Διακυβέρνηση της εκκλησίας: ένας αρχηγός, η πλειοψηφία ή μια τρίτη οδός που αγνοούμε;

I.Γιατί η διακυβέρνηση της εκκλησίας δεν είναι ούτε δικτατορία ούτε δημοκρατία

Ας ξεκινήσουμε από αυτό που η Γραφή ξεκάθαρα αποκλείει. Από τη μία, αποκλείει τη δικτατορία ενός ανθρώπου. Ο ίδιος ο Κύριος προειδοποίησε τους μαθητές Του ότι ο τρόπος των εθνών, όπου ο ισχυρός καταδυναστεύει τους άλλους, δεν έχει θέση ανάμεσά τους. (Μάρκος 10:42) Όποιος, λοιπόν, στήνει τον εαυτό του ως αδιαμφισβήτητο αφέντη της εκκλησίας, αντιγράφει τον κόσμο και όχι τον Χριστό.

Από την άλλη, η Γραφή δεν παρουσιάζει ούτε μια καθαρή δημοκρατία, όπου η αλήθεια κρίνεται με ψηφοφορία και η πλειοψηφία έχει πάντοτε δίκιο. Η εκκλησία δεν είναι σύλλογος που νομοθετεί κατά το δοκούν, αλλά λαός που υποτάσσεται στο θέλημα του Θεού. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι η κοινότητα είναι άφωνη ή ότι αγνοείται. Σημαίνει ότι κανείς, ούτε ο ένας ούτε οι πολλοί, δεν στέκεται πάνω από τον λόγο του Θεού.

Επομένως, και τα δύο άκρα έχουν την ίδια ρίζα: τοποθετούν τον άνθρωπο, μόνο του ή σε ομάδα, στη θέση που ανήκει μόνο στον Χριστό. Αντίθετα, η σωστή διακυβέρνηση της εκκλησίας ξεκινάει με την ομολογία ότι Εκείνος είναι η Κεφαλή. (Κολοσσαείς 1:18) Συνεπώς, κάθε εξουσία μέσα στην εκκλησία δεν είναι αυτόνομη, αλλά υποταγμένη Εκείνον που πέθανε για να την αποκτήσει.

II.Η πλειάδα πρεσβυτέρων: η τάξη που έδωσε ο Θεός

Αν, λοιπόν, δεν κυβερνά ένας μόνος ούτε η ψήφος των πολλών, τότε πώς λειτουργεί η διακυβέρνηση της εκκλησίας στην πράξη; Η απάντηση της Καινής Διαθήκης είναι σταθερή: σε κάθε τοπική εκκλησία ο Θεός δίνει μια ομάδα ώριμων ανδρών, τους πρεσβυτέρους. Δεν είναι ένας αρχηγός, αλλά μια πλειάδα πρεσβυτέρων που ποιμαίνουν από κοινού. (Πράξεις 20:28)

Πραγματικά, αυτό το πρότυπο το συναντάμε ξανά και ξανά. Ο Παύλος και ο Βαρνάβας, για παράδειγμα, καθιστούσαν πρεσβυτέρους σε κάθε εκκλησία που ίδρυαν, και πάντοτε στον πληθυντικό. (Πράξεις 14:23) Έτσι, ο Τίτος έλαβε εντολή να εγκαταστήσει πρεσβυτέρους σε κάθε πόλη της Κρήτης. Δηλαδή η ομαδική ηγεσία δεν ήταν εξαίρεση, αλλά ο κανόνας που άφησαν οι απόστολοι.

Αυτή η πλειάδα πρεσβυτέρων προστατεύει την εκκλησία από δύο κινδύνους ταυτόχρονα. Αφενός, εμποδίζει την κυριαρχία ενός μόνο ισχυρού χαρακτήρα, γιατί οι πρεσβύτεροι λογοδοτούν ο ένας στον άλλον. Αφετέρου, δίνει σταθερότητα και κατεύθυνση, ώστε η εκκλησία να μην παρασύρεται από κάθε άνεμο γνώμης. Συνεπώς, η ομάδα των πρεσβυτέρων είναι το σοφό μέτρο ανάμεσα στα δύο άκρα.

Πρέπει όμως να τονιστεί ότι η εξουσία τους δεν είναι ποτέ προσωπική κτήση. Δεν κυβερνούν για να εξυπηρετήσουν τον εαυτό τους, αλλά για να φέρουν τον λαό κάτω από το θέλημα του Θεού. Όταν χάνεται αυτός ο σκοπός, η ηγεσία αρρωσταίνει. Γι' αυτό, σεβόμενοι τις διαφορές στην εκκλησιαστική πολιτεία ανάμεσα στους ευαγγελικούς αδελφούς, κρατάμε τον πυρήνα: ομαδική, υπεύθυνη, βιβλικά θεμελιωμένη ηγεσία.

