«Γιατί δεν κάνω το καλό που θέλω, αλλά το κακό που δεν θέλω, αυτό πράττω.»
Ρωμαίους 7:19
Σου έχει περάσει ποτέ από το μυαλό, ίσως και με δάκρυα, η σκέψη «δεν μπορώ να αλλάξω»; Ξαναπέφτεις στο ίδιο λάθος, στην ίδια αντίδραση, στην ίδια συνήθεια, και κάποια στιγμή το βάζεις κάτω και λες «έτσι είμαι φτιαγμένη, δεν γίνεται τίποτα». Αν το έχεις νιώσει αυτό, θέλω να ξέρεις από την αρχή: δεν είσαι ούτε αποτυχημένη ούτε «χαμένη υπόθεση». Είσαι απλώς κουρασμένη και ειλικρινής.
Πράγματι, αυτή η σκέψη είναι πιο συνηθισμένη απ' όσο φαντάζεσαι. Σχεδόν κάθε κοπέλα παλεύει με ένα σημείο που μοιάζει να μην αλλάζει ποτέ: ο θυμός, η ζήλια, το ψέμα, το κουτσομπολιό, μια κρυφή συνήθεια. Επομένως, δεν μιλάμε για ένα δικό σου ελάττωμα μόνο. Αντίθετα, μιλάμε για ένα ψέμα που το ακούμε όλες, ξανά και ξανά, και μας πείθει ότι ο εγκλωβισμός είναι μόνιμος.
Σε αυτό το άρθρο θα δούμε μαζί, ήρεμα και χωρίς κήρυγμα, τρία πράγματα: γιατί νιώθεις έτσι, γιατί τελικά το «δεν μπορώ να αλλάξω» είναι ψέμα, και πού βρίσκεται η αληθινή δύναμη για να νικάω την αμαρτία και να αλλάζω συνήθειες. Δηλαδή, όχι για να σε ντροπιάσει κανείς, αλλά για να ανασάνεις.
Πώς νιώθεις όταν λες «δεν μπορώ να αλλάξω»
Συνήθως δεν το λες δυνατά. Το νιώθεις. Έχεις αποφασίσει χίλιες φορές «από αύριο τέλος», και την επόμενη μέρα βρίσκεσαι ξανά εκεί. Ίσως ξεσπάς στη μαμά σου και αμέσως το μετανιώνεις. Άλλη φορά λες ένα ψέμα που σου βγαίνει σχεδόν μόνο του. Μπορεί και να υπάρχει κάτι κρυφό που κανείς δεν ξέρει. Και κάθε φορά, μέσα σου ψιθυρίζει μια φωνή: «δες, πάλι το ίδιο, εσύ δεν αλλάζεις».
Και ξέρεις τι; Είναι κατανοητό να κουράζεσαι. Πρώτον, η αμαρτία που επαναλαμβάνεται γίνεται συνήθεια, και οι συνήθειες ριζώνουν βαθιά. Δεύτερον, ζεις σ' έναν κόσμο που σου λέει «έτσι γεννήθηκες, αποδέξου τον εαυτό σου όπως είναι». Γι' αυτό, χωρίς να το καταλάβεις, αρχίζεις να πιστεύεις ότι η αμαρτία σου είναι η ταυτότητά σου, κάτι δεμένο πάνω σου για πάντα.
Ωστόσο, εδώ κρύβεται η παγίδα. Όταν πιστεύεις ότι δεν μπορείς να αλλάξεις, σταματάς καν να προσπαθείς. Δηλαδή, παραδίνεσαι πριν καν δώσεις μάχη. Και η Βίβλος ξέρει αυτή την κούραση: ακόμα και ο απόστολος Παύλος ομολόγησε ότι πολλές φορές κάνει το κακό που δεν θέλει (Ρωμαίους 7:19). Επομένως, δεν είσαι περίεργη ούτε μόνη σε αυτόν τον αγώνα.
Γιατί το «δεν μπορώ να αλλάξω» είναι ψέμα
Ας το πούμε καθαρά. Το «δεν μπορώ να αλλάξω» κρύβει μια μισή αλήθεια, και γι' αυτό μας μπερδεύει. Πράγματι, με δικές σου μόνο δυνάμεις, με τη θέληση και τα «πρέπει», όντως δεν αλλάζεις βαθιά. Ο Ιησούς το είπε ξεκάθαρα: χωρίς Εκείνον δεν μπορούμε να κάνουμε τίποτα (Ιωάννης 15:5). Άρα η αίσθηση της αδυναμίας σου δεν είναι ψεύτικη.
