Αν ο Θεός αγαπά, γιατί επιτρέπει τόσο πόνο;

I.Γιατί η εύκολη απάντηση για το γιατί ο Θεός επιτρέπει τον πόνο δεν στέκει

Όταν συμβαίνει κάτι φρικτό, η πρώτη μας αντίδραση είναι να ψάξουμε έναν ένοχο. Πράγματι, πολλοί στρέφονται κατευθείαν προς τα πάνω: «Ο Θεός φταίει». Δηλαδή, αν αυτός τα κάνει όλα, τότε αυτός ευθύνεται και για το κακό. Καταρχήν φαίνεται λογικό με την πρώτη ματιά. Όμως η ίδια η Αγία Γραφή απορρίπτει ξεκάθαρα αυτή τη σκέψη: ο Θεός ούτε πειράζεται από κανένα κακό ούτε πειράζει κανέναν (Ιακώβου 1:13).

Σκέψου όμως ένα απλό παράδειγμα. Φαντάσου ότι οδηγείς νύχτα στην εθνική οδό και σβήνεις επίτηδες τα φώτα του αυτοκινήτου. Αν γίνει ατύχημα, δεν φταίει ο κατασκευαστής που σχεδίασε τέλεια φανάρια. Εσύ επέλεξες να τα σβήσεις. Με άλλα λόγια, η δυνατότητα της επιλογής δεν σημαίνει ότι ο σχεδιαστής ευθύνεται για κάθε κακή χρήση της.

Έτσι ακριβώς λειτουργεί και το μεγάλο ερώτημα. Πολλοί ρωτούν μήπως τελικά για όλα φταίει ο Θεός, ενώ ο ίδιος ο κόσμος που ζούμε φέρει τα σημάδια των δικών μας αποφάσεων. Επομένως, πριν πούμε ότι ο Θεός επιτρέπει τον πόνο επειδή είναι αδιάφορος, αξίζει να ρωτήσουμε από πού μπήκε στ' αλήθεια το κακό στον κόσμο.

II.Πού ξεκίνησε το πρόβλημα του κακού

Η Αγία Γραφή ξεκινά με έναν κόσμο χωρίς πόνο. Όταν ο Θεός τελείωσε τη δημιουργία, την κοίταξε και είπε ότι όλα ήταν «πολύ καλά» (Γένεση 1:31). Αρχικά δεν υπήρχε θάνατος, ούτε δάκρυα, ούτε αρρώστια - τίποτα από όσα μας πληγώνουν σήμερα.

Τι άλλαξε λοιπόν; Ο Θεός έδωσε στον άνθρωπο κάτι πολύτιμο και επικίνδυνο μαζί: την ελεύθερη βούληση. Δηλαδή μπορούσε να αγαπήσει ή να γυρίσει την πλάτη. Και ο άνθρωπος, με τη δική του ελεύθερη απόφαση, διάλεξε τον δρόμο που απομακρύνεται από τον Θεό. Έτσι, μέσα σε αυτή την επιλογή, μπήκε στον κόσμο ο πόνος.

Δεν μπορούμε να εξηγήσουμε πλήρως γιατί ο Θεός μας έδωσε τόσο μεγάλο περιθώριο ελευθερίας. Παρόλα αυτά, βλέπουμε καθαρά το αποτέλεσμα: όποιος απομακρύνεται από τον Θεό, καταλήγει στη δυστυχία. Αυτή η πικρή εμπειρία επαναλαμβάνεται μέχρι σήμερα, σε κάθε γενιά. Συνεπώς, το κακό δεν είναι «κατασκευαστικό λάθος» του Θεού, αλλά καρπός μιας πραγματικής ανθρώπινης ελευθερίας.

III.Ένας Θεός της αγάπης μέσα σε έναν πεσμένο κόσμο

Εδώ ακριβώς γεννιέται η ένσταση: «Καλά, κι αν φταίει ο άνθρωπος, γιατί ο Θεός επιτρέπει τον πόνο να συνεχίζεται τώρα;» Είναι δίκαιη η απορία. Όλοι μας - πιστοί και άπιστοι - ζούμε στον ίδιο πεσμένο κόσμο, όπου το κακό είναι πια κομμάτι της καθημερινότητας.

Η Αγία Γραφή δεν κρύβει αυτή την πραγματικότητα ούτε την ωραιοποιεί. Δεν σου λέει ότι ο πόνος δεν υπάρχει. Αντίθετα, τον ονομάζει με το όνομά του και υπόσχεται ότι κάποτε θα τελειώσει: έρχεται μια μέρα που ο Θεός θα σκουπίσει κάθε δάκρυ, και ο θάνατος, το πένθος και ο πόνος δεν θα υπάρχουν πια (Αποκάλυψη 21:4). Δηλαδή η τωρινή κατάσταση δεν είναι η τελική λέξη.