III.Ηγεσία διακονίας: εξουσία που υπηρετεί, ποτέ που καταπιέζει

Φτάνουμε τώρα στην καρδιά του θέματος. Η εξουσία στην εκκλησία δεν μοιάζει με την εξουσία του κόσμου, γιατί έχει εντελώς διαφορετικό χαρακτήρα. Ο Κύριος όρισε ότι όποιος θέλει να είναι πρώτος, οφείλει να γίνει δούλος όλων. (Μάρκος 10:44) Αυτή είναι η ηγεσία διακονίας: ο μεγάλος γίνεται ο μικρός, και η θέση εξουσίας μετατρέπεται σε θέση υπηρεσίας.

Πραγματικά, ο ίδιος ο Χριστός είναι το υπέρτατο παράδειγμα. Δεν ήρθε για να υπηρετηθεί, αλλά για να υπηρετήσει και να δώσει τη ζωή Του. Επομένως, κάθε πρεσβύτερος που ακολουθεί τον Κύριο δεν αναζητά προνόμια, αλλά ευθύνες. Δεν κατακυριεύει τον λαό, αλλά γίνεται πρότυπο για το ποίμνιο, οδηγώντας με το παράδειγμα και όχι με τον φόβο. (Α' Πέτρου 5:3)

Αυτό είναι το όριο που χωρίζει την υγιή ηγεσία από την κατάχρηση. Η εξουσία στην εκκλησία ποτέ δεν δίνεται για καταπίεση ή εκμετάλλευση. Όποτε μετατρέπεται σε εργαλείο για να φοβίζει, να ελέγχει ή να εξυπηρετεί φιλοδοξίες, έχει ήδη προδώσει τον σκοπό της. Αντίθετα, η αληθινή ηγεσία διακονίας οικοδομεί, στηρίζει και ελευθερώνει.

Γι' αυτό άλλωστε ο σκοπός κάθε ηγεσίας είναι ο καταρτισμός των πιστών, ώστε όλο το σώμα να ωριμάσει. (Εφεσίους 4:11) Οι ηγέτες δεν υπάρχουν για να κρατούν τον λαό εξαρτημένο, αλλά για να τον φέρνουν σε πληρότητα. Δηλαδή, η επιτυχία ενός πρεσβυτέρου δεν μετριέται από το πόσο εξουσιάζει, αλλά από το πόσο ωριμάζουν οι αδελφοί υπό την καθοδήγησή του. Όποιος θέλει να εμβαθύνει σε αυτές τις βιβλικές αρχές, μπορεί να μελετήσει συστηματικά στο Ελληνικό Βιβλικό Σχολείο Λόγος.

IV.Υποταγή στην εκκλησία: η διακυβέρνηση που φέρνει χαρά σε όλους

Μέχρι τώρα μιλήσαμε για όσους ηγούνται. Όμως η σωστή διακυβέρνηση της εκκλησίας έχει και μια δεύτερη πλευρά, που αφορά ολόκληρη την κοινότητα: την υποταγή. Η Γραφή καλεί τους πιστούς να ακολουθούν και να σέβονται τους ηγέτες τους, όχι από φόβο, αλλά επειδή εκείνοι αγρυπνούν για τις ψυχές τους. (Εβραίους 13:17)

Πραγματικά, η υποταγή στην εκκλησία δεν είναι καταπίεση, αλλά ο δρόμος προς τη χαρά όλων. Όταν το ποίμνιο στηρίζει τους ποιμένες του, εκείνοι διακονούν με χαρά και όχι με στεναγμό, και αυτό αποβαίνει σε όφελος του ίδιου του λαού. Αντίθετα, ο εγωισμός και η αντίσταση κουράζουν την ηγεσία και βλάπτουν την ίδια την κοινότητα.

Επιπλέον, η Γραφή ζητάει να αναγνωρίζουμε εκείνους που κοπιάζουν ανάμεσά μας και να τους τιμούμε με αγάπη για το έργο τους. (Α' Θεσσαλονικείς 5:12) Δηλαδή η υποταγή δεν είναι τυφλή υπακοή, αλλά εμπιστοσύνη που γεννιέται από εκτίμηση. Έτσι δημιουργείται ένα κλίμα ειρήνης, όπου ηγέτες και λαός κινούνται μαζί προς τον ίδιο σκοπό.

Συμπερασματικά, η σωστή διακυβέρνηση της εκκλησίας δεν συντρίβει κανέναν. Αντιθέτως, ισορροπεί εξουσία και υποταγή ώστε να ανθίζει ολόκληρο το σώμα. Όταν οι ηγέτες υπηρετούν με ταπείνωση και ο λαός υποτάσσεται με εμπιστοσύνη, τότε η εκκλησία γίνεται ζωντανή εικόνα της βασιλείας του Θεού μέσα σε έναν κόσμο που αγνοεί πώς να χρησιμοποιεί σωστά την εξουσία.