Ωστόσο, το ψέμα κρύβεται στη συνέχεια. Ο εχθρός παίρνει αυτή τη μισή αλήθεια, «μόνη σου δεν τα καταφέρνεις», και τη γυρίζει σε «άρα τίποτα δεν αλλάζει, παράτα τα». Δηλαδή, σε αφήνει να ξεχάσεις το πιο σημαντικό: ότι δεν είσαι μόνη σου. Είσαι μια άμπελος που μένει πάνω στο κλήμα, και από εκεί έρχεται η ζωή και ο καρπός.
Σκέψου το έτσι: το «δεν μπορώ» είναι αληθινό για το τι μπορείς εσύ από μόνη σου. Αντίθετα, είναι ψέμα για το τι μπορεί ο Θεός μέσα σου. Επομένως, το θέμα δεν είναι αν εσύ είσαι αρκετά δυνατή. Το θέμα είναι σε ποιον στηρίζεσαι. Και αυτή η μετατόπιση αλλάζει τα πάντα, γιατί σε βγάζει από την απελπισία και σε βάζει στην ελπίδα.
Η αλήθεια: έχεις νέα φύση εν Χριστώ
Εδώ είναι το σημείο που ανατρέπει το ψέμα. Αν ανήκεις στον Χριστό, δεν είσαι πια ο παλιός σου εαυτός με μερικές βελτιώσεις. Η Βίβλος λέει κάτι εκπληκτικό: όποιος είναι ενωμένος με τον Χριστό είναι ένα καινούργιο δημιούργημα, τα παλιά πέρασαν, όλα έγιναν νέα (Β' Κορινθίους 5:17). Δηλαδή, έχεις πάρει μια νέα φύση εν Χριστώ, μια καινούργια καρδιά που πραγματικά θέλει το καλό.
Αυτό δεν είναι ευχολόγιο. Είναι γεγονός. Ο Παύλος εξηγεί ότι ο παλιός μας εαυτός σταυρώθηκε μαζί με τον Χριστό, ώστε να μην είμαστε πια σκλάβοι της αμαρτίας (Ρωμαίους 6:6). Και προσθέτει κάτι απελευθερωτικό: όποιος πέθανε ως προς την αμαρτία, ελευθερώθηκε από αυτήν (Ρωμαίους 6:7). Επομένως, η αμαρτία δεν είναι πια το αφεντικό σου. Μπορεί ακόμα να χτυπάει την πόρτα, αλλά δεν κρατάει πια τα κλειδιά.
Κατάλαβε λοιπόν τι σημαίνει αυτό για το «δεν μπορώ να αλλάξω». Δεν προσπαθείς να γίνεις κάποια που δεν είσαι. Αντίθετα, μαθαίνεις να ζεις σαν αυτή που ήδη έγινες εν Χριστώ. Με άλλα λόγια, η αλλαγή δεν είναι να φτιάξεις τον παλιό εαυτό, αλλά να αφήσεις τη νέα φύση να φανεί, βγάζοντας τον παλιό άνθρωπο και ντύνοντας τον νέο (Εφεσίους 4:24).
Δεν είσαι μόνη: πώς νικάω την αμαρτία με τη βοήθεια άλλων
Ένα μεγάλο κομμάτι του ψέματος δουλεύει στο σκοτάδι. Όσο κρατάς την παλιά σου συνήθεια κρυφή, νιώθεις πιο αδύναμη και πιο μόνη. Ωστόσο, ο Θεός δεν σε άφησε να παλεύεις μυστικά. Η Βίβλος λέει να εξομολογούμαστε ο ένας στον άλλον τα λάθη μας και να προσευχόμαστε ο ένας για τον άλλον, για να θεραπευτούμε (Ιακώβου 5:16).
Ξέρω ότι αυτό τρομάζει. Το να πεις σε κάποιον αξιόπιστο «παλεύω με αυτό» μοιάζει με ντροπή. Όμως, στην πραγματικότητα, είναι το αντίθετο της ντροπής: είναι θάρρος. Συγκεκριμένα, μια ώριμη φίλη, η μαμά σου, μια γυναίκα από την εκκλησία σου, μπορεί να σε στηρίξει, να προσευχηθεί μαζί σου και να σε ρωτήσει «πώς πας;» όταν εσύ θα ήθελες να το κρύψεις. Έτσι, η αμαρτία χάνει το μεγαλύτερο όπλο της, που είναι η μυστικότητα.
