επιστρέφεις κάθε μέρα στον ίδιο Πατέρα, όχι σαν χρεώστης που απαιτεί, αλλά σαν παιδί που εμπιστεύεται. Πράγματι, ο απόστολος Παύλος το συνοψίζει με μια εικόνα αγρύπνιας: μένε ξύπνιος στην προσευχή, με ευχαριστία, χωρίς να το παρατάς. (Κολοσσαείς 4:2)
Ο Φρέιζερ είχε τους δικούς του πρακτικούς τρόπους. Αρχικά, σηκωνόταν πριν χαράξει, έβρισκε ήσυχα σημεία στα βουνά, και προσευχόταν δυνατά, σαν να μιλούσε σ' έναν φίλο. Επιπλέον, καμιά φορά χρησιμοποιούσε ύμνους, μετατρέποντας τα λόγια τους σε προσευχή. Δηλαδή, δεν περίμενε να νιώσει «έμπνευση» για να προσευχηθεί. Αντιθέτως, έκανε την προσευχή συνήθεια, πειθαρχία και ρυθμό ζωής, ακόμη και τις μέρες που δεν ένιωθε τίποτα.
Επιπλέον, ζήτησε επίμονα από τους πιστούς στην πατρίδα να προσεύχονται μαζί του. Πράγματι, πίστευε βαθιά ότι η αύξηση που δίνει ο Θεός έρχεται μέσα από την προσευχή του λαού Του, είτε βρίσκεται στην Κίνα είτε στην Αγγλία. Συνεπώς, η μοναχική του μάχη στα βουνά δεν ήταν τελικά τόσο μοναχική: τη στήριζε ένα αόρατο δίκτυο ανθρώπων που γονάτιζαν για τον ίδιο σκοπό.
Ωστόσο, πρόσεξε κάτι τρυφερό. Η Γραφή δεν σου ζητά να προσεύχεσαι με τέλεια λόγια ή με ακλόνητα συναισθήματα. Πράγματι, όταν δεν ξέρεις τι ή πώς να προσευχηθείς, το ίδιο το Πνεύμα του Θεού έρχεται να σε βοηθήσει. Συμπερασματικά, ακόμη και η αδύναμη, τραυλιστή σου προσευχή δεν χάνεται. Αντιθέτως, φτάνει στον Θεό, μεταφρασμένη από Εκείνον που σε αγαπά. (Ρωμαίους 8:26)
Τι έγινε στο τέλος και τι σημαίνει για σένα σήμερα
Η ιστορία του Φρέιζερ έχει μια συνέχεια που εκείνος, για χρόνια, δεν την έβλεπε. Πράγματι, όσο εκείνος προσευχόταν και επέμενε μέσα στην αποθάρρυνση, σπόροι έπεφταν αθόρυβα. Για παράδειγμα, ένα μικρό Ευαγγέλιο που έδωσε σε μια αγορά κατέληξε, χρόνια αργότερα, σε ένα ξεχασμένο ορεινό σπίτι, ξεκινώντας μια σιωπηλή αλλαγή. Δηλαδή, καρποί που εκείνος νόμιζε ανύπαρκτους ωρίμαζαν στα κρυφά.
Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε αναμονή θα τελειώσει όπως θέλουμε, ούτε ότι ο Θεός μας χρωστά ένα συγκεκριμένο αποτέλεσμα. Ωστόσο, σημαίνει κάτι βαθύτερο και σταθερότερο: ότι καμία αληθινή προσευχή δεν πέφτει στο κενό. Πράγματι, ο Θεός εργάζεται και όταν δεν Τον βλέπουμε, και ο χρόνος Του δεν είναι ποτέ καθυστέρηση, αλλά σοφία.
Αν λοιπόν είσαι κουρασμένος, αν προσεύχεσαι καιρό για κάτι και νιώθεις ότι ο ουρανός σιωπά, άκουσε αυτό με τρυφερότητα: δεν είσαι αποτυχημένος επειδή δεν είδες ακόμη την απάντηση. Αντιθέτως, η κούρασή σου δεν είναι έλλειψη πίστης. Δηλαδή, είναι ακριβώς το σημείο όπου η προσευχή της πίστης μαθαίνει να στηρίζεται όχι στα συναισθήματά της, αλλά στον χαρακτήρα του Θεού.
Γι' αυτό, μην παραιτείσαι. Επίστρεψε αύριο στο ίδιο σημείο, με τα ίδια αδύναμα λόγια, στον ίδιο πιστό Πατέρα. Επιπλέον, αν θέλεις να βαθύνεις σ' αυτό το ταξίδι μαζί με άλλους που μελετούν τη Γραφή, μπορείς να δεις τη δουλειά του Ελληνικού Βιβλικού Σχολείου Λόγος και τα μαθήματά του. Πράγματι, δεν προσεύχεσαι ποτέ μόνος, και ποτέ στο κενό.
Βασικά σημεία
- 01Η προσευχή της πίστης δεν είναι μαγεία ούτε εγγυημένο αποτέλεσμα· είναι εμπιστοσύνη που επιμένει στον ζωντανό Θεό, ακόμη κι όταν δεν βλέπει ακόμα απάντηση.
- 02Η παραβολή της επίμονης χήρας δεν μας διδάσκει να πιέζουμε έναν απρόθυμο Θεό, αλλά να εμπιστευόμαστε έναν πρόθυμο και αγαπώντα Πατέρα που ακούει.
- 03Η σιωπή του Θεού δεν είναι απουσία· πολλές φορές εργάζεται αθόρυβα και ο χρόνος Του είναι σοφία, όχι καθυστέρηση.
- 04Όταν δεν ξέρεις πώς να προσευχηθείς, το Πνεύμα του Θεού βοηθά την αδυναμία σου· η κούραση δεν είναι έλλειψη πίστης.
- 05Η επιμονή στην προσευχή είναι πειθαρχία και ρυθμός ζωής, που τη στηρίζει η κοινή προσευχή του λαού του Θεού.