Στο μεταξύ, ο Θεός δεν στέκεται μακριά και αδιάφορος. Είναι κοντά σε όσους έχουν συντετριμμένη καρδιά και σώζει εκείνους με ταπεινό πνεύμα (Ψαλμοί 34:18). Με άλλα λόγια, δεν περιμένεις έναν Θεό που απλώς παρακολουθεί από ψηλά, αλλά Έναν που πλησιάζει ακριβώς στο σημείο της πληγής σου.

IV.Γιατί ο Θεός επιτρέπει τον πόνο - και πού το αποδεικνύει

Αν θέλεις να μάθεις αν κάποιος σε αγαπά πραγματικά, μην κοιτάς τα λόγια του· κοίτα τι είναι διατεθειμένος να θυσιάσει για σένα. Με αυτό το κριτήριο, η απάντηση στο γιατί ο Θεός επιτρέπει τον πόνο παίρνει εντελώς άλλη διάσταση. Γιατί ο Θεός δεν έμεινε στο περιθώριο του δράματός μας.

Τόσο πολύ αγάπησε τον κόσμο, ώστε έδωσε τον μονογενή του Υιό, για να μη χαθεί όποιος πιστεύει σε αυτόν, αλλά να έχει αιώνια ζωή (Ιωάννης 3:16). Δηλαδή ο Θεός δεν μας έδωσε μια θεωρία για τον πόνο - μπήκε ο ίδιος μέσα στον πόνο. Και το έκανε όχι όταν το αξίζαμε: δείχνει την αγάπη του προς εμάς γιατί, ενώ ήμασταν ακόμα αμαρτωλοί, ο Χριστός πέθανε για χάρη μας (Ρωμαίους 5:8).

Δεν υπάρχει μεγαλύτερη αγάπη από το να δώσει κανείς τη ζωή του για τους φίλους του (Ιωάννης 15:13). Αυτό ακριβώς έγινε στον Σταυρό. Επομένως, ο Σταυρός δεν είναι η απόδειξη ότι ο Θεός μας εγκατέλειψε στον πόνο· είναι η κορύφωση της αγάπης του, η στιγμή που ο ίδιος πλήρωσε το τίμημα για να μας ελευθερώσει.

Αυτό δεν εξηγεί κάθε προσωπικό «γιατί». Δεν θα καταλάβουμε εδώ τον λόγο για κάθε ξεχωριστό πόνο. Ο απόστολος Παύλος όμως μας δίνει μια στέρεη βεβαιότητα: όσα παθαίνουμε τώρα δεν συγκρίνονται με τη δόξα που θα μας αποκαλυφθεί (Ρωμαίους 8:18). Με άλλα λόγια, ο πόνος είναι αληθινός, αλλά δεν είναι ατελείωτος ούτε χωρίς νόημα.

V.Τι μπορείς να κάνεις όταν πονάς

Η αλήθεια δεν μένει στη θεωρία. Όταν λοιπόν ο πόνος σε βρει, υπάρχουν πράγματα που μπορείς να κάνεις - όχι για να ξεγελάσεις τον εαυτό σου, αλλά για να μη μείνεις μόνος μέσα του.

Αρχικά, μη φοβηθείς να μιλήσεις ειλικρινά στον Θεό. Οι Ψαλμοί είναι γεμάτοι κραυγές, παράπονα και ερωτήματα. Ο Θεός δεν τρομάζει με τον θυμό ή τα δάκρυά σου· αντίθετα, σε καλεί κοντά του ακριβώς εκεί που πονάς (Ψαλμοί 34:18). Δηλαδή η προσευχή δεν είναι μια ωραία τελετή, αλλά ένα ειλικρινές άνοιγμα της καρδιάς.

Έπειτα, μην απομονώνεσαι. Ο πόνος μας πείθει ότι είμαστε μόνοι, ενώ η αλήθεια είναι ότι ο Θεός μάς έπλασε για κοινωνία - με Εκείνον και μεταξύ μας. Για παράδειγμα, μια ζωντανή κοινότητα πιστών μπορεί να σηκώσει ένα βάρος που μόνος σου δεν αντέχεις. Αν θέλεις να καταλάβεις σε βάθος τι λέει η Αγία Γραφή για τον πόνο και την ελπίδα, βοηθάει πολύ μια στέρεη μελέτη, όπως αυτή που προσφέρει το Ελληνικό Βιβλικό Σχολείο Λόγος.

Τέλος, κράτα τα μάτια σου στον Σταυρό. Όταν αμφιβάλλεις για την αγάπη του Θεού, γύρνα ξανά εκεί. Όχι σε μια ιδέα, αλλά σε μια πράξη: στον Υιό που πέθανε για σένα και νίκησε τον θάνατο. Δηλαδή, ακόμη κι όταν ο Θεός επιτρέπει τον πόνο, δεν σε αφήνει μόνο μέσα σε αυτόν· αντίθετα, σε συναντά εκεί. Έτσι η αγάπη του δεν διαψεύδεται από τα δάκρυά σου - επιβεβαιώνεται.