Πρόσεξε επίσης κάτι παρήγορο για όταν ξαναπέφτεις: αν είσαι του Χριστού, δεν υπάρχει πια καμία καταδίκη για σένα (Ρωμαίους 8:1). Δηλαδή, ο Θεός δεν στέκεται από πάνω σου με το δάχτυλο σηκωμένο. Επομένως, μπορείς να σηκωθείς ξανά χωρίς να βουλιάζεις στην ενοχή. Επιπλέον, ο Θεός υπόσχεται ότι σε κάθε πειρασμό θα σου δίνει και διέξοδο, ώστε να μπορείς να αντέξεις (Α' Κορινθίους 10:13). Με άλλα λόγια, ποτέ δεν είσαι παγιδευμένη χωρίς έξοδο.
Πρακτικά: πώς αλλάζω συνήθειες με ελευθερία
Λοιπόν, πώς γίνεται η αλλαγή στην πράξη; Πρώτα απ' όλα, η ελευθερία δεν είναι κάτι που χτίζεις μόνη σου με σφιγμένα δόντια. Είναι δώρο που έχεις ήδη πάρει: ο Χριστός σε ελευθέρωσε, και σε καλεί να σταθείς σταθερή σε αυτή την ελευθερία και να μην ξαναμπείς κάτω από ζυγό δουλείας (Γαλάτες 5:1). Επομένως, ξεκινάς όχι από το «πρέπει», αλλά από το «είμαι ήδη ελεύθερη».
Έπειτα, η αλλαγή είναι διαδικασία, όχι μαγικό κουμπί. Αρχικά, ζήτησε από τον Θεό αυτό που μόνο Εκείνος δίνει: μια καθαρή καρδιά και ένα σταθερό πνεύμα μέσα σου (Ψαλμοί 51:10). Στη συνέχεια, κάνε μικρά συγκεκριμένα βήματα. Για παράδειγμα, αν παλεύεις με το κινητό αργά το βράδυ, άφησέ το σε άλλο δωμάτιο. Αν παλεύεις με τα λόγια, κάνε μια παύση τριών δευτερολέπτων πριν απαντήσεις. Έτσι, αλλάζω συνήθειες όχι με μια ηρωική νίκη, αλλά με πολλές μικρές, καθημερινές επιλογές.
Επιπλέον, μην ξεχνάς ότι δεν αγωνίζεσαι για να σε αγαπήσει ο Θεός. Σε αγαπά ήδη και σε έφτιαξε με θαυμαστό τρόπο (Ψαλμοί 139:14). Άρα η αλλαγή δεν είναι για να αξίζεις την αγάπη Του, αλλά επειδή την έχεις. Αν θέλεις βοήθεια να μάθεις τη Βίβλο και να στηριχτείς σε αυτόν τον δρόμο, το Ελληνικό Βιβλικό Σχολείο Λόγος προσφέρει απλά μαθήματα Βίβλου ειδικά για νέους.
Τέλος, να θυμάσαι ότι Αυτός που άρχισε μέσα σου το καλό έργο θα το ολοκληρώσει (Φιλιππησίους 1:6). Δηλαδή, η αλλαγή σου δεν εξαρτάται από το πόσο τέλεια είσαι εσύ, αλλά από το πόσο πιστός είναι Εκείνος. Έτσι, το «δεν μπορώ να αλλάξω» παύει να είναι η τελευταία λέξη, και γίνεται η αρχή μιας πορείας που την κρατάει ο ίδιος ο Θεός.
Βασικά σημεία
- 01Το να σκέφτεσαι «δεν μπορώ να αλλάξω» δεν σε κάνει αποτυχημένη. Πράγματι, είναι ένα κοινό ψέμα που το νιώθουν σχεδόν όλες οι κοπέλες, και η αρχή της λύσης είναι να το πεις ειλικρινά αντί να παραιτηθείς.
- 02Το «δεν μπορώ να αλλάξω» είναι αληθινό για τις δικές σου δυνάμεις, αλλά ψέμα για τη δύναμη του Θεού μέσα σου. Χωρίς τον Χριστό δεν αλλάζεις βαθιά, μαζί Του όμως νικάω την αμαρτία πραγματικά.
- 03Αν ανήκεις στον Χριστό, έχεις νέα φύση εν Χριστώ: είσαι καινούργιο δημιούργημα και η αμαρτία δεν είναι πια το αφεντικό σου. Η αλλαγή είναι να ζεις σαν αυτή που ήδη έγινες, όχι να φτιάχνεις τον παλιό εαυτό.
- 04Δεν αλλάζεις μόνη ούτε μέσα στη ντροπή. Με την εξομολόγηση σε αξιόπιστους ανθρώπους, την προσευχή και μικρά καθημερινά βήματα, αλλάζω συνήθειες με ελευθερία, στηριγμένη στον Θεό που υποσχέθηκε να ολοκληρώσει το έργο Του μέσα σου.